امجدی, حسین, گنجی مقدم, ابراهیم, اصغر زاده, احمد, ولی زاده, محرم. (1405). ارزیابی پاسخهای فیزیولوژیک پنیرباد به تاریخ کاشت و اقلیم مناطق گلمکان، خواف و فیضآباد . سامانه مدیریت نشریات علمی, (), -. doi: 10.22092/mpt.2026.373273.1228
حسین امجدی; ابراهیم گنجی مقدم; احمد اصغر زاده; محرم ولی زاده. "ارزیابی پاسخهای فیزیولوژیک پنیرباد به تاریخ کاشت و اقلیم مناطق گلمکان، خواف و فیضآباد ". سامانه مدیریت نشریات علمی, , , 1405, -. doi: 10.22092/mpt.2026.373273.1228
امجدی, حسین, گنجی مقدم, ابراهیم, اصغر زاده, احمد, ولی زاده, محرم. (1405). 'ارزیابی پاسخهای فیزیولوژیک پنیرباد به تاریخ کاشت و اقلیم مناطق گلمکان، خواف و فیضآباد ', سامانه مدیریت نشریات علمی, (), pp. -. doi: 10.22092/mpt.2026.373273.1228
امجدی, حسین, گنجی مقدم, ابراهیم, اصغر زاده, احمد, ولی زاده, محرم. ارزیابی پاسخهای فیزیولوژیک پنیرباد به تاریخ کاشت و اقلیم مناطق گلمکان، خواف و فیضآباد . سامانه مدیریت نشریات علمی, 1405; (): -. doi: 10.22092/mpt.2026.373273.1228
ارزیابی پاسخهای فیزیولوژیک پنیرباد به تاریخ کاشت و اقلیم مناطق گلمکان، خواف و فیضآباد
1دانشحوی دکتری، گروه باغبانی و گیاهان دارویی، واحد شیروان،دانشگاه آزاد اسلامی،شیروان،ایران
2بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات و آموزش و ترویح کشاورزی،
3گروه علمی باغبانی و گیاهان دارویی، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران
4 مرکز پژوهشی گیاهان دارویی و زینتی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی اثر موقعیت مکانی، تاریخ کاشت و گونه گیاهی بر برخی صفات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه پنیرباد انجام شد. آزمایش بهصورت کرتهای دوبار خرد شده با تجزیه مرکب در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال ۱۴۰۰ اجرا گردید. در این مطالعه، کرت اصلی شامل سه مکان گلمکان، شهرستان خواف و شهرستان فیضآباد بود. تیمار تاریخ کاشت در دو سطح دهم اردیبهشتماه و دهم خردادماه بهعنوان کرت فرعی و دو گونه گیاهی Withania somnifera و Withania coagulans بهعنوان کرت فرعیِ فرعی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که تفاوتهای اقلیمی میان مناطق سبب بروز تغییرات معنیدار در صفات فیزیولوژیک و متابولیکی گیاه شد. منطقه فیضآباد بهدلیل دمای بالاتر و رطوبت کمتر، با افزایش قابل توجه پرولین و فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی همراه بود. همچنین بیشترین غلظت ماده موثرۀ ویتافرین A در این منطقه، بهویژه در تاریخ کاشتهای دیرتر، مشاهده شد. در مقابل، منطقه گلمکان از نظر ماده خشک، شرایط مطلوبتری را فراهم کرد؛ هرچند کمترین میزان ماده موثره را تولید نمود. بین گونهها نیز گونه W. somnifera در اغلب صفات فیزیولوژیک نسبت به گونه W. coagulans برتری داشت. در مجموع نتایج حاکی از آن بود که با وجود رشد کمتر در شرایط محیطی فیضآباد، تولید ویتافرین A، در این منطقه بیشتر بوده و آن را به بهترین گزینه برای کشت دارویی پنیرباد تبدیل میکند. بر همین اساس، کشت گونه W. somnifera در منطقه فیضآباد، خصوصاً در تاریخهای کاشت دیرتر (اواسط خردادماه)، برای دستیابی به محصولی با کیفیت دارویی بالاتر توصیه میشود.
Evaluation of the physiological responses of *Withania coagulans* to planting date and climate in the Golmakan, Khaf, and Feyzabad regions.
نویسندگان [English]
Hossein Amjadi1؛ Ebrahim Ganji moghadam2؛ Ahmad Asgharzadeh3؛ Moharram valizadeh4
1PhD Student, Department of Horticulture and Medicinal Plants, SHIR.C.*, Islamic Azad University, Shirvan, Iran
2Professor, Khorasan Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Mashhad, Iran
3Department of Horticulture and Medicinal Plants, SHIR.C.*, Islamic Azad University, Shirvan, Iran
4Research Center for Medicinal and Ornamental Plants, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran
چکیده [English]
This study aimed to investigate the effects of location, planting date, and plant species on some physiological and biochemical traits of Withania. The experiment was conducted as a split-split plot design with a randomized complete block design with three replications in 2021. In this study, the main plot included three locations: Golmakan, Khaf, and Feyzabad. Also, the planting date treatment was applied at two levels: May 10th and June 10th as a sub-plot, and two plant species: Withania somnifera and Withania coagulans as a sub-sub-plot. The results showed that climatic differences among regions caused significant changes in physiological and metabolic traits of the plants. The Feyzabad region, due to higher temperature and lower humidity, was associated with a significant increase in proline and antioxidant enzyme activity. Also, the highest concentration of the effective substance withaferin A was observed in this region, especially in later planting dates. In contrast, the Golmakan region provided more favorable conditions for dry matter, but produced the lowest amount of effective substance. Between species, W. somnifera species had superiority over W. coagulans species in most physiological traits. In general, the results indicated that despite less growth in Feyzabad environmental conditions, withaferin A production was higher in this region, making it the best option for medicinal cultivation of Withania. Accordingly, cultivation of W. somnifera species in Feyzabad region, especially in later planting dates (mid-June), is recommended to achieve a product with higher medicinal quality.