| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,242 |
| تعداد مقالات | 35,855 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,150,630 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 93,342,715 |
ارزیابی مقاومت ارقام خارجی چغندرقند نسبت به پوسیدگی ریشه و طوقه ناشی از Rhizoctonia solani در شرایط آلودگی مصنوعی | ||
| چغندرقند | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: کامل علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/jsb.2026.373027.1410 | ||
| نویسندگان | ||
| قاسم پرمون1؛ مهدی حسنی* 2؛ مهیار شیخ الاسلامی آلآقا3؛ مژده کاکوئی نژاد4 | ||
| 1بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران | ||
| 2مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| 3دانشیار بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، | ||
| 4استادیار مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| پوسیدگی ریزوکتونیایی ریشه چغندرقند که عامل آن قارچ Rhizoctonia solani میباشد یکی از عوامل تهدیدکننده کشت چغندرقند در ایران است. استفاده از ارقام مقاوم یکی از مهمترین راهکارهای کنترل بیماری پوسیدگی ریشه در چغندرقند معرفی شده است. در این تحقیق، تعداد چهار رقم چغندرقند خارجی (F-21444, F-21446, F-21448, F-21439) در کنار یک رقم شاهد مقاوم خارجی (F-21436) و یک رقم شاهد حساس ایرانی (Sharif) در شرایط کنترلشده ریزکرت به مدت دو سال (1402 و 1403) در قالب طرح بلوکهای کاملاً تصادفی ارزیابی شد. آلودهسازی گیاهچهها (در مرحله 8 – 6 برگی) با قارچ R. solani (جدایه Rh133) انجام شد و پس از حدود یک ماه (پس از کنترل درصد آلودگی در شاهد حساس) ریشهها برداشت و شاخص بیماری (DI)، شاخص برداشت (HI) و شاخص گزینش ژنوتیپ ایدهآل (SIIG) برای هریک از ارقام محاسبه شد. بر اساس نتایج تجزیه واریانس، اختلاف بین ارقام چغندرقند از نظر تعداد ریشه، شاخص بیماری و شاخص برداشت در سال اول به علت بالا بودن شدت بیماری معنیدار نبود؛ درصورتیکه در سال دوم با کاهش شدت بیماری، اگرچه تعداد ریشه معنیدار نبود اما از لحاظ شاخص بیماری و شاخص برداشت در سطح احتمال یک درصد معنیدار شد. میانگین شاخص بیماری تمام ارقام مورد بررسی در آزمایش در سال نخست برابر 3/6 و در سال دوم برابر 65/2 بود. در بین ارقام مورد بررسی، کمترین شاخص بیماری (05/5 و 93/1 به ترتیب در سال اول و دوم) در رقم F-21444 مشاهده شد. بیشترین شاخص بیماری (81/6 و 93/3) نیز مربوط به رقم شاهد Sharif بود که حدود 50 و 25 درصد شاخص بیماری بالاتری نسبت به مقاومترین رقم (F-21444) در سالهای دوم و اول داشت. همچنین در سال نخست رقم F-21446 و در سال دوم ارقام F-21444 و F-21446 بالاترین شاخص برداشت را به ترتیب با میانگینهای 1/24، 6/79 و 9/71 درصد به خود اختصاص دادند. رقم F-21444 در سال اول و ارقام F-21439 و F-21446 در سال دوم بالاترین شاخص SIIG را نشان دادند. کمترین شاخص SIIG نیز مربوط به رقم F-21448 در هر دو سال زراعی است که نشاندهنده بیشترین حساسیت این رقم به بیماری است؛ بنابراین ارقام F-21444 و F-21439 میتواند بهعنوان ارقام مقاوم به بیماری و ایدهآل معرفی شوند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پوسیدگی ریشه؛ چغندرقند؛ ریزکرت؛ ریزوکتونیا؛ مقاومت | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Evaluation of the resistance of foreign sugar beet cultivars to Rhizoctonia solani induced root and crown rot under artificial inoculation conditions | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ghasem Parmoon1؛ Mehdi Hassani2؛ Mahyar Sheikholeslami Aleaqa3؛ Mozhdeh Kakueinezhad4 | ||
| 1Sugar Beet Research Department, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Kermanshah, Iran | ||
| 2Sugar Beet Seed Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran | ||
| 3Plant Pathology Research Department, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Kermanshah, Iran | ||
| 4Sugar Beet Seed Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| In this research, six varieties were evaluated under controlled micro-plot conditions over two years (2023–2025) including four foreign sugar beet varieties (F-21444, F-21446, F-21448, F-21439), one resistant control variety (F-21436), and one sensitive Iranian control variety (Sharif). The experiment was conducted in a complete randomized block design with four replications. In April each year, seeds of each variety were planted in four two-meter rows in micro-plots. Plant inoculation was performed at the 6–8 leaf stage using a fungal pathogen (R, solani 133 isolated from sterilized corn seeds). After about one month (following infection percentage assessment in the sensitive control), roots were harvested, and the mean disease index (DI) was calculated for each variety. Based on variance analysis results, the differences among sugar beet varieties in terms of root number, disease index, and harvest index in the first year were not significant due to high disease severity. However, in the second year, root number was not significantly different, but disease index and harvest index were significant at a 1% probability level. The average disease index for all tested varieties was 3.6 in the first year and 2.65 in the second year. Among the varieties tested, the lowest infection index (5.5 and 1.93) was observed in variety F-21444. The highest infection index (6.81 and 3.93) belonged to the Sharif control, which had approximately 50% and 25% higher disease indices than the most resistant variety in the second and first years, respectively. Additionally, in the first year, the variety F-21446, and in the second year, F-21444 and F-21446, showed the highest harvest indices with means of 24.1%, 79.6%, and 71.9%, respectively. The F-21444 variety in the first year and F-21439 and F-21446 in the second year exhibited the highest SIIG index. The lowest SIIG index was associated with variety F-21448 in both years, indicating its highest sensitivity to the disease. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Micro-plot, Resistance, Rhizoctonia, Root rot, Sugar beet | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 |
||