| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,251 |
| تعداد مقالات | 35,917 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,572,200 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 93,694,236 |
تجزیه پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ‌های امیدبخش گندم نان منطقه سرد تحت شرایط بهینه و تنش خشکی آخر فصل | ||
| پژوهش های کاربردی زراعی | ||
| دوره 37، شماره 2 - شماره پیاپی 143، دی 1404، صفحه 85-106 اصل مقاله (1.26 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/aj.2026.368656.1694 | ||
| نویسندگان | ||
| حبیب اله قزوینی* 1؛ علی قربانی2؛ رقیه امینیان3؛ شهریار جاسمی4؛ اشکبوس امینی سفیدآب4 | ||
| 1بخش تحقیقات غلات موسسه نهال و بذر | ||
| 2بخش تحقیقات غلات، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| 3گروه اصلاح نباتات، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی قزوین، ایران | ||
| 4موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| به منظور اندازه‌گیری پایداری عملکرد دانه و ارزیابی تحمل به تنش خشکی آخر فصل، تعداد 14 لاین امیدبخش گندم نان به همراه چهار رقم شاهد منطقه سرد در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط آبیاری نرمال و تنش خشکی آخر فصل در دو سال زراعی 1400-1398 در موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر و نهال کرج و ایستگاه خیرآباد زنجان بررسی شدند. نتایج تجزیه واریانس مرکب عملکرد دانه نشان داد که اثر متقابل سال × مکان در هر دو شرایط در سطح احتمال 1% و اثر متقابل ژنوتیپ × سال در آزمایش نرمال و خشکی آخر فصل به ترتیب در سطح احتمال 1% و 5% معنی‌دار شده است. با توجه به معنی‌دار بودن اثرات متقابل سال × مکان و ژنوتیپ × سال در آزمایش نرمال و تنش خشکی آخر فصل برای بررسی دقیق‌تر اثرات متقابل و پیدا کردن ارقام و لاین‌های سازگار در شرایط محیطی مختلف تجزیه پایداری ارقام و لاین‌ها با استفاده از روش امی انجام گرفت. نتایج تجزیه امی نشان داد که ژنوتیپ‌های 8، 5، 6 و 12 جزء چهار ژنوتیپ برتر آزمایش از نظر عملکرد دانه بودند. ژنوتیپ شماره 12 با داشتن میانگین عملکرد دانه بالا و مقادیر کم مولفه‌های اصلی اول و دوم بیشترین سازگاری را داشت و ژنوتیپ شماره 5 با وجود داشتن عملکرد خوب به دلیل داشتن مقادیر بالای مولفه‌های اصلی اول و دوم سازگاری خوبی در محیط‌های آزمایشی نشان نداد. در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که ژنوتیپ شماره 12 در آزمایش سازگاری و پایداری جزء ژنوتیپ‌های برتر محسوب شد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| گندم نان؛ تنش خشکی آخر فصل؛ تجزیه پایداری عملکرد | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Stability analysis of grain yield of promising bread wheat genotypes in the cold climate zone under non-stress and late season drought-stress conditions | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ali Ghorbani2؛ Roghayeh Aminian3؛ Shahriar Jasemi4؛ Ashkboos Amini Sefidab4؛ | ||
| 2Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran. | ||
| 3Plant Breeding Group, Imam Khomeini International University, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Ghazvin, Iran | ||
| 4Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Introduction Bread wheat (Triticum aestivum L.) is the most important field crop and is related directly to human food across the world. Wheat is also the first important crop in Iran based on area under its cultivation as well as its production. Increase of wheat production in Iran has an essential importance for improvement of economy and supply of people’s basic food. In recent years, deficit of water has become a major problem all over the world (Mathur et al. 2019). Drought is one of the most important growth limiting factors in cereals especially in wheat (Mahdavikia et al. 2019) Drought stress has a negative impact in growth of wheat plants at the seedling stage and also development of wheat plants at the adult plant stage (Bardehji et al. 2020). Recommendation of a new variety for an environment should not be only based on its yield potential and it is better to select a verity in the environment based on its adaptability and yield stability. Different methods have been suggested by scientist to evaluate yield stability and to analyze genotype environment interactions. Additive main effects and multiplicative interaction (AMMI) is a method that combines analysis of variance and principal component analysis (PCA) to predict adaptability of the genotypes to different environments. Materials and Methods To evaluate grain yield stability and late season drought-stress tolerance of 14 bread wheat promising lines and four check cultivars of the cold regions including Mihan, Haidari, Zarine and Zare cultivars, these genotypes were tested in a randomized complete block design with three replications under normal irrigation and late season drought-stress conditions in 2019-2021 cropping seasons in Seed and Plant Crop Improvement Institute and Khairabad-Zanjan research station. Combined analysis of variance under both normal irrigation and late season drought-stress conditions was carried out. Since the year × location and genotype × year interaction effects were significant under both normal irrigation and late season drought-stress conditions, Stability analysis using AMMI method (Additive Mean effect and Multiplicative Interaction model) was employed to examine the effects of genotype × environment interaction and to determine adaptation of the genotype under different conditions. Results & Discussion Combined analysis of variance under normal irrigation and late season drought-stress conditions showed significant differences of the grain yield among year × location interaction effect for both conditions at 1% probability level and among genotype × year interaction effect for both conditions at 5% probability level. AMMI analysis showed that genotypes No. 8, 5, 6 and 12 had the highest yields among genotypes tested. Genotype 12 with high grain yield and low amounts of first and second principal components had the highest adaptability but genotype 5 despite high grain yield had high amounts of first and second principal components and therefore did not show good adaptability in different environments. Conclusion In total, results showed that genotype 12 had good adaptability yield stability among studied genotypes. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Bread wheat, late season drought-stress, Yield stability analysis | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 65 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 48 |
||