| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,254 |
| تعداد مقالات | 35,936 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,754,294 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 93,793,284 |
اولویت‌بندی مکانی اقدامات حفاظت خاک و کنترل رسوب در آبخیز دِلی | ||
| زیست‌بوم و توسعه پایدار زاگرس | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/zagros.2026.374071.1039 | ||
| نویسندگان | ||
| کهزاد حیدری* 1؛ امین ذرتی پور2 | ||
| 1استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش | ||
| 2دانشیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، خوزستان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در آبخیزهای کوهستانی زاگرس، انتقال رسوب به پایین‌دست هم به مقدار خاک جداشده از دامنه‌ها و هم به تداوم فعالیت پهنه‌های حساس و ارتباط آن‌ها با آبراهه‌ها بستگی دارد. در این مقاله، نتایج یک ارزیابی ۲۱ ساله طی دوره ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۵ در آبخیز دِلی شهرستان باغملک، با هدف پشتیبانی از تصمیم‌گیری میدانی ارائه شده است. نتایج نشان داد که شاخص نسبی پتانسیل فرسایش، تحت تأثیر تغییرات سالانه بارش، نوسان زیادی داشته است؛ به‌طوری‌که بیشترین مقدار آن در سال ۲۰۱۸ و کمترین مقدار در سال ۲۰۱۰ ثبت شد. همچنین، 42/10 کیلومترمربع از آبخیز در دست‌کم نیمی از سال‌های بررسی‌شده در شمار پهنه‌های با حساسیت نسبی زیاد قرار داشت و از این مقدار، 17/9 کیلومترمربع در دست‌کم سه‌چهارم سال‌ها بحرانی باقی ماند. در نقشه تلفیقی اولویت مدیریت نیز 04/21 کیلومترمربع در رده «اولویت بسیار زیاد» قرار گرفت. شبیه‌سازی سناریوهای متوسط و قوی حفاظت در اراضی زراعی هدف، کاهش محلی پتانسیل فرسایش را به‌ترتیب 87/36 و 38/68 درصد برآورد کرد؛ اما کاهش در مقیاس کل آبخیز تنها 34/0 و 63/0 درصد بود. دستاورد اصلی پژوهش، نقشه‌ای برای اولویت‌بندی بازدید، پایش و اجرای آزمایشی اقدامات حفاظتی است. استفاده از این نقشه باید با ارزیابی میدانی، مشارکت بهره‌برداران و تکمیل بانک مکانی سازه‌های آبخیزداری همراه باشد. توصیه‌های ترویجی: پهنه‌های با اولویت بسیار زیاد، پیش از فصل بارش بازدید و مسیرهای متصل به زهکشی پایش شوند. در اراضی هدف، گزینه‌هایی مانند حفظ بقایا و کشت روی خطوط تراز، متناسب با شرایط محل و مشارکت بهره‌برداران بررسی شوند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| آبخیزداری؛ اتصال رسوب؛ فرسایش آبی؛ پهنه‌های با حساسیت نسبی زیاد | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||