| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,266 |
| تعداد مقالات | 36,100 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,382,850 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 94,329,670 |
ارزیابی راهکارهای تغذیه‌ای و عصاره جلبک دریایی بر شاخص‌های رشد، اجزای عملکرد و سودآوری گندم در شرایط تنش شوری در شهرستان‌های ابرکوه و مروست استان یزد | ||
| مدیریت اراضی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/lmj.2026.374038.415 | ||
| نویسندگان | ||
| اعظم رضوی نسب* 1؛ علیرضا جعفرنژادی2؛ سیدعلی طباطبایی3 | ||
| 1یزد.بلوار شهیدان اشرف.مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد.مجتمع ملاصدرا.بخش خاک و آب | ||
| 2اهواز کیلومتر 10 جاده ساحلی اهواز خرمشهر روبروی روستای ام التمیر | ||
| 3مرکز تحقیقات وآموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد.بخش زراعی و باغی | ||
| چکیده | ||
| شوری و تخریب کیفیت خاک و محدودیت شدید منابع آب، پایداری اراضی زراعی در مناطق خشک را با چالش جدی مواجه کرده است. به منظور ارزیابی اثر مدیریت تغذیه و ترکیبات ضدتنش بر عملکرد و سودآوری گندم، دو آزمایش میدانی مجزا در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با ۳ تکرار در استان یزد اجرا شد. آزمایش اول (1403-1402) در اراضی شور ابرکوه با رقم سیستان و آزمایش دوم (1404-1403) در مروست با رقم روشن پیاده‌سازی گردید. تیمارها در هر دو منطقه شامل کوددهی پایه/روش معمول مزرعه،کودهی تکمیلی/ کوددهی تکمیلی + مواد ضدتنش با اسید هیومیک، عصاره جلبک و کود میکروکامل بودند .نتایج نشان داد اثر مدیریت کودی در هر دو منطقه بر تمامی ویژگیهای رشدی غیر از وزن هزاردانه معنی‌دار بود. در ابرکوه، با تامین آب کافی و اصلاح خاک، عملکرد دانه از ۴۱۱۷ کیلوگرم در هکتار در عرف زارع به ۱۰۱۷۰ کیلوگرم در هکتار در تیمار ضدتنش با ۱۴۷٪ افزایش رسید. در مروست، به دلیل تنش ترکیبی تنش شوری خشکی حاد، به علت خاموشی چاه کشاورزی و تقلیل دور آبیاری از 10 به 6 دور، بافت سبک خاک و سدیم بالا، پتانسیل عملکرد محدودتر بود؛ اما مدیریت ضدتنش توانست افت شدید عملکرد را جبران کرده و توانست آن را از ۳۵۰ کیلوگرم در هکتار در عرف زارع به ۱۶۳۶ کیلوگرم در هکتار با ۳۶۷٪ افزایش یا بیش از ۴/۶ برابر برساند. ارزیابی اقتصادی به روش بودجه‌بندی جزئی نشان داد تیمار ضدتنش در ابرکوه با منفعت خالص ۱۰۷۵۷۳۵ هزار ریال در هکتار،C/B برابر با 03/2 و در مروست با منفعت خالص ۱۹۳۴۵۴ هزار ریال در هکتار، B/C برابر 16/2، سودآورترین الگوی کودی بود. در مجموع، تلفیق تغذیه تکمیلی با اسید هیومیک و عصاره جلبک و کود میکروکامل به عنوان یک بسته مدیریتی ضدتنش، راهکاری عملی و توجیه‌پذیر برای تعدیل اثرات تنش و پایداری تولید محسوب می‌شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| بودجه‌بندی جزئی؛ تنش ترکیبی؛ گندم؛ عصاره جلبک دریایی؛ نسبت منفعت به هزینه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Evaluation of Nutritional Strategies and Seaweed extract on Growth Indices, Yield Components, and Profitability of Wheat under Salinity Stress Conditions in Abarkuh and Marvast Counties, Yazd Province Abstract | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Azam Razavi Nasab1؛ Alireza Jafarnejadi2؛ sayed Ali Tabatabaie3 | ||
| 1یزد.بلوار شهیدان اشرف.مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد.مجتمع ملاصدرا.بخش خاک و آب | ||
| 2Ahvaz, 10th km. of Ahvaz-Khorramshahr coastal road, opposite Umm El-Tamir village | ||
| 3Yazd Province Agricultural and Natural Resources Research and Education Center. Crop and Horticultural Department | ||
| چکیده [English] | ||
| This study evaluated the agronomic performance and economic viability of integrated nutrient management paired with humic acid and seaweed extract under abiotic stress in Yazd, Iran. Two field experiments were conducted using randomized complete block designs with three replications. Experiment 1 (Abarkooh) evaluated the salt-tolerant cultivar 'Sistan' under 10 irrigation cycles (EC = 10.4 dSm-1). Experiment 2 (Marvast) evaluated cultivar 'Roshan' (irrigation 6 cycles due to power outages) in highly saline-sodic loamy sand (EC=44.6 dSm-1, SAR = 36.12, ESP = 34.22). Treatments: Farmer’s Customary Practice (T1: single traditional urea), Soil-Test-Based Supplemental Fertilization (T2), and Anti-Stress Management (T3: T2+ soil humic acid + foliar micronutrients + seaweed extract). Results showed that T3 significantly increased growth, yield components, and biological yield across both sites (p < 0.05). In Abarkooh, T3 achieved a grain yield of 10,170kg ha-1a 147% increase over T1). In Marvast, T3 buffered yield failure under stress, increasing grain yield from 350 kg ha-1 (T1) to 1,636 kg ha-1a 367% relative increase). Partial budgeting demonstrated that T3 was highly profitable in Abarkooh (net benefit: 1,075,735 times 10^3 IRR ha-1; B/C = 2.03). In Marvast, despite a positive marginal B/C of 2.16, commercial viability was unfeasible due to absolute yield falling below the provincial economic threshold. Introduction In Yazd these challenges are compounded by falling water tables, poor soil quality, and unpredictable agricultural well power outages that disrupt irrigation schedules. Exogenous seaweed extract, such as soil-applied humic acids and foliar seaweed extracts, offer a practical physiological buffer. Humic substances improve cation exchange capacity and root growth, while seaweed extract supply osmolytes and phytohormone precursors that preserve turgor pressure and delay leaf senescence. This study examined the agronomic and economic impacts of integrated anti-stress management across two contrasting stress regimes. Materials and Methods Two field experiments were conducted during recent cropping seasons in Yazd Province, Iran: 1. Abarkooh: Silty clay loam (EC = 10.4 dS m-1, pH = 7.1), irrigated with water of EC_w = 7.4 dS m-1 across 10 complete cycles using cultivar 'Sistan'. 2. Marvast: Saline-sodic loamy sand (EC = 44.6 dS m-1, ESP = 34.22), irrigated with water of EC= 6.38 dSm-1 under 6 irrigation cycles (severe water deficit) using cultivar 'Roshan'. Both experiments were arranged in RCBD with three replications (500 m2 plot size). Three treatments were applied: T1 (Farmer’s Customary Practice: 400 kg ha-1 Urea), T2 (Soil-Test Supplemental Fertilization: N, P, K tailored to soil test), and T3 (Integrated Anti-Stress Management: T2 + 5 kg ha-1 soil humic acid + foliar chelated Fe, microelements, and Ascophyllum nodosum extract applied at tillering and booting). Agronomic parameters were measured at maturity, data were analyzed using SAS (v9.4), and economic profitability was determined via partial budgeting and Benefit-to-Cost (B/C) ratios. Results and Discussion ANOVA revealed significant treatment effects on plant height, spike density, biological yield, and grain yield at both locations. In Abarkooh, T3 produced the highest grain yield (10,170 kg ha-1), outperforming T1 4,117 kg ha-1 by 147% and T2 6,053 kg ha-1 by 68%. T3 also significantly increased plant height (86.67 cm), spike density (465 spikes m-2), and biological yield (9,468 kg ha-1. This improvement resulted from correcting severe baseline phosphorus deficiencies via balanced fertilization, combined with seaweed extract -driven root stimulation and cellular osmotic adjustment under salt stress. In Marvast, in T1 (350 kg ha-1 grain yield). Treatment T3 mitigated yield loss, achieving 1,636 kg ha-1 grain yield, along with higher thousand-grain weight (34.31 g) and spike density (192 spikes m-2). Osmolytes and micronutrients (notably Zn) in T3 maintained membrane integrity and photosynthetic activity under extreme salt and drought accumulation. Comparative evaluation demonstrated that relative responsiveness to seaweed extract was higher under extreme stress (+367% in Marvast vs. +147% in Abarkooh), confirming their protective buffering capacity under harsh conditions. Economic Evaluation and Conclusion Partial budgeting showed that in Abarkooh, T3 generated an additional net profit of 1,075,735 \times 10^3 IRR ha-1 over T1 with a B/C ratio of 2.03, establishing it as highly profitable. In Marvast, T3 yielded a marginal B/C ratio of 2.16; however, absolute yield (1,636 kg ha-1) remained below the commercial viability threshold (3,000 kg ha-1). In conclusion, replacing traditional fertilization with integrated anti-stress management is highly recommended for saline soils with adequate water. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| benefit-cost ratio, combined stress, partial budgeting, seaweed extract, wheat | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||