| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,270 |
| تعداد مقالات | 36,114 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,533,108 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 94,411,753 |
مطالعه سیتوژنتیکی برخی جمعیت‌های جنس‌های قدومه (Alyssum L.) و پنیرک (Malva L.) | ||
| تحقیقات ژنتیک و اصلاح گیاهان مرتعی و جنگلی ایران | ||
| مقاله 3، دوره 33، شماره 2 - شماره پیاپی 66، اسفند 1404، صفحه 110-126 اصل مقاله (1.4 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijrfpbgr.2026.371841.1490 | ||
| نویسندگان | ||
| آمنه غلامی* 1؛ حمیده جوادی2؛ علاءالدین کردنائیج3 | ||
| 1دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، ژنتیک و به‌نژادی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 3استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: گیاهان جنس‌های قدومه(Alyssum) و پنیرک (Malva ) گیاهانی یکساله و چند ساله از خانواده Brassicaceae و Malvaceae هستند، که خاصیت دارویی دارند. این دو جنس پراکنش گسترده‌ای در ایران دارند و در سال‌های اخیر به‌دلیل اثرهای مفید دارویی، به‌عنوان نرم‌کننده سینه، برطرف‌کننده سرفه و ملین استفاده می‌شوند. اطلاعات سیتوژنتیکی این گیاهان به‌ویژه در سطح پلوئیدی و ویژگی‌های کاریوتیپی جمعیت‌های بومی آنها، ناشناخته یا ناقص است. هدف از این مطالعه، تعیین تعداد کروموزوم‌های سوماتیکی، تنوع پلوئیدی و اندازه‌گیری پارامترهای مختلف کروموزومی در این گونه‌ها می‌باشد تا داده‌های پایه برای مطالعات اصلاحی و رده‌بندی دقیق‌تر فراهم گردد. مواد و روش‌ها: بذرهای 8 جمعیت از چهار گونه قدومه شیرازی (Alyssum stapfii)، قدومه کرکدار (A. hirsutum) ، پنیرک گل‌ریز (Malva sylvestris) و پنیرک قرمز (M. parviflora) (هر گونه 2 جمعیت) از بانک ژن منابع طبیعی ایران تهیه و پس از تیمارهای جوانه‌زنی، در شرایط کنترل‌شده کشت شدند. نمونه‌های میکروسکوپی از نوک ریشه، با استفاده از تکنیک اسکواش و رنگ‌آمیزی هماتوکسیلین، پس از مراحل پیش‌تیمار، تثبیت و هیدرولیز آماده شدند. نمونه‌ها با میکروسکوپ نوری BX40 مطالعه و از صفحات متافازی سلولی عکس‌برداری شد. اندازه‌گیری پارامترهای طولی کروموزوم‌ها، شامل طول بازوی بلند (LA)، بازوی کوتاه (SA) و طول کل کروموزوم (TL) با نرم‌افزار میکرومیژر (Micro measure) انجام شد. همچنین شاخص‌های سانترومری (CI)، عدم تقارن درون کروموزومی (A1) و عدم تقارن بین کروموزومی (A2)، درصد شکل کلی کاریوتیپ (TF%)، نسبت بازوها (AR)، تفاوت طول نسبی بلندترین و کوتاه‌ترین کروموزوم (DRL)، شاخص تقارن (SI)، گرادیان سانترومری (CG) و شاخص پراکندگی (DI) با استفاده از نرم‌افزار اکسل (Excel) و فرمول‌های مربوطه محاسبه شدند. برای طبقه‌بندی تقارن کاریوتیپ‌ها و تعیین نوع کروموزوم‌ها از روش‌های استبنز (Stebbins) و لوان (Levan) استفاده شد. برای رسم نمودارها و تجزیه آماری داده‌ها از نرم‌افزارهای Excel و SAS استفاده گردید. نتایج: در جنس قدومه(Alyssum) عدد پایه کروموزومی در جمعیت‌ها، 7=x و 8=x به دست آمد. سطوح پلوئیدی شامل تتراپلوئید (32=x4=n2) و هگزاپلوئید (48 و 42=x6=n2) بود. براساس جدول دوطرفه Stebbins، تمامی جمعیت‌ها در کلاس تقارن C1 قرار داشتند و کروموزوم‌های متاسانتریک غالب بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تنها صفت گرادیان سانترومری (CG) در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار شد و سایر صفات اختلافات معنی‌داری نداشتند. براساس شاخص‌های عدم تقارن کروموزومی A1، A2، TF%، SC و فرمول کاریوتیپی مشخص شد که جمعیت خلخال (30546) از گونه Alyssum stapfii دارای کاریوتیپ متقارن‌تری است. مقایسه میانگین صفات نشان داد که بیشترین طول کل کروموزوم (31/1 میکرومتر) در جمعیت تفت (23372) از گونه A. stapfii بدست آمد. در جنس پنیرک (Malva)، عدد پایه کروموزومی 7=x و 14=x سطوح پلوئیدی هگزاپلوئید (84 و42=x6=n2) در جمعیت‌ها دیده شد. جمعیت‌های پنیرک در کلاس تقارن C1، C2 و B1 قرار گرفتند و در تمام آنها کروموزوم‌های متاسانتریک غالب بودند. براساس نتایج تجزیه واریانس، جمعیت‌ها از نظر صفات تفاوت طول نسبی بلندترین و کوتاه‌ترین کروموزومDRL ، عدم تقارن درون A2 و شاخص پراکندگی DI اختلاف معنی‌داری را در سطح احتمال 1 درصد نشان دادند. در مقایسه میانگین صفات، جمعیت تنگستان (012) از گونه M. parviflora بیشترین مقدار طول کل کروموزوم (22/1 میکرومتر) را داشت. نتیجه‌گیری نهایی: یافته‌های این مطالعه وجود تنوع سیتوژنتیکی قابل توجهی را به‌ویژه در سطح پلوئیدی و ریخت‌شناسی کروموزوم‌ها در جمعیت‌های گونه‌های مورد بررسی تأیید کرد. به نظر می‌رسد این تنوع، بازتابی از سازگاری این گونه‌ها با شرایط اکولوژیک متنوع زیستگاه‌های آنها باشد. نتایج این پژوهش اطلاعات پایه ارزشمندی را برای برنامه‌ریزی‌های حفاظتی، مطالعات فیلوژنتیکی و برنامه‌های به‌نژادی در گونه‌های دو جنس Alyssum و Malva فراهم می‌کند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سطوح پلوئیدی؛ پنیرک؛ قدومه؛ کاریوتیپ | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Cytogenetic study of some populations of the genera Alyssum L. and Malva L. | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Amene gholami1؛ Hamideh Javadi2؛ Alaeddin Kordenaeej3 | ||
| 1Master's degree student, Genetics and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Shahed University, Tehran, Iran | ||
| 2Faculty Member, Research Institute of Forests and Rangelands – Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) | ||
| 3Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Shahed University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objectives: The genera Alyssum L. and Malva L., belonging to the Brassicaceae and Malvaceae families, respectively, comprise annual and perennial plant species with considerable medicinal and ecological importance. These genera are widely distributed throughout Iran and have long been used in traditional medicine because of their expectorant, antitussive, and laxative properties. However, cytogenetic information regarding the chromosome number, ploidy level, and karyotype characteristics of native populations remains limited or incomplete. Therefore, the present study aimed to determine the somatic chromosome number, assess ploidy diversity, and characterize the karyotypic features of selected populations of Alyssum and Malva in order to provide fundamental cytogenetic information for taxonomic studies, conservation, and future breeding programs. Materials and Methods: Seeds of eight populations representing Alyssum stapfii, A. hirsutum, Malva sylvestris, and M. parviflora (two populations of each species) were obtained from the Gene Bank of Natural Resources of Iran and grown under controlled conditions following appropriate seed germination treatments. Root-tip meristems were collected for chromosome preparation using the squash technique after pretreatment, fixation, hydrolysis, and hematoxylin staining. Chromosome observations were performed using an Olympus BX40 light microscope, and high-quality metaphase plates were photographed for subsequent analyses. Chromosomal parameters, including long arm length (LA), short arm length (SA), and total chromosome length (TL), were measured using Micro-Measure software. Cytogenetic indices, including the centromeric index (CI), intrachromosomal and interchromosomal asymmetry indices (A1 and A2), total form percentage (TF%), arm ratio (AR), difference in relative chromosome length (DRL), symmetry index (SI), centromeric gradient (CG), and dispersion index (DI), were calculated using Microsoft Excel and standard cytogenetic formulas. Karyotype symmetry was classified according to the systems proposed by Stebbins and Levan. Statistical analyses were performed using SAS software. Results: In the genus Alyssum, the basic chromosome numbers were x= 7 and x= 8, with tetraploid (2n=4x = 32) and hexaploid (2n=6x = 42 and 48) cytotypes identified among the studied populations. According to Stebbins’ karyotype classification, all Alyssum populations were assigned to symmetry class 1C, with metacentric chromosomes predominating. Analysis of variance revealed that only the centromeric gradient (CG) differed significantly among populations (P≤ 0.01), whereas the remaining cytogenetic parameters showed no significant differences. Based on the values of A1, A2, TF%, SI, and the karyotypic formula, population 30546 (Khalkhal) of A. stapfii exhibited the most symmetrical karyotype. Mean comparison indicated that the greatest total chromosome length (1.31 μm) was recorded in population 23372 (Taft) of A. stapfii. In the genus Malva, the basic chromosome numbers were x=7 and x=14, with hexaploid chromosome complements of 2n=42 and 2n=84 observed among the populations. The Malva populations were classified into Stebbins’ symmetry classes 1B, 1C, and 2C, with metacentric chromosomes predominating in all populations. Significant differences were detected among populations for DRL, A2, and DI (P ≤ 0.01). Among the evaluated populations, population 012 (Tangestan) of M. parviflora exhibited the greatest total chromosome length (1.22 μm). Conclusion: The results of this study demonstrate substantial cytogenetic diversity among the evaluated populations of Alyssum and Malva, particularly with respect to chromosome number, ploidy level, and karyotype structure. Such diversity is likely associated with adaptation to the diverse ecological conditions of their natural habitats. The cytogenetic information generated in this study provides a valuable foundation for taxonomic revision, evolutionary and phylogenetic investigations, germplasm conservation, and the development of breeding programs for these medicinally important genera. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Ploidy levels, Malva, Alyssum, karyotype | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 242 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 204 |
||