| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,219 |
| تعداد مقالات | 35,690 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,569,670 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 92,849,280 |
مطالعه آفات و بیماریهای درختان بلوط، درختان و درختچههای همراه و گیاهان زیراشکوب با تأکید بر درجه اهمیت آنها در مناطق جنگلی شهرستان خرمآباد | ||
| تحقیقات حمایت و حفاظت جنگلها و مراتع ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 02 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijfrpr.2026.369338.1672 | ||
| نویسندگان | ||
| کرم سپه وند* 1؛ مجید توکلی2 | ||
| 1محقق، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرمآباد، ایران | ||
| 2استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرمآباد، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف جنگلهای زاگرس بهعنوان یکی از مهمترین رویشگاههای طبیعی کشور، میزبان گونههای شاخصی همچون درختان بلوط و سایر گیاهان همراه هستند. این اکوسیستمها طی دهههای اخیر تحت تأثیر عوامل آسیبرسان متعددی قرارگرفتهاند که پیامد آن کاهش سلامت و در مواردی زوال تدریجی یا بروز خسارتهای جدی در پوشش گیاهی بوده است. درختان، درختچهها و گیاهان زیراشکوب این جنگلها با تهدیدات گوناگونی ازجمله آفات، بیماریهای گیاهی و عوامل خسارتزای طبیعی مواجهاند که استمرار آن میتواند پایداری اکوسیستم را بهطورجدی مختل سازد.بر این اساس، هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی آفات، بیماریها و سایر عوامل خسارت زا در محدودههای جنگلی شهرستان خرمآباد و ارزیابی درجه اهمیت هر یک از این عوامل در کاهش سلامت و پایداری گونههای چوبی و گیاهان زیراشکوب بوده است. نتایج این مطالعه میتواند زمینهساز ارائه راهکارهای مدیریتی و حفاظتی مؤثر برای ارتقای وضعیت سلامت جنگلهای زاگرس و کاهش روند تخریب آنها باشد مواد و روشها ابتدا پنج ایستگاه هرکدام به مساحت یک هکتار از جنگلهای اطراف شهرستان خرمآباد انتخاب شد(شکل ۲) و در فصول بهار و تابستان از این عوامل آماربرداری شد و نمونههای جمعآوریشده به آزمایشگاه منتقل شدند و هرکدام با روشهای مخصوص خود شناسایی شدند همچنین درجهبندی اهمیت آنها بر اساس میزان خسارت و سطح پراکنش با استفاده از اعداد ۱-۳ مشخص شد. بدینصورت که آفات و بیماریهای با درجه اهمیت یک (میزان خسارت و سطح پراکنش زیاد) که به میزان بالای ۳۰ درصد گیاهان را تحت تأثیر قرار داده بودند، درجهدو (میزان خسارت و سطح پراکنش متوسط) که به میزان بین ۱۰ تا ۳۰ درصد گیاهان را تحت تأثیر قرار داده بودند؛ و گروهی که به میزان کمتر از ۱۰ درصد گیاهان را تحت تأثیر قرار داده بودند بهعنوان درجه اهمیت سه (میزان خسارت و سطح پراکنش کم) طبقهبندی شدند. نتایج و یافتهها از بررسی آفات و بیماریها و سایر عوامل خسارت زای طبیعی در پنج ایستگاه مله شبانان جنوبی، مله شبانان شمالی، چناربگالی جنوبی و چناربگالی شمالی و نوژیان روی درختان بلوط، درختان و درختچههای همراه و گیاهان زیراشکوب با درجه اهمیت آنها در جنگلهای اطراف شهرستان خرمآباد از استان لرستان تعداد ۴۹ مورد از آفات و بیماریها و سایر عوامل خسارت زای طبیعی روی اندامهای مختلف گیاهان با درجه اهمیت 1-3 مشخص شد. از عوامل خسارت زای اصلی که شامل حشرات، قارچها، کنهها و باکتریها بودند نیز به ترتیب تعداد ۹، ۲۱، دو و یک مورد شناسایی شد. تعداد ۳۹.۶٪از عوامل دارای درجه اهمیت یک، تعداد ۳۱.۲٪ با درجه اهمیت دو و تعداد ۲۹.۲٪ با درجه اهمیت سه بودند(شکل ۳). این توزیع نشاندهنده آن است که اکثریت عوامل (۷۰.۸٪) دارای درجه اهمیت در سطوح متوسط تا شدید (درجه ۱ و ۲) بودند که میتواند پیامدهای قابلتوجهی برای مدیریت خطر در این اکوسیستمها داشته باشد. درمجموع چهار گونه آفت و دو گونه بیماری بهعنوان عوامل خسارتزای درجهیک در میزبانهای خود معرفی شدند. البته گروهی از عوامل خسارت زا شامل هشت گونه آفت و سه گونه بیمار گر و بعضی از زوالها در بعضی ایستگاهها بهعنوان عوامل خسارت زای درجهیک و در بعضی ایستگاهها بهعنوان عوامل خسارت زای درجهدو معرفی شدند. گروهی از عوامل خسارت زا شامل پنج گونه آفت و سه گونه بیمار گر بعضی از زوالها و برگخواران در بعضی ایستگاهها بهعنوان عوامل خسارت زای درجهیک و در بعضی ایستگاهها بهعنوان عوامل خسارت زای درجهدو و بعضی بهعنوان عوامل خسارت زای درجه سه معرفی شدند. دو مورد از آفات نوظهور شامل Phylloxera quercina، Microcerotermes diversus نیز شناسایی شد. نتیجهگیری: این مطالعه نشان داد که تنوع بالایی از عوامل آسیبرسان شامل حشرات، کنهها، قارچها، باکتریها و عوامل غیرزنده مانند آتشسوزی و خشکیدگی بر پوشش گیاهی منطقه موردمطالعه تأثیرگذار بودهاند. در میان این عوامل، حشرات و قارچها، بیشترین سهم را در آسیبرسانی به گیاهان داشتهاند. همچنین، شناسایی آفات نوظهور نشاندهنده تهدیدات جدید برای اکوسیستمهای گیاهی منطقه است. تحقیقات بیشتر روی عوامل با درجه اهمیت بیشتر و شناسایی دقیقتر زیستشناسی و چرخه زندگی آنها میتواند در کنترل آنها و کاهش خسارت مؤثر باشد. همچنین بررسی علل خشکیدگی و زوال در گونههای مختلف و مطالعه عوامل غیرزنده تهدیدکننده این گیاهان پیشنهاد میشود. این تحقیق میتواند پایهای برای مطالعات آینده درزمینهٔ مدیریت اکوسیستمهای طبیعی و کنترل عوامل تهدیدکننده تنوع گیاهی باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جنگل؛ مرتع؛ لرستان؛ آفات؛ بیماریها؛ بلوط | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Study the Pests and Diseases of Oak Trees, Associated Trees and Shrubs, and Understory Plants with Emphasis on Their Importance Level in the Forest Areas of Khorramabad County,Iran. | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Karam Sepahvand1؛ Majid Tavakoli2 | ||
| 1Researcher, Forests and Rangelands Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Khorramabad, Iran | ||
| 2Assistant Prof., Forests and Rangelands Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Khorramabad, Iran | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Forest, Rangeland, Lorestan, Pests, Diseases, Oak | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||