| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,242 |
| تعداد مقالات | 35,855 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,150,632 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 93,342,715 |
ارزیابی واکنش هیبریدهای چغندرقند به تنش خشکی با استفاده از شاخص تحمل به تنش و تجزیه خوشهای | ||
| چغندرقند | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: کامل علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/jsb.2026.373032.1411 | ||
| نویسندگان | ||
| بهنام احمدی1؛ محمد عبداللهیان نوقابی* 2؛ حسین حیدری شریف آباد1؛ علی مختصی بیدگلی3؛ رحیم محمدیان4 | ||
| 1گروه علوم باغبانی، زراعی و بیوتکنولوژی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| 3گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 4موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| کمآبی مهمترین عامل محدودکننده تولید چغندرقند در مناطق خشک و نیمهخشک است. این مطالعه با هدف ارزیابی واکنش هیبریدهای چغندرقند به تنش خشکی و شناسایی هیبریدهای متحمل با کارایی مصرف آب بالا، با استفاده از شاخص تحمل به تنش (STI) و تجزیه خوشهای انجام شد. آزمایش در دو سال زراعی (1395 و 1396) در کرج در قالب طرح کرتهای خردشده بر پایه بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. عامل اصلی آبیاری در دو سطح مطلوب (آبیاری پس از ۹۰ میلیمتر تبخیر) و محدود (آبیاری پس از ۱۸۰ میلیمتر تبخیر از تشتک کلاس A) و عامل فرعی شامل ۵۷ هیبرید به همراه ۷ رقم شاهد در سال اول و ۱۶ هیبرید گزینششده سال اول به همراه ۴ رقم شاهد در سال دوم بود. اثر اصلی آبیاری بر عملکرد ریشه در هر دو سال معنیدار بود و کاهش ۴۱ و ۲۰ درصدی عملکرد ریشه را در مقایسه با شرایط آبیاری مطلوب در پی داشت، در حالی که درصد قند در شرایط تنش نسبت به مطلوب به ترتیب ۲۰ درصد (سال اول) و ۶ درصد (سال دوم) افزایش یافت، هرچند این افزایش فقط در سال اول معنیدار بود. اثر اصلی ژنوتیپ نیز بر عملکرد ریشه، درصد قند، عملکرد قند ناخالص و کارایی آب آبیاری در هر دو سال معنیدار بود. در ادامه اثر متقابل آبیاری× ژنوتیپ بر عملکرد ریشه و عملکرد قند ناخالص در هر دو سال معنیدار نگردید، اما بر محتوای سدیم، پتاسیم و نیتروژن مضره در سال اول معنیدار بود. در شرایط تنش، محتوای سدیم ۲۷ درصد کاهش یافت. در حالی که پتاسیم و نیتروژن مضره تغییرات ناچیزی داشت. کارایی مصرف آب آبیاری در سال دوم در شرایط تنش نسبت به مطلوب بهطور میانگین ۳۲ درصد افزایش نشان داد. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که هیبریدهای (7112KWS)S1-100 و (7112KWS)S1-70 نیز با داشتن STI بالاتر از میانگین دو سالانه (به ترتیب با 97/0 و 96/0 در سال دوم) و قرارگیری پایدار در خوشه ژنوتیپهای متحمل در هر دو سال آزمایش، ضمن حفظ عملکرد ریشه و قند قابل رقابت با ارقام شاهد برتر (مانند Mandarin و پایا)، از کارایی مصرف آب آبیاری مطلوبی در شرایط محدودیت آب برخوردار بودند؛ بنابراین، استفاده از شاخص STI در کنار تحلیل خوشهای، رویکردی مؤثر در گزینش هیبریدهای متحمل با بهرهوری اقتصادی بالا ارائه میدهد و هیبریدهای معرفیشده میتوانند بهعنوان گزینههای ارزشمند در برنامههای اصلاحی آینده برای کشت در مناطق مواجه با تنش کمآبی مدنظر قرار گیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تنش کمآبی؛ درصد قند؛ عملکرد قند ناخالص؛ کارایی مصرف آب آبیاری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Evaluating the response of sugar beet hybrids to drought stress using stress tolerance index and hierarchical clustering analysis | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Behnam Ahmadi1؛ Mohammad Abdollahian Noghabi2؛ Hossein Heydari Sharifabad1؛ Ali Mokhtassi Bidgoli3؛ Rahim Mohammadian4 | ||
| 1Department of Horticultural Science, Agronomy, and Biotechnology, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran | ||
| 2Sugar Beet Seed Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran. | ||
| 3Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran 14115111, Iran | ||
| 4Sugar Beet Seed Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREO), Karaj, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Water deficit is the most important limiting factor for sugar beet production in arid and semi-arid regions. This study aimed to evaluate the response of sugar beet hybrids to drought stress and identify tolerant hybrids with high irrigation water use efficiency, using stress tolerance index (STI) and cluster analysis. The experiment was conducted in two cropping years (2016 and 2017) in Karaj as split plots in a randomized complete block design with four replications. The main factor was irrigation at two levels: normal (irrigation after 90 mm of evaporation) and limited (irrigation after 180 mm of evaporation from a class A pan), and the sub-factor included 57 hybrids with 7 control cultivars in the first year and 16 selected hybrids with 4 control cultivars in the second year. The main effect of irrigation on root yield was significant in both years, and water deficit stress caused a 41% and 20% reduction in root yield compared to normal conditions, respectively. The main effect of genotype was also significant on root yield, sugar percentage, sugar yield, and irrigation water use efficiency in both years. Sugar percentage increased by 20% (first year) and 6% (second year) under stress conditions compared to normal, respectively, although this increase was significant only in the first year. The interaction effect of irrigation × genotype on root yield and sugar yield was not significant in both years, but it was significant for sodium, potassium, and nitrogen content in the first year. Under stress conditions, sodium content decreased by 27%. While potassium and nitrogen showed negligible changes. Irrigation water use efficiency increased by an average of 32% in the second year under stress conditions compared to normal conditions. The results of this study showed that the hybrids (7112KWS) S1-100 and (7112KWS) S1-70, with STI higher than the two-year average (0.97 and 0.96 in the second year, respectively) and stable placement in the tolerant cluster in both years of the experiment, while maintaining root and sugar yield competitive with superior control cultivars (such as Mandarin and Paya), had favorable irrigation water use efficiency under water limitation conditions. Therefore, using the stress tolerance index along with cluster analysis provides an effective approach in selecting tolerant hybrids with high economic productivity, and the introduced hybrids can be considered as valuable candidates in future breeding programs for cultivation in areas facing water deficit stress. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| water deficit stress, sugar content, sugar yield, irrigation water use efficiency | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 9 |
||