| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,266 |
| تعداد مقالات | 36,101 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,403,379 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 94,349,437 |
منطقه قلعه سرد دزپارت گنجینه‌ای مستعد حفاظت از تنوع زیستی در استان خوزستان | ||
| طبیعت ایران | ||
| مقاله 9، دوره 11، شماره 3 - شماره پیاپی 58، مرداد و شهریور 1405، صفحه 85-96 اصل مقاله (1.25 M) | ||
| نوع مقاله: نگاهی به طبیعت ایران | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/irn.2026.372810.1731 | ||
| نویسندگان | ||
| مهری دیناروند* 1؛ سید بهرام اندرزیان2؛ سجاد عالی محمودی سرآب3 | ||
| 1دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران | ||
| 2دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات علوم زراعی باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران | ||
| 3استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران | ||
| چکیده | ||
| منطقه قلعه سرد از توابع شهرستان ایذه و بخش (دهدز) دزپارت است. از شمال و شمال شرق به استان چهار محال بختیاری، از شمال غرب به مسجدسلیمان و از جنوب و جنوب غرب به صیدون و باغملک مشرف است. این منطقه نسبت به دشت اصلى خوزستان از ساختاری کاملاً متفاوت برخوردار است، از دو قسمت دشت مرتفع و کوهستانى صعب العبور (زاگرسی) تشکیل شده است. به دلیل ویژگیهای توپوگرافی منطقه (از جمله، تغییرات دامنه ارتفاعی، وجود درهها، جهت شیب) و شرایط هیدرولوژیکی (وجود آبراههها در کف درهها و چشمه‌ها)، تنوع بارشی (برفگیر بودن قلهها و بارش باران در پایین دست) و ویژگیهای خاک منطقه و صخرهها، پوشش گیاهی خودرو تنوع چشمگیری دارد و لایههای طبقاتی پوشش قابل مشاهده است. این منطقه رویشگاه گیاهان پیازی مانند لاله واژگون (Fritillaria imperialis L.)، انواع گل حسرت (Colchicum wendelboi K. Persson, Colchicum kotschyi Boiss., Colchicum persicum Baker )، بن سرخ (Allium jesdianum Boiss.) و لاله‌های متنوع (Tulipa humilis Herb., T. clusiana DC., T. systola Stapf.). است. جمعیت‌هایی با تراکم مناسب از این دسته از گیاهان در منطقه دیده‌شده که این خطه را مستعد تبدیل شدن به منطقه حفاظت شده می‌کند. این گونه‌ها با این تنوع و تراکم در جایی دیگر در استان خوزستان مشاهده نشده‌است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| پوشش گیاهی؛ دشت مرتفع؛ زاگرس؛ بلوط ایرانی؛ گونه‌های اندمیک | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Qaleh Sard Dezpart: A Promising Treasure Trove for Biodiversity Conservation in Khuzestan Province, Iran | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mehri Dinarvand1؛ Bahram Andarzian2؛ Sajad Alimahmodi Sarab3 | ||
| 1Associate Prof., Forests and Rangelands Research Department, Khuzestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Ahvaz, Iran | ||
| 2Associate Prof., Agricultural and Horticultural Sciences Research Department, Khuzestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Ahvaz, Iran | ||
| 3Assistant Prof., Forests and Rangelands Research Department, Khuzestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Ahvaz, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Qaleh Sard is located in Izeh city, within the Dehdez (Dezpart) district in Khuzestan Province. It is bordered by Chaharmahal and Bakhtiari Province to the north and northeast, Masjed Soleyman to the northwest, and Saydun and Baghmalek to the south and southwest. In contrast to the main plains of Khuzestan, this region possesses a completely different geomorphological structure and consists of two distinct landscapes: elevated plains and rugged mountainous terrain of the Zagros range. Due to the topographic characteristics of the area, including altitudinal variation, valleys, and slope aspects, together with hydrological conditions such as streams in valley bottoms and springs, as well as precipitation diversity (snowfall on mountain peaks and rainfall in lower elevations), soil properties, and rocky outcrops, the natural vegetation exhibits remarkable diversity and distinct stratified layers. The region serves as a natural habitat for several bulbous plant species, including Fritillaria imperialis L., various species of Colchicum wendelboi K. Persson, Colchicum kotschyi Boiss., and Colchicum persicum Baker, and onions such as Allium jesdianum Boiss., and diverse tulip species (Tulipa humilis Herb., T. clusiana DC., and T. systola Stapf.). Exceptional populations with high densities of these plants have been observed in the area, making it a strong candidate for designation as a protected area. Such diversity and density of these species have not been reported elsewhere in Khuzestan Province. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Vegetation cover, elevated plain, Zagros Mountains, Persian oak, endemic species | ||
| مراجع | ||
|
آذرنیوند، ح. و زارع چاهوکی، م. ع. 1400. اصلاح مراتع. انتشارات دانشگاه تهران. 354 ص.
امیدی، ح.، اکبری‌نیا، م.، حسینی، س. م. و میرزایی، ج. 1392. اثر قرق بر پوشش و زادآوری طبیعی گونه‌های درختی و درختچهای در جنگلهای زاگرس (مطالعه موردی: جنگلهای شهرستان ایوان در استان ایلام). مجله جنگل ایران، 5(2): 229-238.
دیناروند، م. و م. شریفی.، 1387. نگرشی بر زیستگاه‌های جنوب غرب کشور (استان خوزستان). مجله پژوهش‌های منابع طبیعی (پژوهش و سازندگی) 81: 86-77.
دیناروند، م.، جم‌زاد، ز.، جلیلی، ع. و یثربی، ب.، 1399. جایگاه حفاظتی گونه انحصاری Dionysia khuzistanica Jamzad در ایران. نشریه طبیعت ایران، (1)5: 97-103.
دیناروند، م.، 1399الف. فلور استان خوزستان. انتشارات مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور. 809 ص.
دیناروند، م.، 1399 ب. «شالو و منگشت» منطقه‌‌ای حفاظت‌شده در دل دریاچه سد کارون. نشریه طبیعت ایران، (3)5: 118-107.
فتحی تپه رشت، ا.، شفیع‌زاده، ح. و کوچک‌زاده، م.، 1400. تحلیل فضایی-زمانی طبقه‌بندی اقلیمی ایران براساس روش دومارتن و آزمون من-کندال در دوره آماری 1374 تا 1398. فصلنامه علوم محیطی، (3)20: 137-154.
غلامی، پ.، جهانتاب، ا. و فتاحی، ب.، 1392. تغییرات شاخص‌های پوشش گیاهی تحت عملیات احیایی قرق در مراتع کوهستانی زاگرس مرکزی (مطالعه موردی: منطقه دیشموک در استان کهگیلویه و بویراحمد). نشریه حفاظت زیست بومی گیاهی، 1(2): 1-14. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 40 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 44 |
||