| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,266 |
| تعداد مقالات | 36,097 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,343,530 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 94,297,562 |
تحلیل مکانی و مقایسه قابلیت کشت پنبه در استان‌های گلستان و اردبیل براساس پارامترهای خاک | ||
| پژوهش های پنبه ایران | ||
| دوره 14، شماره 1، شهریور 1405، صفحه 95-116 اصل مقاله (1.93 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijcr.2026.371972.1251 | ||
| نویسندگان | ||
| پارسا افضلی کردمحله1؛ برهان سهرابی* 2؛ سالار فرهنگی آبریز2 | ||
| 1گروه نقشه‌برداری گرایش GIS، دانشکده عمران، دانشگاه تربیت دبیرشهید رجایی، تهران، ایران. | ||
| 2موسسه تحقیقات پنبه کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف پنبه یکی از مهم‌ترین محصولات کشاورزی جهان است که سهم بزرگی در تولید الیاف دارد. خاک نیز به‌عنوان بستر اصلی رشد پنبه، دارای ویژگی‌هایی همچون شوری، pH ، دما و بافت است که مقادیر مناسب آن نقشی تعیین‌کننده در افزایش عملکرد و کیفیت الیاف پنبه ایفا می‌کند. اخذ داده‌های خاک از پایگاههای داده جهانی و تلفیق آنها در سیستم اطلاعات مکانی اطلاعات مهمی درباره پارامترهای خاک در اختیار متخصصان قرار می‌دهد. لذا این پژوهش با هدف شناسایی مناطق مناسب کشت پنبه با استفاده از پارامترهای خاک جمع‌آوری شده توسط سامانه‌های تحت وب در دو استان گلستان و اردبیل انجام پذیرفته است. مواد و روش‌ها بدین منظور 4 پارامتر اصلی خاک ارزیابی می‌شوند. pH و بافت خاک از پایگاه داده جهانی OpenLandMap، دمای خاک به کمک سیستم FLDAS و شوری نسبی نیز با استفاده از باندهای قرمز و مادون قرمز نزدیک ماهواره لندست8 بدست آمدند. برآورد مقادیر این چهار پارامتر در دو استان گلستان و اردبیل با کدنویسی و ایجاد مدل در سامانه تحت وب گوگل ارث انجین صورت پذیرفت. این سامانه به‌خاطر وجود داده‌های زیاد، امکان گردآوری و تحلیل آنها در زمان کم، برای مناطق وسیع پیشنهاد می‌گردد. بدین ترتیب برای هر استان چهار و در مجموع هشت نقشه تهیه شد. جهت ادغام چهار نقشه پارامترهای خاک از نرم‌افزار ArcMap10.8 استفاده شد. در این مرحله هریک از نقشه‌ها براساس مقادیر از پیش تعیین شده توسط نخبگان و متخصصان حوزه پنبه کشور، در 5 کلاس عالی، خوب، متوسط، بد و نامطلوب تقسیم‌بندی شدند. در نهایت با استفاده از فرایند سلسله مراتبی AHP هر یک از چهار متغیر وزندهی شده و نقشه‌های موجود به‌صورت وزن‌دار با یکدیگر ترکیب گردیدند. یافته‌ها نتایج نهایی طبق مدلسازی و پیش‌بینی منحصرا چهار پارامتر اصلی، نشان می‌دهند که 11 درصد از سطح استان گلستان و 2 درصد از مساحت استان اردبیل در محدوده عالی برای کشت محصول پنبه می‌باشند. شهرستان پارس‌آباد بهترین منطقه در استان اردبیل را به خود اختصاص داد. همچنین غالب اراضی استان اردبیل (63 درصد) در محدوده متوسط هستند. در استان گلستان هم نواحی مرکزی شهرستان-های جنوبی عملکرد در حد عالی را دارا هستند. با این حال مناطق شمالی استان گلستان از جمله شهرستان‌های آق‌قلا و گنبدکاووس جهت کشت پنبه پیشنهاد نمی‌شوند. نتیجه گیری با استفاده از پایگاههای داده جهانی و به‌کارگیری سنجش‌ازدور و سیستم اطلاعات مکانی، شناسایی دقیق مناطق مستعد کشت محصولات کشاورزی درمحدوده وسیع امکانپذیر است. این فناوری‌ها با افزایش دقت تصمیم‌گیری مکانی، کاهش هزینه و زمان مطالعات میدانی و بهینه‌سازی مدیریت منابع آب و خاک، نقش مؤثری در توسعه کشاورزی پایدار و افزایش بهره‌وری تولید ایفا می‌کنند. واژه های کلیدی: پنبه، خاک، تناسب اراضی، GIS | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| پنبه؛ خاک؛ تناسب اراضی؛ GIS | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Spatial analysis and comparison of cotton cultivation potential in Golestan and Ardabil provinces based on soil parameters | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Parsa Afzali-Kordmahalleh1؛ Borhan Sohrabi2؛ Salar Farhangi-Abriz2 | ||
| 1surveying Engineering department(GIS), Faculty of Civil Engineering, Shahid Rajaei Teacher Training University. Tehran, Iran. | ||
| 2Cotton Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Gorgan, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and objectives: Assessment of the effectiveness of research is intended to determine the economic, social, environmental and long-term effects of research, the promotion and development of knowledge or technology. Indicators of effectiveness should be simple, measurable, achievable and realistic. Impact assessment can improve the implementation and prioritisation of research and ultimately lead to the optimal allocation of resources in research programmes. It is not possible to allocate limited resources and identify the social value of technical knowledge and technologies and make judgements about them in research. Therefore, this study aimed to assess the economic, technical, social and political effectiveness of the research, educational and extension activities of the National Cotton Research Institute during the period 1391–1402. Materials and methods: The main objective of this study was to investigate the role and effectiveness of the Iranian Cotton Research Institute in agriculture and natural resources, and to estimate indicators of the economic, social, environmental, governance and scientific effectiveness of its activities. The indices used to evaluate the economic effectiveness of the outcomes introduced by the institute include increases in the amount and value of agricultural produce, reductions in production costs, reductions in imports, increases in exports and improvements in the production process. Social indicators include improvements in the health of the target society, the size of budgets, and the number of regulations and guidelines approved, as well as the number of scientific papers, extension activities, and printed books. Therefore, in this evaluation, 21 research outcomes in four areas – breeding, agronomy, plant medicine and engineering technology – were examined. The data were compiled based on the institute's information, the level of acceptance of technologies in the field, and economic and technical indicators. Results: The findings showed that the introduction of new cotton varieties and modern agricultural technologies increased fibre production by about 63 thousand in 1402 and generated economic income of 17,746 billion Rials. The use of these technologies also reduced production costs by 1.771 billion Rials and saved about 159 million cubic metres of water in cotton farming. The benefit–cost ratio (economic effectiveness) of the institute's research activities was estimated at about 17.3 in 1402 (2023), i.e. for each Rial of research costs, 17.3 Rials of economic benefit for cotton growers and other stakeholders were realised. In addition to economic effects, the application of these findings played an effective role in improving the efficiency of resource consumption, reducing the use of pesticides and chemical fertilisers, increasing water productivity, improving seed quality and reducing dependence on imports. Conclusion: The results showed that continued investment in applied cotton research will lead to higher economic and social returns for the country's agricultural sector and can contribute to achieving food security, sustainable employment and the development of the textile industry. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Cotton, Soil, Land Suitability, GIS | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 11 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 9 |
||