بررسی کارایی علف‏کش ‏مزوسولفورون+یدوسولفورون در کنترل جمعیت‏های حساس و مقاوم یولاف‌وحشی زمستانه (Avena ludoviciana Durieu.) تحت تاثیر کاربرد موادافزودنی

مقدمه

گندم با نام علمی (Triticum aestivum L.) از خانواده گندمیان Poaceae، یکی از محصولات استراتژیک در کشور ما می‏است ‏که تولید این گیاه زراعی به میزان مورد نیاز، یکی از محورهای استقلال کشور محسوب می‌شود (Naghshbandi et al., 2008). در میان عوامل کاهش­دهنده عملکرد این گیاه زراعی، علف‏های‏هرز یکی از عوامل مهم خسارت‏زا در مزارع گندم می‏باشند (Uludag et al., 2008). گزارش شده است که در مزارع گندم کشور ما، علف‏های‏هرز به‌طور متوسط می‏توانند خسارت 25 تا 30 درصدی داشته باشند (Koochaki & Khajeh Hosseini, 2013). یولاف‌وحشی زمستانه از جمله علف‏های‏هرز مهم مزارع غلات آبی و دیم مانندگندم، به‌خصوص در کشت­های پاییزه است (Medd, 1996). با توجه به مشکلاتی از قبیل عدم دسترسی به نیروی انسانی و هزینه‏بر بودن عملیات وجین دستی و زراعی در مدیریت علف‏های‏هرز مزارع گندم از جمله یولاف‌وحشی، مدیریت شیمیایی علف‏های‎‏هرز در این مزارع یکی از روش­های پرکاربرد است (Zand et al., 2011). یکی از مهم‌ترین ‎‏علف‏کش‏های مصرفی در کنترل علف‏های‏هرز باریک‏برگ‏ در مزارع گندم، استفاده علف‏کش‏های بازدارنده آنزیم استولاکتات‏سینتاز (ALS) از جمله علف‏کش مزوسولفورون + یدوسولفورون + ایمن‏کننده مفن‏پایردای‏اتیل است (Zand et al., 2020). وجود مشکلات ناشی از مصرف بی‏رویه علف‏کش‏ها نظیر افزایش هزینه و بروز مشکلات زیست محیطی باعث شده است تا دانشمندان به دنبال رویکرد جدیدی در استفاده از علف‏کش‏ها باشند (Kirkwood. 1993). برای جلوگیری از بروز مشکلات بالقوه علف‏کش‏ها، باید تلاش‏هایی در راستای بهبود تأثیر علف‏کش و روش‏هایی غیر از افزایش میزان دُز علف‏کش انجام گیرد (Barrosa et al., 2007). در اغلب موارد، کنترل رضایت بخش علف‏هرز و افزایش عملکرد با استفاده از دُزهای کاهش یافته علف‏کش‏ها به‏دست آمده است (Kirkwood, 1993). برای این منظور، مواد افزودنی از اهمیت قابل توجهی برخوردار هستند. این مواد عموماً با علف‏کش‏های پس‏رویشی و به‌منظور افزایش کارآیی علف‏کش مصرف می‏شوند و در افزایش اثربخشی علف‏کش به‏ویژه در شرایط نامساعد کمک می‏کنند (Hassan et al., 2005). مواد افزودنی معمولا تأثیر گیاه‏سوزی یا سمیت ندارند، اما در ترکیب با علف‏کش‏ها، موجب افزایش کارآیی ماده موثر علف‏کش می‏شوند (Jeffrey et al., 2004).

مواد افزودنی ممکن است باعث بهبود اثر علف‏کش شوند، به‏طوری‌که غلظت یا مقدار کل علف‏کش مورد نیاز برای رسیدن به هدف را بذون آسیب به گیاه زراعی افزایش می‌دهند و  میزان نشست علف‏کش روی علف‏هرز هدف را چند برابر بیشتر می‏کنند (Travlos, 2012). برای مثال، بانتینگ و همکاران (Bunting et al., 2004) تأثیر سه نوع ماده افزودنی مختلف شامل روغن دانه متیله شده [1](MSO)، سورفکتانت غیر یونی [2](NIS) و کنسانتره روغن محصول [3](COC) را در افزایش کارآیی علف‏کش فورام‏سولفورون (اکوئیپ) در کنترل سه نوع علف‏هرز شامل گاو پنبه (Abutilon theophrasti Medicus.)، دم اسبی (Setaria faberi Herrm.) و سوروف (Echinochloa crus-galli L.) بررسی کردند که در میان سه گونه علف‏هرز مورد، بررسی اضافه کردن هر سه نوع از ماده‏ افزودنی فوق، بیشترین تأثیر را در افزایش کارآیی علف‏کش فورام‏سولفورون بر کنترل علف‏هرز سوروف در مقایسه با دو گونه دیگر داشته است. همچنین از میان این سه ماده افزودنی، روغن دانه متیله شده بیشترین تأثیر را در افزایش کارآیی علف‏کش فورام‏سولفورن در کاهش وزن خشک و درصد کنترل علف‏های هرز سوروف، دم اسبی و گاوپنبه نشان داد. در مطالعه‏ای، استفاده از ماده افزودنی، منجر به کاهش 25 درصد دُز توصیه شده علف‏کش تری بنورون‏متیل در کنترل علف‏های‏هرز غلات بهاره (گندم و جو بهاره) شد (Domaradzki &  Kieloch, 2009). در پژوهشی دیگر، استوان و همکاران (Stevan et al., 2010) بیان کردند که دُز علف‏کش سافلوفنسیل در ترکیب با مواد افزودنی، از 303 به 201 گرم ماده موثره در هکتار کاهش یافت. همچنین در پژوهشی گزارش شده است که تفاوت معنی‏داری از لحاظ عملکرد دانه گندم و درصد کنترل یولاف‌وحشی در دُز توصیه شده و دُز کاهش یافته (67 درصد دُز توصیه شده) علف‏کش کلودینافوپ-پروپارژیل مشاهده نشد. این نتیجه بیان می‏کند که امکان کاهش دُز مصرفی علف‏کش کلودینافوپ-پروپارژیل بدون افت عملکرد دانه وجود دارد (Armin et al., 2006).

بنابراین با توجه به عدم اجتناب از مصرف علف‏کش‏ها در مدیریت علف‏های‏هرز با وجود مشکلات زیست محیطی فراوان از جمله مقاومت علف‏های‏هرز به این سموم، این پژوهش در راستای امکان افزایش کارآیی علف‏کش مزوسولفورن + یدوسولفورون + ایمن کننده‏ مفن پیردای‏اتیل و بر همکنش آن‌ها بر کنترل جمعیت‏های مقاوم و حساس یولاف‌وحشی زمستانه، بررسی امکان کاهش کاربرد علف‏کش مصرفی مزوسولفورن + یدوسولفورون + ایمن کننده‏ مفن پاردی‏اتیل با مواد افزودنی مناسب به‌منظور کنترل جمعیت‏های یولاف‌وحشی زمستانه حساس و مقاوم به کلودینافوپ‏پروپارژیل و همچنین تأثیر کارآیی پنج ماده افزودنی مورد استفاده در افزایش کارآیی علف‏کش فوق در کنترل جمعیت‏ حساس یولاف‌وحشی زمستانه در مقایسه با جمعیت مقاوم همین علف‏هرز انجام شد. 

مواد و روش‏ها

به‌منظور بررسی تأثیر نوع ماده افزودنی بر کارآیی دُزهای مختلف علف‏کش مزوسولفورون + یدوسولفورون + ایمن‏کننده مفن‏پییردای‏اتیل (آتلانتیس OD 1.2%)، (به ترتیب با سه، شش و نُه درصد) و بر همکنش­های آن‌ها بر کنترل جمعیت‏های مقاوم و حساس علف‏هرز یولاف‌وحشی زمستانه به علف‏کش کلودینافوپ-پروپارژیل (از بذرهای استاندارد مقاوم و حساس موجود در بانک بذر بخش تحقیقات علف‏های‏هرز موسسه تحقیقات گیاه‏پزشکی کشور استفاده شد)، آزمایشی به‏صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در گلخانه موسسه تحقیقات گیاه‏پزشکی کشور در سال 1398 انجام شد. فاکتورهای مورد آزمایش، دُزهای مختلف علفش‏کش مزوسولفورون+ یدوسولفورون+ ایمن‏کننده مفن‏پایردی‏اتیل در چهار سطح: 70، 80، 90 و 100 درصد دُز توصیه شده شامل ((6/12 گرم ماده موثره در هکتار برابر با 05/1 برابر دُز توصیه شده، 4/14 گرم ماده موثره در هکتار برابر با 2/1 برابر دُز توصیه شده، 2/16 گرم ماده موثره در هکتار برابر با 35/1 برابر دُز توصیه شده و به همراه دُز توصیه شده 5/1 لیتر در هکتار برابر با 18 گرم ماده موثره در هکتار)، پنج نوع ماده افزودنی شامل Ino Alg NPK  (شامل 20% عصاره جلبک دریایی به میزان چهار لیتر در هکتار)، کود Ino Alg NPK (NG)  شامل 20% عصاره جلبک دریایی و 10 % اسید آمینه‏های آزاد با دُز دو لیتر در هکتار)، Torpedo II (با دُز 1/ 0 لیتر در هکتار)، Doctil (با دُز 04/0 لیتر در هکتار) و اسید آمینه لوسین (با دُز سه درصد تولید شرکت سیگما آلدریچ) و جمعیت حساس و مقاوم به علف‏کش کلودینافوپ-پروپارژیل یولاف‌وحشی بودند.

به‏منظور شکستن خواب بذرها، ابتدا پوسته بذور شکافته شد و لما و پالئا از بذرها جدا شدند (Beckie et al., 2000). سپس بذرهای پاک شده روی دو لایه کاغذ صافی اشباع از آب درون پتری‏های شیشه‌ای 14 سانتی‏متری قرار گرفت و در داخل انکوباتور با شرایط نوری 16 ساعت روشنایی و هشت ساعت تاریکی در دمای پنج درجه سانتی‏گراد به مدت چهار روز سرمادهی شدند (Bena Kashani et al., 2007). پس از رفع خواب، 10 عدد بذر در هر گلدان نیم لیتری (قطر دهانه گلدان نُه و ارتفاع 12 سانتی‏متر) کاشته شد. گلدان­ها در داخل گلخانه با دمای 25 درجه سانتی‌گراد با تناوب نوری 16 ساعت روشنایی و هشت ساعت تاریکی قرار گرفتند.  بعد از جوانه‏زنی گیاهچه‌ها (در مرحله تک برگی) و قبل از سم‏پاشی، برای جلوگیری از رقابت درون گونه‌ای، تعداد گیاهان در داخل گلدان به هفت عدد کاهش یافت. 28 روز بعد از کاشت و در مرحله دو تا سه برگی، گیاهچه­های یولاف‌وحشی در معرض دُزهای مختلف علف‏کش مزوسولفورون+یدوسولفورون+ایمن‏کننده مفن‏پایردی ‏اتیل به همراه مواد افزودنی اشاره شده  قرار گرفتند. علف­کش  توسط سم‏پاش پشتی برقی، مجهز به نازل بادبزنی و حجم پاشش 200 لیتر در هکتار در فشار دو بار به کار برده شد. ارزیابی درصد کنترل علف‏هرز، 14 و 28 روز بعد از کاربرد علف­کش و  براساس شاخص EWRS انجام شد. همچنین 28 روز بعد از کاربرد علف­کش، اندام هوایی گیاهان زنده از سطح خاک بریده و وزن تر آن­ها توسط ترازویی با دقت 01/0 اندازه‌گیری شد. وزن‌ خشک نیز بعد از قرار دادن نمونه­ها در دستگاه آون با دمای 72 درجه سانتی‌گراد به مدت 48 ساعت اندازه‌گیری شد.

تمام تجزیه­های آماری با استفاده از نرم­افزار آماری SAS (SAS institute In (2002))، انجام شد. قبل از انجام عمل تجزیه واریانس، یکنواختی واریانس درون تیماری داده­ها با استفاده از آزمون بارتلت مورد بررسی قرار گرفت و از نرمال بودن توزیع باقیمانده­ها با استفاده از رویه Univariate اطمینان حاصل ­شد. تجزیه واریانس داده­های آزمایش با استفاده از رویه GLM  و  مقایسه میانگین اثرهای اصلی تیمارهای آزمایشی و اثرات متقابل معنی­دار، بر پایه روش برش­دهی فیزیکی و با استفاده از آزمون چند دامنه‏ای دانکن در سطح یک و پنج درصد انجام شد.

نتایج و بحث

نتایج تجزیه واریانس اثر فاکتورهای دُز، ماده‏افزودنی و نوع جمعیت بر کاهش وزن تر یولاف‌وحشی زمستانه نشان داد که بر هم کنش دُز، ماده‏افزودنی و جمعیت در سطح احتمال‏ 01/0≥P، اثر معنی‏داری روی کاهش وزن تر یولاف‌وحشی زمستانه داشت.

افزایش دُز مصرفی علف‏کش مزوسولفورون + یدوسولفورون، تأثیر معنی‏داری روی کاهش وزن تر یولاف‌وحشی داشت، به‏طوری‌که کمترین و بیشترین کاهش میانگین وزن تر، در در هر دو جمعیت حساس و مقاوم، به‏ترتیب به دُزهای 05/1 و 5/1 لیتر در هکتار تعلق داشت (جدول 3)، به‏طوری‌که در دُز مصرفی 05/1 لیتر در هکتار، میانگین وزن تر در جمعیت حساس و مقاوم، به‌ترتیب 55/0 و 59/0 گرم بر بوته (40/64 و40/61 درصد کاهش وزن تر نسبت به شاهد بدون تیمار) بود. همچنین میانگین وزن تر در دُز مصرفی 5/1 لیتر در هکتار در جمعیت حساس و مقاوم، به‌ترتیب 37/0 و 33/0 گرم بر بوته (13/76 و71/78 درصد کاهش وزن تر نسبت به شاهد بدون تیمار) مشاهده شد؛ بنابراین می‏توان بیان کرد که میانگین کاهش وزن تر در جمعیت‏های حساس و مقاوم یولاف‌وحشی زمستانه، به‌ترتیب با افزایش دُز مصرفی از 05/1 به 5/1، به میزان 47/1 برابر و 79/1 برابر کاهش یافت. کاربرد مواد ‏افزودنی‏ مورد استفاده به ‏همراه دُزهای به کار برده شده نشان از کاهش وزن تر در جمعیت‏های حساس و مقاوم یولاف‌وحشی نسبت به عدم کاربرد این ماده‏افزودنی‎‏ها به همراه دُزهای مختلف داشت (جدول 1).

جدول 1- مقایسه میانگین­ اثرات متقابل دُز و جمعیت و ماده‏افزودنی روی کاهش وزن تر یولاف‌وحشی زمستانه

Table 1. Mean comparison of the interaction effects of dose×population×adjuvant on of the Avena ludoviciana fresh weight reduction.

میانگین‌های دارای حروف مشترک در هر ستون، اختلاف معنی‌داری در سطح پنج درصد و بر اساس آزمون دانکن ندارند.

Means with same letter in the same column are not significantly different at 5% of probability level, based on Duncan test.

به طورکلی در بین جمعیت‏ها نیز جمعیت مقاوم با افزایش دُزهای مصرفی علف‏کش مزوسولفورون + یدوسولفورون، کاهش وزن ‏تر بیشتری در مقایسه با جمعیت حساس نشان داد، به طوری‏که با افزایش دُز مصرفی از 05/1 به 5/1، به میزان 47/1 و 79/1 برابر کاهش یافت. در بین مواد افزودنی مورد استفاده، کابرد اجونت Ino Alg NPK (NG) در تمامی دُزها،  در هر دو جمعیت حساس و مقاوم، کاهش وزن تر بیشتری در مقایسه با سایر مواد افزودنی سبب شد . همچنین کابرد ماده افزودنی Ino Alg NPK (NG) نشان داد که جمعیت حساس یولاف‌وحشی در مقایسه با جمعیت مقاوم در همه دُزهای مورد استفاده ،کاهش وزن تر بیشتری نسبت به عدم کاربرد ماده ‏افزودنی  ایجاد کرد (جدول 1). در کل و با توجه به نتایج، بهترین و موثرترین ماده‏افزودنی مصرفی به همراه دُزهای مورد استفاده علف‏کش مزوسولفورون + یدوسولفورون، ماده افزودنی Ino Alg NPK (NG) بود که بیشترین کارآیی یا بیشترین کاهش وزن تر را در یولاف‌وحشی زمستانه داشت. بنابراین، کاربرد این ماده‏افزودنی به ‏همراه این علف‏کش می‏تواند در مدیریت علف‏هرز یولاف‌وحشی موثر واقع شود. آزمایش راشد محصل و همکاران (Rashed Mohassel et al., 2011) نشان داد که استفاده از مواد افزودنی در ترکیب با علف‏کش‏ ستوکسیدیم، موجب افزایش کارآیی این علف‏کش در کنترل یولاف‌وحشی شده است.

نتایج تجزیه واریانس اثر فاکتورهای دُز، ماده ‏افزودنی و نوع جمعیت روی کاهش وزن‏ خشک یولاف‌وحشی زمستانه نشان داد که اثر اصلی مواد افزودنی و اثر متقابل دُز درجمعیت، به‏ترتیب در سطح احتمال‏های‏ پنج و یک درصد روی کاهش وزن‏ خشک یولاف‌وحشی زمستانه معنی‏دار بود.

بررسی اثر متقابل دُز در جمعیت و اثر اصلی ماده‏افزودنی روی کاهش وزن خشک یولاف ‌وحشی زمستانه نشان داد که با افزایش دُز مصرفی از پایین‏ترین (05/1 لیتر در هکتار) به سمت بیشترین دُز مصرفی (5/1 لیتر در هکتار)، وزن خشک یولاف‌وحشی در هر دو جمعیت حساس و مقاوم کاهش پیدا کرد (جدول 2)، به‌طوری‌که کاهش وزن خشک در توده حساس و مقاوم یولاف‌وحشی زمستانه، به‌ترتیب 55/1 و 42/1 برابر کاهش یافت که نشان‌دهنده کاهش وزن خشک در جمعیت حساس در مقایسه با جمعیت مقاوم بود. همچنین بین مواد افزودنی مورد استفاده در این پژوهش با عدم کاربرد این مواد، تفاوت  چندانی در کاهش وزن خشک توده‏ها مشاهده نشد، ولی کمترین (11/0 گرم بر بوته) و بیشترین (15/0 گرم بر بوته) وزن خشک مشاهده شده به‏ترتیب به جمعیت تیمار شده با ماده افزودنی Ino Alg NPK (NG) و عدم کاربرد ماده‏افزودنی تعلق داشت (جدول 2).

در یک پژوهش انجام شده در یک گلخانه نشان داده شد که ترکیب مواد افزودنی سورفکتانت غیریونی با علف‏کش بنتازون، باعث کاهش 50 درصدی وزن خشک علف‏هرز شد (Bellinder et al., 2003). همچنین پاناچی و همکاران (Pannacci et al., 2010) بیان کردند که کارآیی علف‏کش تری‏بنورون‏متیل (گرانستار) در کنترل علف‏های‏هرز پهن‏برگ به هنگام اختلاط با مواد افزودنی از جمله سورفکتانت‏های یونی و غیریونی افزایش یافت.

تجزیه واریانس اثر متقابل فاکتورهای دُز، ماده‏افزودنی و نوع جمعیت روی شاخص EWRS یولاف‌وحشی زمستانه نشان داد که اثر سه‏گانه این فاکتورها در سطح احتمال یک درصد‏  روی شاخص EWRS یولاف‌وحشی زمستانه معنی‌دار بود.

مقایسه میانگین اثر سه‏گانه دُز در ماده‏افزودنی در جمعیت روی شاخص EWRS  یولاف‌وحشی زمستانه نشان داد که افزایش دُز مصرفی از 05/1 (پایین‏ترین دُز مصرفی در آزمایش) به 5/1 برابر دُز توصیه شده (بالاترین دُز مصرفی در آزمایش)، روی شاخص EWRS یولاف‌وحشی (درصد کنترل) در هر دو توده حساس و مقاوم اثر معنی‏داری نداشته است (جدول 3)، به‏طوری‏که توده‏های حساس و مقاوم در همه دُزهای مصرفی، تقریبا درصد کنترل یکسانی نشان دادند. همه دُزهای مصرفی به همراه مواد ‏افزودنی‏ مورد استفاده توانستند کنترل 100 درصدی روی جمعیت حساس داشته باشند و در همه این دُزها در توده حساس، کمترین درصد کنترل به تیمار عدم کاربرد ماده‏افزودنی با کنترل 95 درصدی تعلق داشت (جدول 3). همچنین مواد ‏افزودنی‏ مورد استفاده در این پژوهش در مقایسه با عدم کاربرد ماده ‏افزودنی، تأثیر چندانی روی شاخص EWRS توده‏ها نداشتند، ولی کمترین و بیشترین وزن خشک مشاهده شده، به‏ترتیب به توده تیمار شده با ماده‏افزودنی Ino Alg NPK (NG) و عدم کاربرد ماده‏افزودنی تعلق داشت (جدول 3).

جدول 2- نتایج مقایسه میانگین اثر متقابل دُز و جمعیت و اثر ماده‏افزودنی روی کاهش وزن‏ خشک یولاف وحشی زمستانه

Table 2. Mean comparison of the interaction effects of dose and population and effect of adjuvant on
Avena ludoviciana dry weight reduction.

میانگین‌های دارای حروف مشترک در هر ستون، اختلاف معنی‌داری در سطح پنج درصد و بر اساس آزمون دانکن ندارند.

Means with same letter in the same column are not significantly different at 5% of probability level, based on Duncan test.

نتایج پژوهش ابوزینا و همکاران (Abouziena et al., 2009) نشان داد که افزودن مواد افزودنی سورفکتانت غیریونی و سولفات آمونیوم، موجب افزایش کارآیی علف‏کش بنتازون در کنترل علف‏هرز توق، تاجریزی و گاوپنبه شد، به‏طوری‏که بنتازون در دُز 84/0 کیلوگرم ماده موثره در هکتار در ترکیب با مواد افزودنی، کنترلی برابر با دُز 12/1 کیلوگرم ماده موثره در هکتار بدون ماده افزدونی داشت. همچنین ماسچوف و همکاران (Maschhoff et al., 2000) بیان کردند که افزودن 20 گرم در لیتر ماده افزودنی سولفات آمونیوم به علف‏کش گلفوزینیت، کارآیی این علف‏کش را در کنترل علف‏های‏هرز سلمه‏تره (Chenopodium album L.)، گاوپنبه (Abutilon theophrasti Medic.) و تاج‏خروس (Amaranthus retroflexus L.) افزایش داده است.

نتیجه‏گیری کلی

با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش (جدول 1، 2، 3) می‏توان بیان کرد که دُزهای کاهش یافته علف‏کش مزوسولفورون+یدوسولفورون+ایمن‏کننده مفن‏پیردی ‏اتیل، کارآیی دُز توصیه‏شده این علف‏کش را نداشت. البته براساس شاخص EWRS، تأثیر دُزهای مصرفی این علف‏کش روی توده‏های یولاف‌وحشی زمستانه به‏ویژه روی توده حساس تقریباً یکسان بود، ولی در بررسی اثر دُزهای مصرفی از این علف‏کش روی دیگر صفات مورد اندازه‏گیری از جمله کاهش وزن تر و خشک مشاهده شد که کمترین و بیشترین کارآیی در کاهش وزن تر و وزن خشک علف‏هرز یولاف‌وحشی زمستانه، به‏ترتیب به دُزهای مصرفی 05/1  و 5/1 برابر دُز توصیه شده علف‏کش مصرفی در آزمایش تعلق داشت. البته کاهش وزن تر و خشک در جمعیت حساس یولاف‌وحشی زمستانه در مقایسه با کاهش وزن تر و خشک جمعیت مقاوم همین علف‏هرز بیشتر بود. بررسی تأثیر مواد ‏افزودنی‏ در افزایش کارآیی علف‏کش مزوسولفورون + یدوسولفورون + ایمن‏کننده مفن‏پیردی‏اتیل در کنترل علف‏هرز یولاف‌وحشی زمستانه نشان داد که ماده ‏افزودنیIno Alg NPK (NG)  به همراه هر چهار دُز مصرفی علف‏کش فوق، بیشترین کارآیی را در صفات مورد اندازه‏گیری شامل کاهش وزن تر و خشک و درصد کنترل (شاخص EWRS) در مقایسه با سایر مواد افزودنی داشت. بنابراین با توجه به نتایج این پژوهش می‏توان ماده‏افزودنی Ino Alg NPK (NG) را به عنوان بهترین ماده‏افزودنی از بین مواد ‏افزودنی‏ مصرفی در افزایش کارآیی علف‏کش مزوسولفورون + یدوسولفورون در کنترل علف‏هرز یولاف‌وحشی زمستانه معرفی کرد.

جدول 3- نتایج مقایسه میانگین اثرات متقابل دُز درجمعیت در ماده‏افزودنی روی شاخص EWRC یولاف‌وحشی زمستانه

Table 3. Mean comparison of the interaction effects of dose×population×adjuant on EWRC parameter of the Avena ludoviciana

میانگین‌های دارای حروف مشترک در هر ستون، اختلاف معنی‌داری در سطح پنج درصد و بر اساس آزمون دانکن ندارند.

Means with same letter in the same column are not significantly different at 5% of probability level, based on Duncan test.

منابع

Abouziena, H.F.H., Sharma, S.D. and Sing, M. 2009. Impact of adjuvants on bentazon efficacy on selected broadleaf weeds. Crop Prot. 28: 1081–1085.

Armin, M., Zand E. and Baghestani M.A. 2006. The effect of low herbicide dose of Clodinafop-propargyl on percentage of wild oat (Avena ludoviciana) control, yield and economic return of wheat (Triticum aestivum). Plant Prot. (Agricultural Sci. and Technol). 22: 110-118.

Barrosa, J.F.C., Bascha, G. and Carvalho, R.D. 2007. Effect of reduced doses of a post-emergence herbicide to control grass and broad-leaved weeds in no-till wheat under mediterranean conditions. Crop Prot. 26: 1–15.

Bunting, J.A., Sprague, C.L. and Riechers, D.E. 2004. Proper adjuvant selection for foramsulfuron activity. Crop Prot. 23: 361-366.

Bellinder, R.R., Arsenovic, M., Shah, D.A. and Rauch, B.J. 2003. Effect of weed growth stage and adjuvant on the efficacy of fomesafen and bentazon. Weed Sci. 51: 1016-1021.

Beckie, H.J., Heap, I.M., Smeda, R.J. and Hall, L.M. 2000. Screening for herbicide resistance in weeds. Weed Technol. 14: 428–445.

Bena Kashani, F.B., Alizadeh, H.M., and Zand, E. 2007. Investigating the resistance of wild oat
(Avena ludoviciana Durieu.) to fenoxaprop-p-ethyl by whole plant bioassay and seed bioassay. PJBS. 10: 72-77.‏

Domaradzki, K. and Kieloch, R. 2009. Possibilities of weed control in spring cereals by herbicides applied at reduced rates. Polish J. Agron. 1: 9–14.

Hassan, F.U., Leitch, M.H. and Abbasi, M.K. 2005. Effects of seeding densities and spacing on yield and yield components of linseed (Linum Usitatissimum L.). Acta Agronomica Hung. 3: 309-317.

Jeffrey, A. Bunting, C.L. and Riechers, D.E. 2004. Proper adjuvant selection for foramsulfuron activity. Crop Prot. 23: 361-366.

Kirkwood, R.C. 1993. Use and mode of action of adjuvants for herbicides: A review of some current work. Pestic. Sci. 38: 93-102.

Koochaki, A. and Khajeh Hosseini, M. 2013. Modern agriculture. Publications University of Mashhad. Pp. 712.

Medd, R.W. 1996. Ecology of wild oats. Plant Protect. Quarterly. 11: (1): 185-187.

Maschhoff, J.R., Hart, S.E. and Baldwin, J.L. 2000. Effect of ammonium sulfate on efficacy, absorption and translocation of glufosinate. Weed Sci. 48: 2-6.

Naghshbandi, S.M., Baghestani M.A., Zand, E. and Mansourian, S. 2008. Effects of metribuzin and plant density on weed control in wheat (Triticum aestivum L.). Weed Sci. 4: 85-95.

Pannacci, E., Mathiassen, S.K. and Kudsk, P. 2010. Effect of adjuvants on the rainfastness and performance of tribenuron-methyl on broad-leaved weeds. Weed Biol. Manag.10:  126-131.

Rashed Mohassel, M.H., Aliverdi, A. and Rahimi, S. 2011. Optimizing dosage of sethoxydim and fenoxaprop-p-ethyl with adjuvants to control wild oat. Ind. Crop Prot. 34: 1583- 1587.

Stevan, Z.K., Avishek, D., Jon, S. and Charvat, L.D. 2010. Application timing and adjuvant type affected saflufenacil efficacy on selected broadleaf weeds. Crop Prot. 29: 94–99.

Travlos, I.S. 2012. Reduced herbicide rates for an effective weed control in competitive wheat cultivars. Int. J.Plant Prod. 6: 1-14.

Uludag A., Park K.W., Cannon J. and Mallory A. 2008. Cross resistance of acety-CoA carboxylase (ACCase) inhibitor resistance wild oat (Avena sterilis) biotypes in the Pacific Northwest. Weed Technol. 22: 14-145.

Zand, E., Nezamabadi, N., Baghestani, M., Shimi, P. and Mosavi, S. 2020. A guide to chemical control of weeds in Iran. Mashhad: University Jihad Publications. Pp. 216.

Zand, E., Nezamabadi, N., Baghestani, M. and Shimi, P. 2011. Herbicides and important weeds in Iran. Publishing Center Publications. Pp. 80.

[1] methylated seed oil

[2] non-ionic surfactant

[3] crop oil concentrate