فخاری, رسول, کرمی نژاد, محمدرضا, هادی زاده, محمد حسن, ثابت زنگنه, حسین, مین باشی معینی, مهدی. (1404). مقایسه کارایی علفکشهای دایکمبا+پروسولفورون و بنتازون با علفکشهای پهنبرگ-کش رایج در کنترل علفهایهرز مزارع گندم آبی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 21(1), 170-183. doi: 10.22034/ijws.2025.135816
رسول فخاری; محمدرضا کرمی نژاد; محمد حسن هادی زاده; حسین ثابت زنگنه; مهدی مین باشی معینی. "مقایسه کارایی علفکشهای دایکمبا+پروسولفورون و بنتازون با علفکشهای پهنبرگ-کش رایج در کنترل علفهایهرز مزارع گندم آبی". سامانه مدیریت نشریات علمی, 21, 1, 1404, 170-183. doi: 10.22034/ijws.2025.135816
فخاری, رسول, کرمی نژاد, محمدرضا, هادی زاده, محمد حسن, ثابت زنگنه, حسین, مین باشی معینی, مهدی. (1404). 'مقایسه کارایی علفکشهای دایکمبا+پروسولفورون و بنتازون با علفکشهای پهنبرگ-کش رایج در کنترل علفهایهرز مزارع گندم آبی', سامانه مدیریت نشریات علمی, 21(1), pp. 170-183. doi: 10.22034/ijws.2025.135816
فخاری, رسول, کرمی نژاد, محمدرضا, هادی زاده, محمد حسن, ثابت زنگنه, حسین, مین باشی معینی, مهدی. مقایسه کارایی علفکشهای دایکمبا+پروسولفورون و بنتازون با علفکشهای پهنبرگ-کش رایج در کنترل علفهایهرز مزارع گندم آبی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1404; 21(1): 170-183. doi: 10.22034/ijws.2025.135816
مقایسه کارایی علفکشهای دایکمبا+پروسولفورون و بنتازون با علفکشهای پهنبرگ-کش رایج در کنترل علفهایهرز مزارع گندم آبی
1بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مغان، ایران
2موسسه تحقیقات گیاه پزشکی
3بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی سازمان تحقیقات ،آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد
4بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول.
5عضو هیات علمی
چکیده
دو پهنبرگکش دایکمبا+پروسولفورون و بنتازون به تازگی جهت مهار علفهایهرز پهنبرگ مزارع گندم کشور معرفی شدهاند. از این رو، به منظور مقایسه کارایی آنها با علفکشهای متداول پهنبرگکش، تحقیق حاضر در مراکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرج، مغان، مشهد و دزفول در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار طی سال زراعی 1402-1403 اجرا شد. تیمارها شامل کاربرد دایکمبا+پروسولفورون با مقادیر 300، 350 و 400 گرم در هکتار، بنتازون با مقادیر600، 700، 900 و 1100 گرم در هکتار، بروموکسینیل+توفوردی با مقدار 5/1 لیتر در هکتار، بنتازون + دیکلوپروپ با مقدار2 لیتر در هکتار، دایکمبا + تریاسولفورون با مقدار 165 گرم در هکتار، بروموکسینیل+اِم سیپیای( با مقدار 5/1 لیتر در هکتار، وجین کامل و عدم وجین علفهایهرز بودند. نتایج نشان داد دایکمبا +پروسولفورون در کرج (86 تا 98 درصد)، مغان (80 تا 94 درصد)، مشهد (91 تا 100 درصد) و دزفول (82 تا 94 درصد) و بنتازون در کرج (76 تا 91 درصد)، مغان (84 تا 100 درصد)، مشهد (81 تا 98 درصد) و دزفول (81 تا 97 درصد) باعث کاهش وزن خشک علفهایهرز خاکشیر ایرانی، شلمی، شیرتیغک، پیچک صحرایی،کیسهکشیش، خردل وحشی، خاکشیر طبی، سلمهتره، شاهتره و تلخه شدند. کاربرد علفکش بنتازون با مقادیر 600، 700، 900 و 1100 گرم در هکتار منجر بهترتیب موجب افزایش 23، 28، 31 و 36 درصد عملکرد دانه گندم و کاربرد مقادیر 300، 350 و 400 گرم علفکش دایکمبا +پروسولفورون بهترتیب موجب افزایش 21، 30 و 35 درصدی عملکرد دانه گندم شد. در نتیجه کاسپر با مقادیر 350 تا 400 گرم در هکتار و بازگران با مقادیر900 تا 1100 گرم در هکتار بدون هیچ خسارتی بر گندم، جهت مهار علفهایهرز پهنبرگ قابل توصیه است.
عنوان مقاله [English]
Comparison the Efficacy of Dicamba + Prosulfuron and Bentazon Herbicides with Common Broadleaf Herbicides in Weed Control in Irrigated Wheat Fields
نویسندگان [English]
rasoul فخاری1؛ mohammadreza karaminejad2؛ Mohammad Hassan Hadizadeh3؛ Hossen Sabet Zangheneh4؛ mehdi minbashi5
1Plant Protection Research Department, Ardabil Agricultural and Natural Resources Research and Education Centre, (AREEO), Moghan, Iran
2Iranian Research Institute of Pant Protection
3Plant Protection Research Department, Agricultural and Natural Research Resource and Education Center of Khorasan-Razavi, AREEO, Mashhad, Iran
4Plant Protection Research Dep., Agricultural and Natural Research Resource and Education Center of Khuzestan- AREEO, Dezful, Iran
چکیده [English]
Two broadleaf herbicides, dicamba + prosulfuron and bentazon, have recently been introduced to control broadleaf weeds in wheat fields of Iran. Therefore, in order to compare their efficacy with conventional broadleaf herbicides, the present study was conducted in the Agricultural Research and Education Centers and Natural Resources of Karaj, Moghan, Mashhad and Dezful in a randomized complete block design with four replications during the 2023–2024 growing season. Treatments consisted of dicamba + prosulfuron at 300, 350, and 400 g ha-1; bentazon at 600, 700, 900, and 1100 g ha-1; bromoxynil + 2,4-D at 1.5 L ha-1; Basagran + dichlorprop at 2 L ha-1; dicamba + triasulfuron at 165 g ha-1; bromoxynil + MCPA at 1.5 L ha-1; and weed-free check throughout the growing season. Results revealed that dicamba + prosulfuron reduced the dry weight of dominant weeds by 86–98% in Karaj, 80–94% in Moghan, 91–100% in Mashhad, and 82–94% in Dezful. Similarly, bentazon reduced weed biomass by 76–91%, 84–100%, 81–98%, and 81–97% in the respective locations. Among the reference herbicides, dicamba + triasulfuron exhibited the lowest efficacy (84%), while bromoxynil + 2,4-D showed the highest (above 92%). Mean comparison indicated that bentazon applied at 600, 700, 900, and 1100 g ha-1 increased wheat grain yield by 23%, 28%, 31%, and 36%, respectively, compared with the untreated control. Likewise, dicamba + prosulfuron at 300, 350, and 400 g ha-1 enhanced yield by 21%, 30%, and 35%, respectively. Based on these findings, dicamba + prosulfuron can be recommended at 350–400 g ha-1 and Basagran® at 900–1100 g ha-1 for effective weed management in wheat without damage to wheat.