| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,257 |
| تعداد مقالات | 35,992 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,972,464 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 93,984,527 |
اثربخشی کود زیستی مایکوریزا و نانو کربن کوانتوم دات بر برخی از شاخص‌های مورفوفیزیولوژیک گیاه دارویی نعناع گریپ فروت (Mentha suaveolens × piperita) تحت تنش کادمیوم | ||
| تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران | ||
| مقاله 8، دوره 42، شماره 2 - شماره پیاپی 128، شهریور 1405، صفحه 347-370 اصل مقاله (1.09 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijmapr.2026.369663.3551 | ||
| نویسندگان | ||
| حانیه شب خیز1؛ عبدالله جوانمرد* 2؛ سارا ملاعلی عباسیان3؛ محمدرضا مرشدلو4 | ||
| 1دانشگاه مراغه، مراغه، ایران | ||
| 2گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه | ||
| 33- دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات آب و خاک، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج | ||
| 4دانشیار گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران، | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: کشت گیاهان دارویی و معطر از دیرباز در نظام‌های سنتی کشاورزی ایران جایگاه ویژه‌ای داشته و این نظام‌ها نقش مهمی در ایجاد تنوع و پایداری ایفا نموده‌اند. اخیراً زمین‌های کشاورزی آلوده به فلزات سنگین به دلیل تأثیر مخرب آن‌ها بر اکوسیستم‌های کشاورزی توجه زیادی را به خود جلب کرده است. تنش کادمیوم باعث ایجاد تغییرات در فرآیندهای مختلف مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و مولکولی گیاهان می‌شود. این پژوهش با هدف بررسی پاسخ مورفوفیزیولوژیکی گیاه نعناع گریپ فروت به کاربرد نانو ذرات کربن کوانتوم دات و کود زیستی مایکوریزا تحت شرایط تنش کادمیوم اجرا شد. مواد و روش‌ها: به‌منظور بررسی اثرات کربن کوانتوم دات و قارچ مایکوریزا بر خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی گیاه نعناع گریپ فروت تحت تنش کادمیوم، آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه اجرا گردید. فاکتور اول شامل چهار غلظت کادمیوم (0، 10، 20، 40 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک)، فاکتور دوم سطوح نانوذره کربن کوانتوم دات (0، 5، 10، 20 میلی‌گرم در لیتر) و فاکتور سوم شامل تلقیح و عدم تلقیح با کود زیستی مایکوریزا بود. به منظور اجرای آزمایش ریزوم‌های نعناع گریپ فروت در گلدانهای کوچک کشت شد و بعد از گذشت سه ماه از زمان کشت به گلدانهای بزرگ انتقال داده شدند. همچنین به منظور آلوده‌سازی خاک، نمک نیترات کادمیوم بین لایه‌های خاک الک شده اسپری و سپس اقدام به کشت نشاهای نعناع گریپ فروت گردید. علاوه بر این، در تیمارهای دارای کود زیستی، در زمان کشت نشاها، مقدار 100 گرم از کود زیستی مایکوروت اضافه شد. در ادامه آزمایش، بعد از استقرار کامل گیاهان در گلدان‌ها و پس از گذشت سه هفته از رشد نشاها، نانوذره کربن کوانتوم دات در چهار مرحله‌ی رشدی روی گیاهان اسپری شد. در نهایت تجزیه داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SAS و مقایسه میانگین‌ها با آزمون LSD در سطح احتمال پنج درصد انجام شد. نتایج: نتایج نشان داد با افزایش شدت تنش کادمیوم ارتفاع بوته، وزن خشک برگ، طول برگ، تعداد برگ و شاخص کلروفیل (اسپد) به طور معنی‌داری کاهش یافتند. بیشترین میزان این صفات نیز در تیمار بدون تنش و با کاربرد 20 میلی‌گرم در لیتر کربن کوانتوم دات و قارچ مایکوریزا حاصل شد. ولی میزان درصد اسانس و آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی گیاه با افزایش تنش روند افزایشی را نشان دادند. بیشترین درصد اسانس در سطح تنش متوسط کادمیوم، با کاربرد 20 میلی‌گرم در لیتر کربن کوانتوم دات و قارچ مایکوریزا مشاهده شد. کمترین میزان این صفت به تیمار تنش شدید کادمیوم و بدون کاربرد کربن کوانتوم دات و قارچ مایکوریزا تعلق داشت. افزون بر این، نتایج این پژوهش حاکی از آن بود که کاربرد نانو کربن کوانتوم دات و کود زیستی مایکوریزا میزان درصد اسانس نعناع گریپ فروت را 87 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. شایان ذکر است که شاخص کلروفیل (اسپد) با افزایش شدت تنش کادمیوم، حتی با کاربرد تلفیقی کربن کوانتوم دات و کود زیستی مایکوریزا به میزان 52 درصد کاهش را نشان داد. علاوه بر این، بالاترین میزان فعالیت آنزیم‌های آسکوربات پراکسیداز و گایاکول پراکسیداز در سطح تنش شدید کادمیوم (40 میلی گرم در کیلوگرم خاک) بدست آمد. به طوریکه، کاربرد نانو ذرات کربن کوانتوم دات و قارچ مایکوریزا فعالیت آنزیم‌های آسکوربات پراکسیداز و گایاکول پراکسیداز را به ترتیب 91/76 و 72/88 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. نتیجه‌گیری: در نهایت نانو ذرات کربن کوانتوم دات و کود زیستی مایکوریزا با بهبود رشد گیاه نعناع گریپ فروت توانستند برخی اثرات تنش فلز سنگین کادمیوم را تعدیل نماید. واژه‌های کلیدی: اسانس، کربن کوانتوم دات، کود زیستی، گیاه پالایی، گیاهان دارویی | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اسانس؛ کربن کوانتوم دات؛ کود زیستی؛ گیاه پالایی؛ گیاهان دارویی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The effectiveness of mycorrhizal biofertilizer and carbon quantum dot nanoparticles on some morphophysiological indices of grapefruit mint (Mentha suaveolens × piperita) under cadmium stress | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Haniyeh Shabkhiz1؛ abdollah javanmard2؛ sara molla ali abasiyan3؛ mohammad reza morshedloo4 | ||
| 1University of Maragheh, Maragheh, Iran | ||
| 2Department of production and genetics, faculty of agriculture, university of maragheh | ||
| 3Soil and Water Research Dept., West Azerbaijan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Urmia | ||
| 4Department of Horticulture Science, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Maragheh, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and objectives: Cultivation of medicinal and aromatic plants has long had a special place in traditional Iranian agricultural systems, and these systems have played an important role in creating diversity and sustainability. Recently, agricultural lands contaminated with heavy metals have attracted much attention due to their destructive effects on agricultural ecosystems. Cadmium (Cd) stress causes changes in various morphological, physiological, biochemical, and molecular processes of plants. This study aimed to investigate the morphophysiological response of grapefruit mint plants to the application of carbon quantum dot nanoparticles (CQD-NPs) and mycorrhiza biofertilizer (AMF) under Cd stress conditions. Methodology: In order to investigate the effects of carbon quantum dots and mycorrhizal fungi on the morphophysiological characteristics of grapefruit mint plants under Cd stress. A factorial experiment was conducted based on a completely randomized design (CRD) with three replications in the greenhouse of the department of production engineering and plant genetics, Faculty of Agriculture, Maragheh University. The first factor included four Cd concentrations: (0, 10, 20 and 40 mg Cd kg−1 DM soil), the second factor included CQD-NPs levels (0, 5, 10, 20 mg L−1), and the third factor included inoculation and non-inoculation with AMF. In order to conduct the experiment, grapefruit mint rhizomes were cultivated in small pots and transferred to large pots after three months of cultivation. Also, in order to contaminate the soil, cadmium nitrate salt was sprayed between the layers of sieved soil and then grapefruit mint seedlings were planted. In addition, in treatments with biofertilizer, 100 gr of Mycorot biofertilizer was added at the time of planting the seedlings. In the continuation of the experiment, after the plants were fully established in the pots and after three weeks of seedling growth, CQD-NPs were sprayed on the plants at four growth stages. Finally, data analysis was performed using SAS statistical software and means were compared with the LSD test at a probability level of five percent. Results: The results indicated that with increasing Cd stress intensity, plant height, leaf dry weight, leaf length, leaf number, and chlorophyll index (SPAD) decreased significantly. The highest levels of these traits were also obtained in the non-stress treatment with the application of 20 mg L-1 of carbon quantum dot and mycorrhizal fungi. However, the percentage of essential oil (EO) and antioxidant enzymes of the plant showed an increasing trend with increasing stress. The highest percentage of EO was observed at medium Cd stress level, with the application of 20 mg L-1 of CQD-NPs and AMF. The lowest level of this trait belonged to the severe Cd stress treatment without the use of CQD-NPs and AMF. In addition, the results of this study indicated that the use of CQD-NPs and AMF biofertilizer increased the percentage of grapefruit mint EO by 87% compared to the control. It is worth noting that the chlorophyll index (SPAD) decreased by 52% with increasing Cd stress intensity, even with the combined application of CQD-NPs and AMF biofertilizer. The highest activity of ascorbate peroxidase (APX) and guaiacol peroxidase (GPX) enzymes was obtained at severe cadmium stress levels (40 mg kg−1 soil). The use of CQD-NPs and AMF increased the activity of APX and GPX enzymes by 76.91 and 88.72 percent, respectively, compared to the control. Conclusion: CQD-NPs and AMF biofertilizer were able to modulate some of the effects of heavy metal stress of Cd by improving the growth of grapefruit mint plants and affect the quality of the EO of this medicinal plant. Keywords: biofertilizer, carbon quantum dot, essential oil, medicinal plants, Phytoremediation | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| biofertilizer, carbon quantum dot, essential oil, medicinal plants, Phytoremediation | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 82 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 126 |
||