| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,230 |
| تعداد مقالات | 35,784 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,012,383 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 93,170,561 |
ارزیابی مدل SALTMED برای مدیریت آبیاری گندم با آب شور | ||
| پژوهش آب در کشاورزی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/jwra.2026.372479.1111 | ||
| نویسندگان | ||
| غلامحسن رنجبر* 1؛ محمدحسن رحیمیان2؛ مهدی کریمی3؛ حسین بیرامی4؛ حسن غلامی5؛ سید علی محمد چراغی6؛ بیتا مروج الاحکامی7 | ||
| 1دانشیار مهندسی کشاورزی مرکز ملی تحقیقات شوری بخش تحقیقات زراعت و باغبانی | ||
| 2استادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی | ||
| 3استادیار، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران | ||
| 4دانشیار، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران | ||
| 5دانشجوی دکتری سابق دانشگاه اردکان، یزد، ایران | ||
| 6استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران | ||
| 7استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| مدل SALTMED برای برآورد عملکرد گیاه زراعی و شوری و رطوبت خاک در شرایط شور توسعه یافته است. به منظور ارزیابی دقت این مدل، دادههای یک آزمایش دوساله روی گندم تحت سه تیمار کیفیت آب آبیاری 3، 5 و 8 دسیزیمنس بر متر و چهار شیوه اعمال آبیاری شامل غرقابی و آبیاری قطرهای نواری ( تیپ) با فاصله نوارهای 20، 40 و 60 سانتیمتر استفاده شد. از دادههای سال اول آزمایش برای واسنجی و از دادههای سال دوم برای اعتبارسنجی مدل استفاده شد. نتایج اعتبارسنجی مدل نشان داد که بدون درنظر گرفتن روش آبیاری، مقادیر شبیهسازی شده عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه به ترتیب با خطای اریبی 07/29 و 21/14 گرم در متر مربع گندم همخوانی خوبی با مقادیر اندازهگیری داشتند؛ هرچند در برآورد عملکرد دانه و بیولوژیک دارای بیشبرآورد بود. همچنین، بر اساس نتایج آزمون F و خطای استاندارد اگرچه در تیمار شوری 3 دسیزیمنس بر متر بین مقادیر شبیهسازی و اندازهگیری شده عملکرد دانه گندم تفاوت معنیدار وجود داشت (P≤0.05)، ولی با شورترشدن آب آبیاری این تفاوت مشاهده نشد؛ بهطوریکه متوسط تفاضل مقادیر شبیهسازی و اندازهگیری شده عملکرد دانه در حدود 32 گرم بود. با توجه به آمارههایی نظیر r، R2، RMSE و NRMSE مربوط به اعماق 30-0 و 60-30 سانتیمتر خاک، میتوان چنین نتیجهگیری کرد که مدل، شوری خاک این لایهها را بهصورت رضایتبخش برآورد میکند؛ بطوریکه متوسط تفاضل مقادیر مشاهداتی و شبیهسازی شوری خاک در این اعماق به ترتیب 64/0 و 88/0 دسیزیمنس بر متر بوده است. دقت مدل در شبیهسازی رطوبت خاک در عمقهای مختلف ضعیف بود. هرچند شاخص بهرهوری آب شبیهسازی شده با مدل، دارای اندکی بیشبرآورد بود (خطای اریبی 03/0 کیلوگرم بر مترمکعب)، ولی در هر سه تیمار شوری کارآیی مناسب و قابل قبولی داشت. بر اساس نتایج، مدل را میتوان برای برآورد عملکرد گندم، شاخص بهرهوری آب و مدیریت شوری خاک، بهویژه در لایههای بالایی استفاده نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آبیاری قطرهای نواری (تیپ)؛ برآورد عملکرد؛ بهرهوری آب؛ شوری خاک؛ رطوبت خاک | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Assessment of the SALTMED model for wheat irrigation management with saline water | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Gholamhassan Ranjbar1؛ Mohammadhassan Rahimian2؛ Mehdi Karimi3؛ Hossein Beyrami4؛ Hassan Gholami5؛ Seyed Alimohammad Cheraghi6؛ Bita Moravej7 | ||
| 1Associate Professor, National Salinity Research Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Yazd, Iran | ||
| 2Assistant Professor, National Salinity Research Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) | ||
| 3Assistant Professor, National Salinity Research Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Yazd, Iran. | ||
| 4Associate Professor, National Salinity Research Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Yazd, Iran | ||
| 5Former Ph.D. student. Ardekan University, Yazd, Iran | ||
| 6Assistant Professor, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Shiraz, Iran | ||
| 7Assistant Professor, Isfahan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Isfahan, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| SALTMED model has been developed for estimating crop yield, and soil salinity and moisture. To evaluate the accuracy of the model, data of a two-years experiment on wheat, including three irrigation water salinity levels of 3, 5 and 8 dS m-1, and four irrigation methods of flooded and drip irrigation (tape) with 20, 40 and 60 cm lateral spacing were used. The data of the first year of the experiment were used for calibration procedure and the data of the second year were used for validation of the model. Results of the model validation showed that regardless of the irrigation method, the simulated values for wheat biological and grain yields with mean biass error (MBE) of 29.07 and 14.21 g m-2 respectivilly, were in good agreement with the measured values. According to the MBE values, the amounts of grain and biological yield were overestimated compared to the measured values. Based on the standard error of the estimates and the F-test results, although there was a significant difference between the simulated and measured performance values in the 3 dS m-1 irrigation water salinity (P≤0.05), but with increase of irrigation water salinity, no significant difference was observed between the measured and simulated values. The average difference between simulated and measured values for grain yield was around 32 grams per cm2. In the case of using r, R2, RMSE and NRMSE statistical indicators, this model can satisfactorily predict the soil salinity of 0-30 and 30-60 cm depths; where the model prediction deviations were about 0.64 and 0.88 dS m-1 for these two soil depths, respectively. The accuracy of the model simulation was weak for soil moisture in different depths. Although, the SALTMED model had a slight overestimation of water productivity parameter (with MBE of 0.03 kg m3), but its simulation was acceptable for all salinity and irrigation levels. Based on the results, the SALTMED model can be used to predict the wheat yield, wheat water productivity and managing of soil salinity, especially in the upper soil layers. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Soil salinity, Soil moisture, Drip irrigation (tape), Water productvity, Yield estimation | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 46 |
||