| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,219 |
| تعداد مقالات | 35,690 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,562,619 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 92,842,862 |
ارزیابی ریسک بومشناختی عناصر بالقوه سمی خاک شهری مبتنی بر مدلهای قطعی و تصادفی (مورد مطالعه: شهر همدان) | ||
| پژوهش های خاک | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijsr.2026.372801.818 | ||
| نویسندگان | ||
| سهیل سبحان اردکانی* 1؛ نیره السادات حسینی2 | ||
| 1ﮔﺮوه ﻣﺤﻴﻂزﻳﺴﺖ، واﺣﺪ ﻫﻤﺪان، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﻲ، ﻫﻤﺪان، ایران. | ||
| 2گروه محیطزیست، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| زمینه و هدف: توسعه و اولویتبندی اقدامات پیشگیرانه و راهبردهای حفاظت از سلامت بومسامانه شهری اقدام ضروری در راستای حفاظت و دستیابی به توسعه پایدار شهری محسوب میشود. از اینرو، این پژوهش با هدف تعیین اولویت عوامل کنترلی در مدیریت ریسک بومشناختی عناصر آرسنیک، سرب، مس و منگنز خاک شهری همدان در سال 1402 انجام یافت. روش بررسی: در این پژوهش، در مجموع 135 نمونه خاک سطحی از کاربریهای تجاری، مسکونی و صنعتی برداشت و محتوی عناصر در آنها بهروش طیفسنجی نوری پلاسمای جفتشده القایی (ICP-OES) خوانده شد. برای کمیسازی و تعیین اثرات بالقوه بومشناختی عناصر مورد مطالعه بر سلامت بومسازگان نسبت به محاسبه شاخص ریسک بومشناختی اصلاح شده (MERI) مبتنی بر مدلهای قطعی و تصادفی (شبیهسازی مونت کارلو) اقدام شد. یافتهها: نتایج نشان داد که میانگین شاخص MERI عناصر مبتنی بر مدل قطعی برابر با 406 بود که ریسک بومشناختی خیلی شدید در محدوده نمونهبرداری را نمایندگی میکند. نتایج ارزیابی ریسک بومشناختی مبتنی بر مدل تصادفی نشان داد که %100 مقادیر ریسک بومشناختی در منطقه مورد مطالعه در محدوده ریسک "خیلی شدید" بود. نتایج تحلیل حساسیت نیز نشان داد که آرسنیک بهعنوان عامل مؤثر کلیدی از بیشترین تاثیر بر ریسک بومشناختی برخوردار بوده است. نتیجهگیری: نتایج نشان داد که عنصر آرسنیک آلاینده واجد اولویت برای کنترل و مدیریت ریسک بومشناختی عناصر سمی در خاک شهر همدان بود. لذا، کنترل منابع انتشار و پایش منظم و دورهای محتوی این عنصر در خاک با هدف کاهش ریسک برای تضمین سلامت بومسامانه شهری و حفاظت از توسعه پایدار شهری توصیه میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خاک؛ آلایندههای سمی؛ مدیریت ریسک؛ شبیهسازی مونت کارلو | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Ecological risk assessment of urban soil potentially toxic elements based on deterministic and stochastic models (Case study: City of Hamedan) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Soheil Sobhan Ardakani1؛ Nayereh Sadat Hosseini2 | ||
| 1Department of the Environment, Ha.C., Islamic Azad University, Hamedan, Iran. | ||
| 2Department of the Environment, Ha.C., Islamic Azad University, Hamedan. | ||
| چکیده [English] | ||
| Objectives: Ecological risk assessment of potentially toxic elements in urban soils and scientific-practical recommendations for reducing environmental risks have attracted been widespread attention as a necessary measure to protect and promote sustainable urban development. In this regard, determining the priority of control factors in ecological risk management of potentially toxic elements of urban soil is of great importance in order to develop and accurately prioritize preventive measures and effective strategies for protecting the health of the urban ecosystem based on the importance and necessity of their implementation. Therefore, this study was conducted with the aim of determining the priority of control factors in ecological risk management of potentially toxic elements (As, Pb, Cu, and Mn) in urban soil of of Hamedan city in 2023. Methodology: In this study, a total of 135 urban surface soil samples were collected from 15 sampling sites from three different functional regions (i.e. commercial, residential, and industrial). Following sample preparation and acid digestion, the concentrations of the analyzed elements were determined using Inductively Coupled Plasma Optical Emission Spectroscopy (ICP-OES). Statistical analyses were done using SPSS software. Additionally, the potential ecological effects of the studied elements on ecosystem health, the modified ecological risk factor (MEr) and modified ecological risk index (MERI) were calculated. Also, a stochastic ecological risk assessment based on Monte Carlo simulation was performed using Crystal Ball software with 10,000 iterations and a 95% confidence level. Results: The results from determining the content of the elements showed that the highest average content of As and Cu (mg/kg) with 6.91 and 30.9, respectively, were belonged to the industrial areas and for Pb and Mn with 31.2 and 293 (mg/kg), respectively, were belonged to the commercial areas, revealeing the effect of various urban activities and land uses on the spatial variations of the PTE contents. The average MERI index of the elements was equal to 406, indicating the occurrence of very high ecological risk in the study area. The results of the ecological risk assessment based on the stochastic model showed that 100% of the ecological risk values in the study area were in the "very high" risk range. The results of the sensitivity analysis showed that arsenic as a key influencing factor has the greatest impact on ecological risk in the study area. The results showed that the stochastic model compared to the deterministic model significantly improved and increased the accuracy and performance of ecological risk assessment. Conclusion: The results showed that arsenic, as the main and key factor in the occurrence of ecological hazards, was the priority metal(loid) pollutant for the control and management of the ecological risk of the studied elements in the soil of Hamedan city. Therefore, control of emission sources and regular and periodic monitoring of soil arsenic content with the aim of reducing risk is recommended to ensure the health of the urban ecosystem and protect sustainable urban development. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Soil, Toxic pollutants, Risk management, Monte Carlo simulation | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 89 |
||