| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,265 |
| تعداد مقالات | 36,084 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,236,345 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 94,235,564 |
کمای ساورزی؛ از نشانه سلامت مرتع تا راهنمای احیا و چرای پایدار در استان کردستان | ||
| زیست‌بوم و توسعه پایدار زاگرس | ||
| مقاله 1، دوره 1، شماره 2، مهر 1405 اصل مقاله (1.12 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/zagros.2026.373455.1028 | ||
| نویسنده | ||
| کاظم ساعدی* | ||
| استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سنندج، ایران | ||
| چکیده | ||
| در این مقاله تحلیلی، نتایج کاربردی چندینِ پژوهش میدانی و آزمایشگاهی درباره کمای ساورزی (Ferula haussknechtii H.Wolff ex Rech.f.) به‌عنوان یکی از گونه‌های مهم مرتعی جمع‌بندی و تبیین شده است. یافته‌های قابل استفاده و توصیه‌های حاصل از این پژوهش‌ها در زمینه‌های مختلف از جمله مقاومت گونه به چرای گوسفند، جوانه‌زنی و رفع خواب بذر، بذرکاری و بذرپاشی، تولید علوفه و ارزش رجحانی ارائه شده‌اند. بررسی پراکنش کمای ساورزی نشان می‌دهد که این گونه در مراتع کمتر تخریب‌یافته و یا با سابقه قرق‌های بلند‌مدت، حضور چشمگیری دارد. بر این اساس، آن را می‌توان از اجزای مهم ترکیب پوشش گیاهی در بخش‌هایی از مراتع استان کردستان از جمله مراتع سارال، مراتع مرکزی آبیدر و ارتفاعات مناطق شرقی بدر و پریشان دانست. نتایج بررسی مقاومت به چرا نشان داد که این گونه در تمامی شدت‌های برداشت مورد بررسی، توانایی بقا و ادامه رشد را حفظ می‌کند. از سوی دیگر، پژوهش‌های انجام‌شده درباره جوانه‌زنی بذر کمای ساورزی بیانگر خواب عمیق فیزیولوژیک آن هستند. برای رفع این خواب، طی کردن فرایند طبیعی مرتبط با ذوب برف، نقش اساسی دارد. ازاین‌رو، بذرکاریِ مستقیم و بذرپاشی در رویشگاه در صورت نبود تیمار و آماده‌سازی مناسب بذر، با موفقیت بسیار اندکی همراه خواهد بود. میانگین تولید کمای ساورزی در منطقه زردوانِ سارال بیش از ۵۰۰ کیلوگرم ماده خشک در هکتار گزارش شده است. بین میزان بارش سالانه و تولید سرپای این گونه نیز رابطه‌ای قوی وجود دارد. این یافته‌ها نشان می‌دهند که ظرفیت تولید علوفه کمای ساورزی تا حد زیادی تحت تأثیر شرایط بارندگی سالانه قرار دارد. بر پایه مجموعه این یافته‌ها، مهم‌ترین توصیه‌های ترویجی شامل استفاده از روش کشت نهال برای استقرار این گونه، اختصاص قطعه‌هایی از مرتع به استراحت در برنامه چرای سالانه و بهره‌گیری از نژادهای بومی و سازگار دام است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| احیای مراتع؛ استقرار گیاهچه؛ تولید علوفه؛ خواب بذر؛ مدیریت چرا | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 65 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 39 |
||
