| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,218 |
| تعداد مقالات | 35,648 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,392,643 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 92,621,760 |
شناسایی و بررسی معیارهای شایسته پروری کارکنان فنی تولید خوراک دام بر اساس مدل توسعه برنامه ریزی درسی | ||
| پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی | ||
| دوره 17، شماره 74، دی 1404، صفحه 96-108 اصل مقاله (512.53 K) | ||
| نوع مقاله: مروری | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/jaear.2026.371788.2089 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین منافی راثی* ؛ حمیدرضا مصلحی | ||
| گروه علوم دامی، موسسه آموزش و ترویجی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| صنعت خوراک دام از ارکان اصلی زنجیره تأمین پروتئین حیوانی است و کیفیت آن به مهارت و شایستگی کارکنان فنی وابسته است. با وجود توسعه فناوری های نوین، همچنان میان شایستگی های موردنیاز این صنعت و آموزش های رسمی و غیررسمی شکاف کارکنان فنی تولید « قابل توجهی وجود دارد. این پژوهش با هدف طراحی مدل جامع توسعه برنامه درسی مبتنی بر شایستگی برای و معیارسازی وظایف و مهارت های موردنیاز آن انجام شد. پژوهش حاضر کاربردی و با رویکرد کیفی، مبتنی بر روش » خوراک دام ساختاریافته توسعه برنامه درسی نورتون (1997 ) و با بهره گیری از مطالعات خبرگانی انجام شد. مشارکت کنندگان شامل 16 تن از خبرگان موضوعی، مدیران تولید کارخانه های خوراک دام، برنامه ریزان مهارتی و نمایندگان اتحادیه تولیدکنندگان خوراک دام بودند که به صورت هدفمند و بر اساس شایستگی حرفه ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از مطالعات اسنادی، تحلیل برنامه های آموزشی داخلی و خارجی، مصاحبه نیمه ساختاریافته، مشاهده مستقیم و سه نشست گروه کانونی گردآوری شد. تحلیل داده ها به روش تحلیل محتوا و کدگذاری نظام مند بر اساس شایستگی ها انجام گرفت. همچنین برای روزآمدسازی فرایند، یک برنامه شایسته پرور مهارت محور توسط هوش مصنوعی طراحی و با نتایج خبرگانی مقایسه و اصلاح شد. به منظور یکتاسازی مهارت ها نیز از نظام کدگذاری شایستگی ها استفاده گردید. نتایج نشان داد در طبقه بندی بین المللی مشاغل ایسکو 2008 ، حرفه کارکنان فنی تولید خوراک دام دارای سه حوزه وظیفه مندی اصلی شامل کاربری و تنظیم تجهیزات خط تولید کنترل کیفی مواد اولیه و نهایتا مدیریت بهداشت، ایمنی کار و الزامات زیست محیطی است. در این چارچوب، 25 تکلیف کلیدی و بیش از 150 وظیفه جزئی شناسایی شد که برای هرکدام معیار عملکرد، مهارتها، دانش پایه، شرایط اجرا، ابزار و ویژگی های رفتاری تعریف گردید. شایستگی های فنی )مانند ارزیابی های شیمیایی و کیفی، کار با ماشین های تولید خوراک دام، کنترل بهداشت، نمونه برداری استاندارد و تنظیم فرمول های پایه( و شایستگی های نرم )کار تیمی، دقت عملیاتی، رعایت ایمنی( تصویری دقیق و جامع از این حرفه ارائه داد. تحلیل ها نشان داد نبود چنین معیارهایی موجب افزایش خطاهای تولید، کاهش کیفیت، اتلاف منابع و افت کارایی نیروهای تازه وارد می شود. در نهایت، پژوهش حاضر با ارائه چارچوبی استاندارد از شایستگی های موردنیاز، امکان بازطراحی برنامه های درسی، تدوین معیارهای مهارت ملی، بهبود ارزشیابی و گواهی دهی و ارتقای عملکرد کارخانه های خوراک دام را فراهم می کند و می تواند الگوی مناسبی برای سایر مشاغل مرتبط با حوزه دام و طیور باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دیکوم؛ شایستگیهای حرفهای؛ معیارهای شغلی؛ شایسته پروری؛ کارکنان فنی تولید خوراک دام | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Developing Competency-Based Skill Standards for Capacity Building of Feed Production Technicians Using the DACUM Model | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hossein Manafi Rasi؛ Hamidreza Moslehi | ||
| Animal Science Department, Institute of Agricultural Education and Extension, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Iran, Tehran | ||
| چکیده [English] | ||
| The animal feed industry is a critical component of the animal protein supply chain, and product quality depends on the skills and competencies of technical staff. Despite technological advancements in feed manufacturing, a substantial gap persists between industry-required competencies and those delivered through formal and non-formal training programs. This study aimed to design a comprehensive competency-based curriculum development model for technical staff in animal feed production and to standardize key occupational tasks and skills. This applied qualitative study used Norton’s structured curriculum development model (1997) and an expert-based approach. Sixteen participants, including subject-matter experts, feed mill production managers, skill development planners, and representatives of the animal feed producers’ union, were purposively selected based on professional competence. Data were collected through document analysis, review of national and international training curricula, semi-structured interviews, direct observation, and focus group discussions. Data were analyzed using qualitative content analysis and systematic competency-based coding. To enhance curriculum relevance, an AI-assisted, skill-oriented competency framework was developed, compared with expert findings, and refined accordingly. A competency coding system was used to standardize identified skills. Results indicated that, according to the International Standard Classification of Occupations (ISCO-08), this occupation comprises three functional domains: operation and adjustment of production and grinding–mixing equipment, quality control of raw materials and finished products, and management of occupational health, safety, and environmental requirements. Within this framework, twenty-five key tasks and more than one hundred and fifty sub-tasks were identified, each defined by performance criteria and required skills. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| DACUM, professional competencies, occupational standardization, competency development, animal feed production technician | ||
| مراجع | ||
|
سیفاللهی، ن و اللهیار بیگی (1399) توسعه آموزشهای فنی و حرفهای متناسب با نیاز بازار کار و ظرفیتهای منطقهای )موردمطالعه: تدوین استانداردهای مرتبط با حرفه زنبورداری، کرم ابریشم و حشرات مفید مطابق با دستورالعمل مدل توسعه برنامه درسی اصلاحشده(. فصلنامه مهارتآموزی، شماره 31، ص 43-66
طلوعیان، غ. ع. (1398). تدوین مدل فرآیندی شایستگیهای مدیران منابع انسانی بخش دولتی با تأکید بر سیاستهای کلی نظام اداری، رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، 3(19): 16-1.
عسکری، ع.، حاجیفر، س. (1399). طراحی مدل شایستگی برای مدیران کل با رویکرد رگرسیون بهترین زیرمجموعهها. فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی. 11(41): 23- 9. فتحی واجارگاه، کورش (1391). راهنمای تجزیهوتحلیل دیکوم (رهیافت جامع در نیازسنجی آموزشی). تهران: انتشارات سیمای، دانش چاپ دوم.
فرهادفر، م.، دلخوش کسمایی، الف.، صفری، م. (1400). طراحی الگوی توسعه مدیران مدارس بر اساس رویکرد شایستگی محور (مورد مطالعه: مدارس دوره دوم مقطع متوسطه شهر تهران)، فصلنامه آموزش و توسعه منابع انسانی، سال 8، شماره 30، 108-73.
منافی راثی، حسین؛ مصلحی، حمیدرضا؛ افشار، سلمان(1402). برآورد نیروی انسانی دانش آموخته دانشگاهی مورد نیاز در رشته علوم دامی. فصلنامه علمی پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، شماره 65 وزارت جهاد کشاورزی، دفتر آمار و فناوری اطلاعات. (1401).
آمارنامه کشاورزی. جلد دوم.
Al-Mutairi, A. (2020). Application of the DACUM model in vocational curriculum development: A case study in technical education. International Journal of Vocational Education, 12(3), 45-57. Australian Government – Department of Employment. (2017). Units of Competency and Assessment Requirements. Canberra. Bhattarai, S. (2021). Training Manual on Dacum: Curriculum Development. In Inter-governmental International Organization, Colombo Plan Staff College (Issue 1). https://pub.cpsctech.org/tm-dacum/pdf Clark, A. O., & Olumese, H. A. (2013). Effective supervision as a challenge in technical and vocational education delivery: Ensuring quality teaching/ learning environment and feedback mechanism. Basic Research Journal of Education Research and Review, 2(1): 6-15. Dixon, R. A., & Stricklin, L. S. (2014). Lessons learned using the modified DACUM approach to identify duties and tasks for CADD technicians in North Central Idaho. Online Journal for Workforce Education and Development, 7(1), 1-14. Düzgünçınar, T. (2025). Bridging the gap between industry needs and vocational training curricula. Journal of Information Systems Engineering and Management, 10(1), 1-12. Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of advanced nursing, 62(1), 107-115. European Skills, Competences, Qualifications and Occupations (ESCO).(2024) Animal Feed Operator. http://data.europa.eu/esco/occupation/b91034a0-1d3e-40e4-aced-07052ee0f9e9 Food and Agriculture Organization. (2021). Feed and feeding strategies for sustainable livestock production. Rome: FAO. Hasanah, H., & Malik Muh, N. (2015). Competency mapping-based work area electrical industry classification for vocational education and training. International Conference on Technical and Vocational Education and Training (TVET) (pp. 87-90). Paris: Atlantis Press International Labour Organization (ILO). (2021). Skills development and employability for the future of work. Geneva: ILO. International Standard Classification of Occupations (ISCO-08) (2023) companion guide, Geneva: International Laboure Office. Liikamaa, K. (2015). Developing a project manager’s competencies: A collective view of the most important competencies. Procedia Manufacturing, 3, 681-687. Naseri, M., Rahmani, H., & Mozafari, A. (2020). Needs assessment of agricultural vocational training programs in Iran. Iranian Journal of Agricultural Extension and Education Research, 12(2), 33-48. Norton, R. E. (1997). DACUM handbook. Columbus, OH: Center on Education and Training for Employment, The Ohio State University. Organization for Economic Co-operation and Development (OECD). (2023). Building future-ready vocational education and training systems. Paris: OECD Publishing. Sarkar, S. (2013). Competency-based Training Need Assessment–Approach in Indian companies. Organizacija, 46(6), 253-263. UK Commission for Employment and Skills. (2010). National Occupational Standards (NOS) User Guide. London. UNESCO & ILO. (2022). Global trends in technical and vocational education and training: Policy review report. Paris: UNESCO Publishing. World Bank. (2023). Improving technical and vocational education and training to meet labor-market needs.Washington, D.C. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 31 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 37 |
||