| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,266 |
| تعداد مقالات | 36,103 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,405,748 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 94,351,085 |
تحلیل ساختاری نقش مدیریت دانش در بهبود کارآمدی نظام ترویج کشاورزی از دیدگاه کارکنان ترویج استان مازندران | ||
| پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی | ||
| دوره 17، شماره 75، اردیبهشت 1405، صفحه 3-17 اصل مقاله (593.19 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/jaear.2026.371926.2092 | ||
| نویسنده | ||
| علی اسداله پور کوتنایی* | ||
| استادیار آموزشی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی- ساری- ایران | ||
| چکیده | ||
| نظام نوین ترویج کشاورزی در ایران با هدف ارتقای کارآمدی انتقال دانش و ایجاد پیوند مؤثر میان پژوهش، آموزش و بهره‌برداران طراحی شده است، اما شواهد موجود نشان می‌دهد این نظام همچنان در بهره‌گیری نظام‌مند از سازوکارهای مدیریت دانش برای تحقق این اهداف با چالش‌های ساختاری و عملکردی مواجه است. این پژوهش با هدف تحلیل ساختاری نقش مدیریت دانش در بهبود کارآمدی نظام نوین ترویج کشاورزی مازندران انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر دیدمان، کمی و علّی- ارتباطی و بر پایه مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل کارشناسان، مروجان و مدیران نظام ترویج استان مازندران بود. حجم نمونه با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای با انتساب مناسب تعیین شد (305 n=). ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته با ۳۶ گویه بود که روایی آن با استفاده از نظر اسـتادان دانشـگاه مازندران، اعضـای هیئـت علمـی و کارشناسـان سـازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشـاورزی و پایایی آن از طریق تتای ترتیبی و پایایی ترکیبی تأیید شد. پردازش داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و AMOS انجام شد. برای بررسی اثرهای مستقیم و غیر مستقیم متغیر مستقل و متغییر های میانجی، از روش بوت‌استرپ استفاده شد. یافته ها نشان دادند که مدیریت دانش اثر مستقیم مثبت و معناداری بر کارآمدی نظام ترویج دارد، اما بخش عمده اثرگذاری آن از طریق سازوکارهای میانجی تعامل تحقیق–ترویج (440/0= β) و زیرساخت و پشتیبانی مدیریت دانش (553/0= β) منتقل می‌شود. این یافته‌ها بیانگر آن است که تقویت تراکنش ها میان پژوهشگران، مروجان و بهره‌برداران و ارتقای زیرساخت‌های سازمانی و فناورانه، پیش‌نیاز مدیریت دانش و افزایش کارآمدی نظام ترویج است. در نتیجه، سیاست‌گذاران و مدیران کشاورزی با تمرکز همزمان بر فرآیندهای تولید، اشتراک و کاربرد دانش، تعاملات دانشی و توسعه زیرساخت‌ها می‌توانند اثربخشی فعالیت‌های ترویجی برای توسعه پایدار کشاورزی را بهبود دهند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| "؛ انتقال دانش"؛ ترویج کشاورزی"؛ تعامل تحقیق- ترویج"؛؛ "؛ زیرساخت‌های مدیریت دانش" | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Structural Analysis of the Role of Knowledge Management in Improving the Efficiency of the Agricultural Extension System from the Perspective of Extension Staff in Mazandaran Province | ||
| نویسندگان [English] | ||
| َAli Asadollahpour Kotenai | ||
| Assistant Professor of Education, Mazandaran Agricultural and Natural Resources Research and Education Center- Agricultural research Education and Extension organization, Sari-Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The new agricultural extension system in Iran was designed to enhance the efficiency of knowledge transfer and to establish effective linkages among research, education, and farmers. However, existing evidence indicates that this system still faces structural and functional challenges in systematically utilizing knowledge management mechanisms to achieve these goals.This study aimed to structurally analyze the role of knowledge management in improving the efficiency of Iran’s new agricultural extension system. This research was applied in purpose and quantitative in nature, employing a causal–relational design based on structural equation modeling. The statistical population included experts, extension agents, and managers involved in the agricultural extension system of Mazandaran Province, Iran. A sample of 305 participants was selected using proportionate stratified random sampling. Data were collected using a researcher-developed questionnaire consisting of 36 items. The validity and reliability of the instrument were confirmed using confirmatory factor analysis, composite reliability, and average variance extracted. Data analysis was conducted using SPSS and AMOS software. The bootstrap method was employed to examine both direct and indirect effects of the independent variable and the mediating variables. The findings indicated that knowledge management had a positive and significant direct effect on extension system efficiency. However, a larger portion of its effect was transmitted through research–extension interaction (β = 0.440) and knowledge management infrastructure and support (β = 0.553), highlighting the importance of strengthening knowledge-based interactions and organizational support structures. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| "؛ Knowledge Transfer"؛ Agricultural Extension"؛ Research–Extension Linkages"؛, "؛ Knowledge Management Infrastructure"؛ | ||
| مراجع | ||
|
اسداله پور کوتنایی, علی , علیپور, حسن و فرهادی, فاطمه . (1400). نقش مولفه ها در چالش های نظام نوین ترویج کشاورزی مازندران. پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، 13(57): 5-27.
پاینده، ا. و امیدی نجف‌آبادی، م.(1392). تحلیل ساختاری تاییدی، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، 340 ص. پورفاتح, نصیبه , خسروی پور, بهمن و غنیان, منصور . (1399). عامل های مؤثر بر اجرای مدیریت دانش در ترویج کشاورزی. پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، 12(52): 27-50.
خالق‌خواه، علی و رزم‌طلب، ناصر (۱۴۰۲). طراحی مدل عملکرد سازمانی و مدیریت دانش با میانجیگری یادگیری سازمانی در بین معلمان ابتدایی شهرستان سرعین، فصلنامه مدیریت دانشگاهی, 2(1): 99-122.
خسروی پور، بهمن، برادران، مسعود و لطفیان، امینه (1403). "شناسایی عوامل موثر بر فرآیند مدیریت دانش در سازمان جهاد کشاورزی استان همدان ( دیدگاه کارشناسان بخش ترویج کشاورزی)، جغرافیا و روابط انسانی 7(1): 518-533.
دسترنج ممقانی، نسرین. اخوان، پیمان. و ثقفی، فاطمه.(1390). بررسی میزان آمادگی اجرای مدیریت دانش در سازمانها با توجه به عوامل موثر در موفقیت مدیریت دانش. فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، 26(3):493-517.
رحیمیان، حمید، و شامی زنجانی، هانیه،(1390). تاثیر عوامل فرهنگ سازمانی بر استقرار فرآیندهای مدیریت دانش در معاونت فناوری و برنامه ریزی سازمان امور مالیاتی کشور. فصلنامه پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، 26(4): 989-1008.
محمدی، ایمان، ادب، حسین و حقیقت منفرد، جلال (1403). رابطه مدیریت دانش با عملکرد سازمانی با نقش میانجی تحقیق و توسعه، تکنولوژی در کارآفرینی و مدیریت استراتژیک، 3(5): 291-306.
موسـیوند، مریم، فرازیانـی، فاتح (1394). تأثیـر فنـاوری اطلاعـات و ارتباطـات بر مدیریـت دانش کارکنـان اداره ورزش و جوانـان اسـتان همـدان، مجله مدیریت ارتباطات در رسـانه های ورزشـی، 3(2): 11-21.
هومن، ح. (1397). مدل یابی معادلات ساختاری با کاربرد نرم افزار لیزرل. تهران: انتشارات سمت، 352 ص.
Akuku, B. O., Oboko, R. O., and Waema, T. M. (2020). Institutionalization of knowledge management strategies in agricultural research organizations: a systematic review of the international literature. Knowledge Management for Development Journal, 15(1), 73–98. https://km4djournal.org/index.php/km4dj/article/view/472 Alavi, M. and Leidner, D. E. (2001),Review: Knowledge Management and Knowledge Management Systems: Conceptual Foundations and Research Issues, MIS Quarterly 1(10):107—136. DOI:10.2307/3250961 Durst, S., Foli, S. & Edvardsson, I.R.(2024) A systematic literature review on knowledge management in SMEs: current trends and future directions. Management Review Quarterly, 74, 263–288. https://doi.org/10.1007/s11301-022-00299-0 Cristachea, N., Croitoru, G., & Florea, N. V. (2025). The influence of knowledge management on innovation and organizational performance. Journal of Innovation & Knowledge, 10(5), 100793. https://doi.org/10.1016/j.jik.2025.100793 Girma, A., Alamirew, D., & Ademe, G. (2023). Effect of knowledge management on organizational performance: The mediating role of organizational learning at the Amhara Region Agricultural Research Institute. Journal of Business and Administrative Studies, 15(2), 59–76. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate Data Analysis (8th ed.). Cengage Learning. https://eli.johogo.com/Class/CCU/SEM/_Multivariate%20Data%20 Analysis_Hair.pdf Koyani, B. K., Prajapati, P. V., Patel, G. R., & Dalvi, V. D. (2025). Strengthening agricultural extension through knowledge management: Strategies for recording, exchanging, and applying information. Just Agriculture, 5(4), 1–6. https://justagriculture.in/wp-content/uploads/2025/04/ARTICLE-30.pdf Liao, S.-H., & Wu, C.-C. (2009). The relationship among knowledge management, organizational learning, and organizational performance. International Journal of Business and Management, 4(4), 64–76. http://dx.doi.org/10.5539/ijbm.v4n4p64 Murthy, A. K., Ramesh, L. S. R. C. V., & Naga Raju, A. V. S. S. (2021). Role of knowledge management methods in agriculture: Need and approaches. Journal of Agricultural Extension Management, 22(2), 169. Nicoleta Cristache, N., Croitoru, G. and Valentina Florea, N. (2025) The influence of knowledge management on innovation and organizational performance, Journal of Innovation & Knowledge, 10(5): 1-17. https://doi.org/10.1016/ j.jik.2025.100793 Obeso, M, Hernández-Linares, R., López-Fernández, M. and Serrano-Bedia, A. (2020). Knowledge management processes and organizational performance: The mediating role of organizational learning. Journal of Knowledge Management, 24(8), 1859–1880 Tumwebaze, R. P., Walsh, J. N., & Lannon, J. (2024). Knowledge management in the agriculture sector: a systematic literature review. Knowledge Management Research & Practice, 23(2), 131–148. https://doi.org/10.1080/14778238.2024.2359419 Short, N. M., Jr., Woodward Greene, M. J., Buser, M. D., & Roberts, D. P. (2023). Scalable Knowledge Management to Meet Global 21st Century Challenges in Agriculture. Land, 12(3), 588. https://doi.org/10.3390/land12030588 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 122 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 90 |
||