| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,266 |
| تعداد مقالات | 36,101 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,403,378 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 94,349,437 |
جایگاه حفاظتی گونه انحصاری Gypsophila saponarioides | ||
| طبیعت ایران | ||
| مقاله 11، دوره 11، شماره 3 - شماره پیاپی 58، مرداد و شهریور 1405، صفحه 101-105 اصل مقاله (489.37 K) | ||
| نوع مقاله: معرفی گونه‌های گیاهی نادر و در معرض انقراض ایران | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/irn.2026.370835.1683 | ||
| نویسندگان | ||
| ایوب مرادی* 1؛ زیبا جم زاد2؛ عادل جلیلی2؛ ادریس مهدوی فیکجور3 | ||
| 1پژوهشگر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران | ||
| 2استادپژوهش، موسسه تحقیقات جنگلهاومراتع کشور، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 3کارشناس پژوهش، مرکز تحقیقات زیست فناوری پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران | ||
| چکیده | ||
| Gypsophila saponarioides گیاه پشته‌ای چندساله و صخره‌زی از تیره Caryopyllaceae است. این گیاه انحصاری کوه سُماموس در استان گیلان است. در مقاله پیش‌رو جایگاه حفاظتی این گونه براساس شیوه‌نامه اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت(IUCN) و با استفاده از سه معیار میزان حضور، سطح تحت اشغال و اندازه جمعیت تعیین شد. با اندازه‌گیری‌های میدانی سطح تحت اشغال (AOO) این گونه در رویشگاه‌های آن، 2 کیلومتر‌مربع و میزان حضور گونه در محدوده انتشار آن (EOO) با استفاده از نرم‌افزار GeoCAT، 37/3 کیلومتر‌مربع برآورد شد. به‌این‌ترتیب گونه G. saponarioidesدر طبقه حفاظتی «در بحران انقراض» (CR) قرار گرفت. چرای بی‌رویه دام، هجوم کوهنوردان و گردشگران به منطقه، به‌ویژه رانندگان موتورسیکلت‌ها و خودروهای آفرودی در کنار تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین از عوامل تخریب رویشگاه و کاهش جمعیت گیاه در منطقه مورد‌مطالعه است. بنابراین، حفاظت از رویشگاه این گونه نادر و انحصاری با وضعیت حفاظتی CR توسط سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور و سازمان حفاظت محیط‌زیست ضروری به‌نظر می‌رسد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| صخره‌روی؛ اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت؛ کوه سُماموس؛ ایران | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Conservation status of the endemic species Gypsophila saponarioides | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Aiuob Moradi1؛ Ziba Jamzad2؛ Adel Jalili2؛ Edris Mahdavi Fikjvar3 | ||
| 1Researcher, Guilan Agricultural and natural Resources Research and education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Rasht, Iran | ||
| 2Prof., Research Institute of Forest and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extention Organization (AREEO),Tehran, Iran | ||
| 3Researcher of Medical Biotechnology Research Center, School of Paramedical Sciences, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Gypsophila saponarioides is a perennial, tuft-forming, rock-dwelling plant belonging to the family Caryophyllaceae. This species is endemic to Mount Somamus in Gilan Province, Iran. In the present study, the conservation status of G. saponarioides was assessed according to the International Union for Conservation of Nature (IUCN) guidelines using three criteria: area of occupancy, extent of occurrence, and population size. Field surveys estimated the area of occupancy (AOO) of G. saponarioides at 2 km², while its extent of occurrence (EOO) was estimated at 3.37 km² using GeoCAT software. Based on the results of this assessment, G. saponarioides was classified as Critically Endangered (CR). Livestock overgrazing, increasing numbers of hikers and tourists, particularly motorcyclists and off-road vehicle users, as well as climate change and global warming, are among the major threats contributing to habitat degradation and population decline in the region. Therefore, protecting the habitat of this rare, locally endemic species is essential. Coordinated conservation measures by Iran's Natural Resources and Watershed Management Organization and the Department of Environment are particularly important for safeguarding the species and preventing further declines in its population. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Saxicolous plant, IUCN, Somamus Mountain, Iran | ||
| مراجع | ||
|
اسدی، م.، فدائی، ف.، توکلی، ز.، حیدری ریکان، م.، مصطفوی، گ.، مهدوی اورتاکند، م.، پورسخی، ک.، نژادفلاطوری مقدم، ع.، بصیری اصفهانی، ش.، بیدی، ب.، رحیمی نژاد، م.ر.، دشتی، ع. و رستمی قادی، ز.، 1402. فلور ایران، شماره 168: تیره میخک (Caryophyllaceae). مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، 987 صفحه.
صفوی، س.ر. و امینی‌راد، م.1400. جایگاه حفاظتی گونه Scorzonera persica Boiss. گونه‌ای انحصاری از ایران. طبیعت ایران، 6(5): 123-117. DOI: 10.22092/irn.2021.355403
زراعتکار، ا.، جم‌زاد، ز.، جلیلی، ع.، خواجوئی نسب، ف. 1401. جایگاه حفاظتی گونه‌های انحصاری جنوب ایران از جنس Dionysia. طبیعت ایران. 7(2): 155-143. DOI: 10.22092/irn.2022.357964
صفی‌خانی، ک. و جم‌زاد، ز. 1398. جایگاه حفاظتی Leutea avicennae Mozaff.. طبیعت ایران. 4(5): 86-80. DOI: 10.22092/irn.2019.120516
محمودی، م.، 1397. جایگاه حفاظتی گونه انحصاری Campanula lamondiae در ایران. طبیعت ایران. 3(4): 102-98. DOI: 10.22092/irn.2018.117227
مرادی، ا.، امین املشی، م.، خانجانی شیراز، ب.، جم زاد، ز.، جلیلی، ع.، 1399. جایگاه حفاظتی گونه Leutea polyscias (Boiss.) M. Pimenov. طبیعت ایران. 5(5): 149-143. DOI: 10.22092/irn.2020.122860
نژادفلاطوری، ع.، قهرمانی‌نژاد، ف.، اسدی، م.، 1396. بررسی گرده‌شناسی جنس Gypsophila در ایران. رستنیها، 18(1): 32-16. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 38 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 42 |
||