| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,273 |
| تعداد مقالات | 36,169 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,727,745 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 94,506,952 |
بررسی محتوای فنول و فلاونوئید و فعالیت آنتی‌اکسیدانی گیاه دارویی (Verbena officinalis L). | ||
| تحقیقات ژنتیک و اصلاح گیاهان مرتعی و جنگلی ایران | ||
| مقاله 3، دوره 34، شماره 1 - شماره پیاپی 67، شهریور 1405، صفحه 17-28 اصل مقاله (858.01 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijrfpbgr.2026.372773.1495 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد سمیعی* ؛ محمد رحیم فروزه | ||
| دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: شاهپسند وحشی (Verbena officinalis L.) یکی از گیاهان دارویی ارزشمند است که به دلیل دارا بودن ترکیبات فنولی، فلاونوئیدی و سایر متابولیت‌های ثانویه، از خواص آنتی‌اکسیدانی و درمانی قابل توجهی برخوردار است. با وجود کاربرد گسترده این گیاه در طب سنتی، گزارشی از بررسی همزمان تغییرات محتوای فنول کل، فلاونوئید کل و فعالیت آنتی‌اکسیدانی اندام‌های مختلف این گونه در مراحل فنولوژیکی مختلف در رویشگاه طبیعی استان گلستان در دسترس نیست. ازاین‌رو، این پژوهش با هدف بررسی محتوای فنول کل، فلاونوئید کل و فعالیت آنتی‌اکسیدانی گیاه شاهپسند وحشی در مراحل مختلف فنولوژیکی و اندام‌های مختلف آن، به‌منظور تعیین مناسب‌ترین زمان و اندام برداشت، انجام شد. مواد و روش‌ها: این تحقیق به‌صورت میدانی در رویشگاه طبیعی منطقه قلعه‌میران واقع در استان گلستان انجام شد. نمونه‌های گیاهی شاهپسند وحشی به‌صورت تصادفی و در سه مرحله فنولوژیکی رویشی، گل‌دهی و بذردهی جمع‌آوری گردید. در هر مرحله، اندام‌های مختلف گیاه شامل برگ، ساقه و ریشه به‌طور جداگانه برداشت شد. پس از شستشو، نمونه‌ها در شرایط سایه خشک و بعد آسیاب شدند. میزان فنول کل با استفاده از روش فولین– سیوکالچو، فلاونوئید کل به روش آلومینیوم کلرید و فعالیت آنتی‌اکسیدانی با استفاده از آزمون مهار رادیکال آزاد DPPH اندازه‌گیری شد. علاوه بر این، امکان استخراج اسانس از اندام‌های مختلف گیاه در مراحل گوناگون فنولوژیکی بررسی شد. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از تجزیه واریانس و آزمون‌های آماری مناسب مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج: نتایج این پژوهش نشان داد که مراحل فنولوژیکی و نوع اندام گیاهی تأثیر معنی‌داری بر میزان فنول کل، فلاونوئید کل و فعالیت آنتی‌اکسیدانی گیاه شاهپسند وحشی دارند. بیشترین مقدار فنول کل (mg GAE g⁻¹ extract62/57)، فلاونوئید کل (mg QE g⁻¹ extract 29/16) و فعالیت آنتی‌اکسیدانی (13/89 درصد مهار رادیکال DPPH)، در اندام برگ و در مرحله گل‌دهی مشاهده شد. در مقابل، کمترین مقدار فنول کل (mg GAE g⁻¹ extract 82/24) در ریشه و مرحله بذردهی، کمترین مقدار فلاونوئید کل (mg QE g⁻¹ extract 75/0) و فعالیت آنتی‌اکسیدانی (31/43 درصد مهار DPPH)، در اندام ریشه و مرحله رویشی ثبت گردید. این یافته‌ها بیانگر افزایش تجمع ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی همزمان با ورود گیاه به مرحله گل‌دهی است. در اندازه‌گیری اسانس در این مطالعه، هیچگونه اسانسی استخراج نشد. بررسی دانش بومی مردم منطقه نیز نشان داد که برگ‌های این گیاه بیشترین کاربرد دارویی را در میان مردم محلی دارند که این موضوع با نتایج فیتوشیمیایی به‌دست‌آمده همخوانی داشت. نتیجه‌گیری: این پژوهش نشان داد که نوع اندام گیاهی و مرحله فنولوژیکی نقش تعیین‌کننده‌ای در تجمع ترکیبات زیست‌فعال شاهپسند وحشی دارند و این تغییرات می‌توانند بر کیفیت دارویی گیاه اثرگذار باشند. ازاین‌رو، انتخاب زمان مناسب برداشت و استفاده از اندام مناسب گیاه می‌تواند ضمن افزایش بازده استخراج ترکیبات مؤثره، در بهینه‌سازی بهره‌برداری و توسعه فراورده‌های گیاهی و حفاظت از ذخایر طبیعی آن مؤثر باشد. در این تحقیق اندام برگ در مرحله گل‌دهی دارای بیشترین میزان ترکیبات زیست‌فعال بود. نتایج این پژوهش می‌تواند در برنامه‌ریزی بهره‌برداری دارویی، مدیریت برداشت، حفاظت و استفاده پایدار از گیاه شاهپسند وحشی مورد استفاده قرار گیرد و می‌تواند مبنایی برای مطالعات آینده در زمینه بررسی سایر متابولیت‌های ثانویه و ارزیابی فعالیت‌های زیستی این گونه در شرایط اقلیمی مختلف کشور باشد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| شاهپسندوحشی؛ فنول؛ فلاونوئید؛ آنتی‌اکسیدان؛ فنولوژی؛ DPPH | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Evaluation of the Biochemical Composition and Antioxidant Activity of the Medicinal Plant (Verbena officinalis L.) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| MOHAMMAD SAMIEI؛ MohammadRahim Forouze | ||
| Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objective: Verbena officinalis is a valuable medicinal plant known for its rich content of phenolic compounds, flavonoids, and other secondary metabolites, which contribute to its remarkable antioxidant and therapeutic properties. Despite its widespread use in traditional medicine, no study has simultaneously evaluated the changes in total phenolic content, total flavonoid content, and antioxidant activity among different plant organs across various phenological stages in the natural habitats of Golestan Province, Iran. Therefore, the present study was conducted to investigate the total phenolic content, total flavonoid content, and antioxidant activity of different organs of V. officinalis at different phenological stages in order to determine the most suitable harvesting stage and plant organ. Materials and Methods: This field study was carried out in the natural habitat of Qaleh-Miran, Golestan Province, Iran. Wild vervain plants were randomly collected at three phenological stages: vegetative, flowering, and seed-setting. At each stage, leaves, stems, and roots were harvested separately. After washing, the samples were shade-dried under indirect light and manually ground into powder. Total phenolic content was determined using the Folin–Ciocalteu colorimetric assay, total flavonoid content by the aluminum chloride colorimetric method, and antioxidant activity using the DPPH free radical scavenging assay. In addition, the possibility of essential oil extraction from different plant organs at different phenological stages was evaluated using the hydrodistillation method with a Clevenger apparatus. The obtained data were analyzed using analysis of variance (ANOVA), followed by appropriate mean comparison tests. Results: The results demonstrated that both phenological stage and plant organ had significant effects on total phenolic content, total flavonoid content, and antioxidant activity of wild V. officinalis. The highest total phenolic content (62.57 mg GAE g⁻¹ extract), total flavonoid content (16.29 mg QE g⁻¹ extract), and antioxidant activity (89.13% DPPH radical inhibition) were recorded in the leaves at the flowering stage. In contrast, the lowest total phenolic content (24.82 mg GAE g⁻¹ extract) was observed in the roots at the seed-setting stage, whereas the lowest total flavonoid content (0.75 mg QE g⁻¹ extract) and antioxidant activity (43.31% DPPH radical inhibition) were recorded in the roots at the vegetative stage. These findings indicate that the accumulation of phenolic and flavonoid compounds increases with the transition to the flowering stage. No extractable essential oil was obtained under the conditions of the present study. Furthermore, indigenous knowledge surveys revealed that the leaves are the most frequently used medicinal part of the plant by local people, which is consistent with the phytochemical findings obtained in this study. Conclusion: The findings of this study indicate that the flowering stage and the leaves are the most suitable harvesting stage and plant organs for obtaining the highest levels of bioactive compounds. These results can contribute to medicinal plant utilization programs, harvesting management, conservation, and the sustainable use of wild V. officinalis. Overall, this study demonstrated that phenological stage and plant organ play a decisive role in the accumulation of bioactive compounds in wild vervain and may significantly influence its medicinal quality. Therefore, selecting the appropriate harvesting stage and plant organ can improve the yield of biologically active constituents, optimize the utilization of this medicinal species, support the development of herbal products, and contribute to the conservation of its natural populations. In addition, the findings provide a valuable basis for future studies on other secondary metabolites and the biological activities of this species under different climatic conditions across Iran. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Verbena officinalis L, Phenol, Flavonoid, Antioxidant, Phenology, DPPH | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2 |
||