| ترویجی علوم کاربردی سیب زمینی | ||
| Article 2, Volume 3, سال سوم شماره 2 - Serial Number 6, January 0, Pages 1-8 PDF (1.37 M) | ||
| Full Text | ||
|
سیبزمینی (Solanum tuberosum L.) بهدلیل داشتن هیدروکربنهای قابل هضم و پروتئینهای حاوی لیزین که غالباً در محصولاتی مانند: غلات و سبزیجات وجود ندارد، ارزش غذائی فراوانی دارد (18). این محصول بهدلیل داشتن متابولیتهای اولیه و ثانویه، نقش مهمی در فرآیندهای متابولیکی انسان دارد (13). ارزش غذایی سیبزمینی تنها بهدلیل انرژیزایی آن نبوده بلکه این محصول حاوی مقادیر قابل توجهی فیبر، ویتامینهای B6 و C و همچنین مواد معدنی مانند: آهن، منیزیم، روی و مس میباشد (14). سیبزمینی از نظر کارایی مصرف آب، عملکرد ماده خشک قابل مصرف، مقدار پروتئین و مواد معدنی در واحد سطح بر غلات برتری دارد (10). منابع مواد آلی سنتی مانند: کود حیوانی محدود بوده و جوابگوی نیاز روزافزون بخش کشاورزی به این مواد نمیباشد، از اینرو استفاده از مواد زاید جامد با منشاء آلی نظیر: بقایای کشاورزی و صنعتی بهعنوان مواد آلی، رو به گسترش است. در بین کودهای آلی، کمپوست بهعنوان اقتصادیترین منبع تولید نیتروژن معرفی شده است. در سالهای اخیر فرآیند تولید کمپوست با استفاده از کرمهای خاکی کمپوستکننده تحت عنوان ورمیکمپوست، به نوان یک فنآوری آسان و یک فرآیند حامی طبیعت برای تهیه کودهای آلی از مواد زاید، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. ورمیکمپوست از لحاظ کیفی، مادهای باpH تنظیم شده و سرشار از مواد هیومیک و عناصر غذایی به فرم قابل جذب برای گیاه بوده که اثرهای فراوانی در رشد و عملکرد گیاهان زراعی و باغی دارد (1).عملکرد و بازارپسندی غدههای سیبزمینی بهشدت به مصرف کودهای نیتروژندار بستگی دارد و کاهش یا افزایش مصرف نیتروژن، رسیدگی محصول را به تأخیر انداخته و عملکرد سیبزمینی را کاهش میدهد. با توجه به نیاز بالای این محصول به نیتروژن، مصرف بیرویه این عنصر، موجب تجمع نیترات در غده شده که در اثر فعل و انفعالات شیمیایی به ترکیباتی به نام نیتروز آمین، که سرطانزا هستند، تبدیل میشوند. بنابراین مدیریت مصرف نیتروژن اهمیت زیادی در تولید این محصول دارد (17). یکی از روشهای کاهش تجمع نیترات در غده سیبزمینی، مصرف کودهای آلی میباشد (15) که علاوه بر کاهش نیترات غده، از یکسو سبب بهبود ساختمان خاک شده و ظرفیت نگهداری آب خاک را افزایش میدهند و از سوی دیگر، مواد غذایی مورد نیاز گیاه را فراهم نموده و در نتیجه مصرف کودهای شیمیایی را کاهش میدهند (16). کاربرد توأم کودهای آلی و شیمیایی، یک راهبرد مؤثر در جهت کاهش اثرهای زیانبار مصرف بیرویه کودهای شیمیایی نیتروژنه است. محققین گزارش نمودهاند که غدههای سیبزمینی که با مواد آلی تغذیه شدهاند در مقایسه با روش تغذیه متداول (فقط مصرف کود شیمیایی نیتروژنه)، حاوی نیترات کمتر، ماده خشک، ویتامین C ، اسیدهای آمینه و ترکیبات فنولیکی بیشتری میباشند (12). | ||
| References | ||
|
1- الهدادی، ایرج؛ غلامعباس اکبری و زهرا قهرمانی. 1392. تولید ورمیکمپوست و فرآوردههای جانبی. انتشارات دانشگاه تهران. 160 صفحه. 2- بینام. 1398. آمارنامه کشاورزی، جلد اول: محصولات زراعی، سال زراعی 97-1396. وزرات جهاد کشاورزی. معاونت برنامهریزی و اقتصادی. دفتر آمار و فناوری اطلاعات. تهران، ص 38. 3- دارابی، عبدالستار. 1379 الف. بررسی اثرات تاریخ کاشت بر عملکرد ارقام سیبزمینی در کشت پائیزه. دومین کنگره علوم باغبانی ایران، 29 شهریور لغایت 31 شهریور، کرج، ص 353. 4- دارابی، عبدالستار. 1379ب. بررسی اثرات تراکم بوته بر عملکرد ارقام سیبزمینی در کشت پائیزه. دومین کنگره علوم باغبانی ایران، 29 شهریور لغایت 31 شهریور، کرج، ص 354. 5- دارابی، عبدالستار. 1379 ج. بررسی اثرات عمق کاشت بر عملکرد ارقام سیبزمینی در کشت پائیزه. دومین کنگره علوم باغبانی ایران، 29 شهریور لغایت 31 شهریور، کرج، ص352. 6- دارابی، عبدالستار. 1386. اثر کاشت پائیزه و زمستانه و تنش دما بر عملکرد کل، عملکرد قابل فروش و اجزاء عملکرد چند رقم سیبزمینی. مجله نهال و بذر، 23 (3): صفحه 373-385. 7- دارابی، عبدالستار. 1392. اثر تاریخ کاشت بر عملکرد کل و قابل فروش ارقام سیبزمینی در خوزستان. مجله بهزراعی نهال و بذر، 2 -29 (3): صفحه 369-378. 8- صباغ شوشتری، هوشنگ. 1373. بررسی و مقایسه عملکرد ارقام سیبزمینی. گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی. مرکز تحقیقات کشاورزی خوزستان. 12صفحه. 9- منقش، فرناز؛ عباس ملکی و حیدر ذوالنوریان. 1394. اثر روشهای مصرف کودهای آلی و شیمیایی بر برخی صفات مورفولوژیک و عملکرد غده سیبزمینی. اکوفیزیولوژیگیاهانزراعی (علوم کشاورزی)، جلد نهم، شماره 3 (35): صفحه 417-428. 10. Birch, P.R., Bryan, G., Fenton, B., Gilroy, E.M., Hein, I., Jones, J.T., Prashar, A., Taylor, M.A., Torrance, L. and Toth, I.K. 2012. Crops that feed the world 8: Potato: are the trends of increased global production sustainable. Food Security, 4 (4): 477-508. 11. Chandra, G. 2015. Influence of vermicompost on growth, yield and processing quality of potato varieties. MS thesis.Faculty of Agriculture, Sher- e-Bangla Agriculture University, Dhaka, 145 pp. 12. El-Sayed, S.F., Hassan H.A. and El-Mogy, M.M. 2015. Impact of bio- and organic fertilizers on potato yield, quality and tuber weight loss after harvest. Food Research, 58 (1): 67-81 13. Friedman, M. 1997. Chemistry, biochemistry and dietary role of potato polyphenols. A review. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 45 (5): 1523–1540. 14. Kolasa, K. 1993. The potato and human nutrition. American Potato Journal, 70 (5): 375-384. 15. Lairon, D. 2009. Nutritional quality and safety of organic food. A review. Agronomy for sustainable Development, 30: 1-9. 16. Poffley, M. and McMahon, G. 2006. Improving structure and pH levels in top end soils for horticulture. Northern territory government, 16: 1-3. 17. Subhash, C., Malik, A., Zargar, M.Y. and Bhat, M.A. 2011. Nitrate pollution: a menace to human, soil, water and plant. Universal Journal of Environmental Research and Technology,1: 22-32. 18. Waglay, A., Karboune, S. and Alli, I. 2014. Potato protein isolates: recovery and characterization of their properties. Food Chemistry, 142: 373-382. 19. Yourtchi, M.S., Haj Sayed Hadim M.R. and Darzi, M.T. 2013. Effect of nitrogen fertilizer and vermicompost on vegetative growth, yield and NPK uptake by tuber of potato (Agria CV.) International Journal of Agriculture and Crop Sciences, 5 (18): 2033-2040 | ||
|
Statistics Article View: 844 PDF Download: 386 |
||