| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,251 |
| تعداد مقالات | 35,917 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,573,158 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 93,694,767 |
تنوع مورفولوژیکی–فیتوشیمیایی برخی جمعیت‌های آویشن بومی (Thymus caramanicus Jalas) استان کرمان | ||
| فناوری گیاهان دارویی ایران | ||
| دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 13، دی 1404، صفحه 132-144 اصل مقاله (507.33 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/mpt.2026.373122.1224 | ||
| نویسندگان | ||
| منصور سلجوقیان پور* ؛ سید مهدی جوادزاده | ||
| گروه کشاورزی، واحد ایرانشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ایرانشهر، ایران | ||
| چکیده | ||
| آویشن یکی از ارزشمندترین گیاهان دارویی ایران است. استان کرمان با دارا بودن شرایط اکولوژیکی متنوع، رویشگاه طبیعی جمعیت‌های آویشن است. در این پژوهش، تنوع مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی ۱۲ توده آویشن جمع‌آوری شده از رویشگاه‌های طبیعی استان کرمان مورد ارزیابی قرار گرفت. به این منظور، نمونه‌ها از مناطق مختلف جمع‌آوری شده و در گلخانه‌ای در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با پنج تکرار کشت شدند. صفات ارتفاع بوته، عملکرد وزن تر و خشک سرشاخه‌های گلدار در بوته، طول برگ، عرض برگ، تعداد شاخه جانبی، درصد اسانس در بوته و عملکرد اسانس اندازه‌گیری شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان‌دهنده وجود تفاوت معنی‌داری بین جمعیت‌ها در تمامی صفات مورد مطالعه بود. جمعیت‌های رابر، درب‌بهشت، بافت و راین از نظر زیست‌توده و ارتفاع برتری داشتند، در حالی که بیشترین درصد اسانس در جمعیت‌های بردسیر (03/3)، درب‌بهشت (02/3) و سپس سیرجان (97/2) مشاهده شد. تحلیل همبستگی پیرسون نشان داد که درصد اسانس همبستگی مثبت بالایی با طول و عرض برگ دارد، که حاکی از نقش کلیدی تراکم غدد اسانسی در بافت برگ است. تجزیه خوشه‌ای، جمعیت‌ها را در دو گروه اصلی تفکیک کرد که امکان انتخاب والدین دور برای برنامه‌های اصلاحی را فراهم می‌کند. همچنین، تجزیه علیت نشان داد که وزن تر سرشاخه‌های گلدار در بوته بیشترین اثر مستقیم بر عملکرد وزن خشک سرشاخه‌های گلدار در بوته دارد و ارتفاع بوته و تعداد شاخه‌ها به عنوان صفات کمکی مؤثر هستند. این مطالعه منجر به شناسایی جمعیت‌های برتر جهت استفاده در برنامه‌های اصلاحی برای افزایش کمیت و کیفیت محصول در منطقه کرمان گردید. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| آویشن؛ صفات مورفولوژیکی؛ اسانس؛ تجزیه علیت؛ تجزیه خوشه‌ای | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Morphological–Phytochemical Diversity of Some Native Thymus Populations (Thymus caramanicus Jalas) in Kerman Province | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mansoor Saljooghianpour؛ Seyed Mahdi Javadzadeh | ||
| Department of Agriculture, Ir.C., Islamic Azad University, Iranshahr, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Thymus species are among the most valuable medicinal plants in Iran, with Kerman province serving as a primary natural habitat due to its diverse ecological conditions. This study evaluated the morphological and phytochemical diversity of 12 Thymus accessions collected from the natural habitats of Kerman province. The accessions were cultivated under controlled greenhouse conditions using a Randomized Complete Block Design (RCBD) with five replications. Measured parameters included plant height, fresh and dry weight yield of flowering shoots, leaf length, leaf width, number of lateral branches, essential oil (EO) percentage, and EO yield. Analysis of variance (ANOVA) revealed significant differences among the populations for all investigated traits. The Rabor, Darb-Behesht, Bafat, and Rayen populations exhibited superior biomass and plant height, while the highest EO percentages were recorded in Bardsir (3.03%), Darb-Behesht (3.02%), and Sirjan (2.97%). Pearson correlation analysis indicated a strong positive correlation between EO percentage and leaf dimensions, suggesting the pivotal role of essential oil gland density within the leaf tissue. Cluster analysis categorized the populations into two distinct groups, facilitating the selection of genetically distant parents for breeding programs. Furthermore, path analysis revealed that the fresh weight of flowering shoots exerted the greatest direct effect on dry weight yield, while plant height and the number of branches served as significant auxiliary traits. This study successfully identified superior populations for integration into breeding programs aimed at enhancing both the quantity and quality of Thymus production in the Kerman province. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Thyme, Morphological traits, Essential oil, Path analysis, Cluster analysis | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 69 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 61 |
||