| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,266 |
| تعداد مقالات | 36,101 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,403,380 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 94,349,438 |
اولین گزارش پروانه گالزای صنوبرParanthrene tabaniformis (Rottemburg, 1775) (Lepidoptera: Sesiidae) از استان همدان | ||
| طبیعت ایران | ||
| مقاله 7، دوره 11، شماره 3 - شماره پیاپی 58، مرداد و شهریور 1405، صفحه 55-59 اصل مقاله (583.45 K) | ||
| نوع مقاله: نامه‌های علمی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/irn.2026.373148.1741 | ||
| نویسنده | ||
| علیرضا رجبی مظهر* | ||
| استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پروانه گالزای صنوبر با نام علمی Paranthrene tabaniformis (Rottemburg, 1775) از مهم‌ترین آفات چوب‌خوار خانواده Sesiidae است که با ایجاد دالان و گال در تنه، موجب تضعیف ساختاری و کاهش ارزش اقتصادی درختان صنوبر می‌شود. در جریان پایش‌های میدانی در خردادماه 1405، حضور این آفت برای نخستین‌بار در شهرستان ملایر (استان همدان) ثبت شد. این بررسی در صنوبرکاری‌های منطقه حاجی‌آباد (ارتفاع ۱73۰ متر از سطح دریا) انجام شد. نتایج نشان داد، از میان 2۰۰ اصله صنوبر تبریزی (Populus nigra) مورد‌بازرسی، 3درصد از درختان آلودگی قطعی داشتند و علائم بارز شامل گال‌هایی در تنه و خروج حشرات بالغ از سوراخ‌‌های تنه بودند. مشاهده حشرات کامل ماده و پوسته‌های شفیرگی در تاریخ ۱۳ خردادماه، نشان‌دهنده انطباق چرخه زیستی آفت با شرایط اقلیمی مناطق مرتفع استان همدان و استقرار نسل آن در منطقه است. با‌توجه‌به نرخ آلودگی مشاهده‌‌شده و پتانسیل بالای انتشار آفت از طریق نهال‌های آلوده و قدرت پرواز حشره کامل، پایش مستمر کانون‌های شناسایی‌شده و اعمال تدابیر مدیریتی نظیر هرس شاخه‌های آلوده و نصب تله‌های فرمونی در اواخر اردیبهشت‌‌‌ماه جهت جلوگیری از طغیان آفت در نهالستان‌ها و زراعت‌های چوب منطقه ضرورت دارد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| صنوبر تبریزی؛ Paranthrene tabaniformis؛ همدان؛ چوب‌خوار؛ اولین گزارش | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| First record of the poplar clearwing moth Paranthrene tabaniformis (Rottemburg, 1775) (Lep.: Sesiidae) from Hamadan Province | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Alireza Rajabi Mazhar | ||
| Assistant Professor, Research Division of Forests and Rangelands Research Department, Hamadan Agricultural Research, Education and Extension Organization. (AREEO), Hamadan, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Paranthrene tabaniformis (Rottemburg, 1775), one of the most important wood-boring pests of the family Sesiidae, causes structural weakening and reduces the economic value of poplar trees by forming galleries and galls within the trunk. During field surveys conducted in June 2026, the presence of this pest was recorded for the first time in Malayer County, Hamadan Province, Iran. The survey was carried out in poplar plantations located in the Hajiabad area at an elevation of 1730 m a.s.l. The results showed that, out of 200 inspected poplar trees (Populus nigra), 3% exhibited confirmed infestation and clear symptoms, including trunk galls and adult insects emerging from exit holes. The observation of adult females and pupal exuviae on 13 June indicated that the pest's phenology is synchronized with the climatic conditions of the high-altitude areas of Hamadan Province and confirmed the establishment of its population in the region. Considering the observed infestation level, the high potential for pest dispersal through infested nursery stock, and the flight capacity of adults, continuous monitoring of the identified infestation foci and implementation of management measures, such as pruning infested branches and installing pheromone traps in late May, are necessary to prevent outbreaks in nurseries and wood-production plantations of the region. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Populus nigra, Paranthrene tabaniformis, wood-borer, first record, Hamadan | ||
| مراجع | ||
|
باب‌‌مراد، م. و صادقی، س.ا.، 1383. آفات صنوبر و گونه‌ها و کلن‌های میزبان آن‌ها در کرج. نشریه تحقیقات حمایت و حفاظت جنگلها و مراتع ایران، 2(1): 22-1.
بابایی، م.، خورنکه، س. و اسپهبدی، ک.، 1387. بررسی تحمل صنوبر کلنPopulus deltoides 69/55 به پروانه گالزای صنوبر (Paranthrene tabaniformis Rott (Lep: Sesiidae در استان مازندران. نشریه تحقیقات حمایت و حفاظت جنگلها و مراتع ایران، 6(1): 54-61. https://ijfrpr.areeo.ac.ir/article_106273.html
رجبی‌‌مظهر، ع. و زارعی لطفیان، م.، 1401. معرفی کلن‌های برتر و پرمحصول صنوبر در تحقیقات استان همدان. نشریه طبیعت ایران، 7(6): 69-61. doi:10.22092/IRN.2023.360001.1478
رجبی‌‌مظهر، ع.، صالحی، م. و فراهانی، س.، 1403. آشنایی با پروانه گالزای صنوبر و دستورالعمل مدیریت آن. نشریه فنی شماره 53، اداره ترویج و انتقال یافته‌‌های تحقیقاتی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، 22 صفحه.
صالحی، م.، قدسخواه، م. و امین املشی، م.، 1399. بررسی بیواکولوژی پروانه گالزای صنوبر(Lep.: Sessiidae) Paranthrene tabaniformis و روش‌‌های کنترل آن در استان گیلان. نشریه تحقیقات آفات گیاهی، 10(1): 87-91. doi:10.22092/IJFRPR.2020.342082.1420
عبایی، م.، 1378. آفات درختان و درختچه‌های جنگلی و غیرمثمر ایران. انتشارات سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، 179 صفحه.
کلانتری، س.ع.، صادقی، س.ا.، باب‌‌مراد،م. و بزرگهمر، ع.، 1393. بررسی عملکرد تولید چوب و تأثیر پروانههای Paranthrene tabaniformis وCerura vinula روی کلن‌های مختلف صنوبر در استان خراسان شمالی. نشریه تحقیقات حمایت و حفاظت جنگلها و مراتع ایران، 12(1)، 43-38. doi: 10.22092/ijfrpr.2015.11135
ملکی، س. و کریم‌‌پور، ی.، 1403. معرفی پارازیتوئیدهای پروانه گالزای صنوبر Paranthrene tabaniformis (Rott.) (Lepidoptera: Sesiidae) در شهرستان ارومیه. نشریه پژوهش و توسعه جنگل، 10(2): 293-281. doi: 10.30466/jfrd.2024.55042.1706 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 35 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 37 |
||