نگهبان, مریم. (1405). تولید فرمولاسیون پودر و قرص حاوی اسانس نانوکپسوله شده درمنه (Artemisia sieberi Besser) بر پایه پلیمرهای زیستتخریبپذیر و کارایی آن علیه شپشه برنج Sitophilus oryzae (L.). سامانه مدیریت نشریات علمی, (), -. doi: 10.22092/jaep.2026.372358.1576
مریم نگهبان. "تولید فرمولاسیون پودر و قرص حاوی اسانس نانوکپسوله شده درمنه (Artemisia sieberi Besser) بر پایه پلیمرهای زیستتخریبپذیر و کارایی آن علیه شپشه برنج Sitophilus oryzae (L.)". سامانه مدیریت نشریات علمی, , , 1405, -. doi: 10.22092/jaep.2026.372358.1576
نگهبان, مریم. (1405). 'تولید فرمولاسیون پودر و قرص حاوی اسانس نانوکپسوله شده درمنه (Artemisia sieberi Besser) بر پایه پلیمرهای زیستتخریبپذیر و کارایی آن علیه شپشه برنج Sitophilus oryzae (L.)', سامانه مدیریت نشریات علمی, (), pp. -. doi: 10.22092/jaep.2026.372358.1576
نگهبان, مریم. تولید فرمولاسیون پودر و قرص حاوی اسانس نانوکپسوله شده درمنه (Artemisia sieberi Besser) بر پایه پلیمرهای زیستتخریبپذیر و کارایی آن علیه شپشه برنج Sitophilus oryzae (L.). سامانه مدیریت نشریات علمی, 1405; (): -. doi: 10.22092/jaep.2026.372358.1576
تولید فرمولاسیون پودر و قرص حاوی اسانس نانوکپسوله شده درمنه (Artemisia sieberi Besser) بر پایه پلیمرهای زیستتخریبپذیر و کارایی آن علیه شپشه برنج Sitophilus oryzae (L.)
کاربرد اسانسهای گیاهی در حفاظت از محصولات انباری با دو چالش اساسی مواجه است، فراریت بالا و ناپایداری در شرایط محیطی. فناوری نانو میتواند از طریق طراحی فرمولاسیونهای رهایش تدریجی بر این محدودیتها غلبه کند. در پژوهش حاضر، اسانس گیاه درمنه (Artemisia sieberi) به دو نانوفرمولاسیون جامد، شامل پودر10% و قرص 10%، تبدیل شد. بهدلیل ماهیت رهایش کنترلشده فرمولاسیونهای جامد و افزایش تدریجی غلظت بخار اسانس در طول زمان، زمان تماس ۷۲ ساعت برای هر سه تیمار (اسانس خالص و دو فرمولاسیون) بهطور یکسان در نظر گرفته شد تا امکان مقایسه منصفانه فراهم گردد. سمیت تنفسی، دوام اثر حشرهکشی این فرمولاسیونها در مقایسه با اسانس خالص روی حشرات کامل شپشه برنج (Sitophilus oryzae) ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که LC50 اسانس خالص، فرمولاسیون پودر و فرمولاسیون قرص پس از ۷۲ ساعت به ترتیب برابر ۶۸، ۲۳ و ۴۴ میکرولیتر بر لیتر هوا بود. در غلظت ثابت ۲۱ میکرولیتر بر لیتر هوا، مقدار LT50 برای فرمولاسیون قرص (۲۳ روز) بهطور معنیداری بیشتر از فرمولاسیون پودر (۱۹ روز) محاسبه شد که حاکی از ماندگاری بالاتر قرص است. بر اساس یافتهها، انتخاب فرمولاسیون مناسب به استراتژی مدیریت آفت بستگی دارد، فرمولاسیون پودر با سمیت حاد بالاتر برای کنترل سریع و کاهش فوری جمعیت آفت توصیه میشود، در حالی که فرمولاسیون قرص با دوام بیشتر برای حفاظت طولانیمدت و پایداری اثر در انبارها گزینه مناسبتری است.
Production of powder and Tablet formulations containing nanoencapsulated essential oil of Artemisia sieberi Besser based on biodegradable polymers and its efficacy against rice weevil, Sitophilus oryzae (L.)
چکیده [English]
The application of plant essential oils in stored product protection faces two major challenges: high volatility and environmental instability. Nanotechnology can overcome these limitations through the design of controlled-release formulations. In the present study, essential oil of Artemisia sieberi was converted into two solid nanoformulations, namely powder 10% and tablet 10%. Because solid controlled-release formulations release the encapsulated oil gradually rather than instantaneously, a uniform exposure period of 72 h was applied to the pure essential oil and both formulations to allow a fair comparison. Fumigant toxicity, persistence of insecticidal efficacy of these formulations were evaluated against adults of the rice weevil (Sitophilus oryzae) in comparison with the pure essential oil. The results showed that the LC50 values of pure essential oil, powder formulation, and tablet formulation after 72 h were 68, 23, and 44 µL/L air, respectively. At a constant concentration of 21 µL/L air, the LT50 value for the tablet formulation (23 days) was significantly higher than that of the powder formulation (19 days), indicating greater persistence of the tablet. Based on the findings, the choice of appropriate formulation depends on the pest management strategy, the powder formulation with higher acute toxicity is recommended for rapid control and immediate population reduction, whereas the tablet formulation with greater persistence is a more suitable option for long-term protection and sustained efficacy in storage facilities.