| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,189 |
| تعداد مقالات | 35,339 |
| تعداد مشاهده مقاله | 51,535,438 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 91,348,207 |
اولین گزارش از بروز و خسارت بیماری سیاهک پاکوتاه (Tilletia controversa) روی جو در منطقه ایردموسی استان اردبیل | ||
| آفات و بیماری های گیاهی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: بیماریشناسی گیاهی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/jaep.2026.373193.1579 | ||
| نویسندگان | ||
| صفرعلی صفوی* 1؛ شهرام عزیزی2 | ||
| 1عضو هیات علمی | ||
| 2مدیریت جهاد کشاورزی ایردموسی- سرعین | ||
| چکیده | ||
| بیماری سیاهک پاکوتاه ناشی از Tilletia controversa یکی از بیماریهای قرنطینهای مهم گندم با خسارت تا ۷۵٪ است. میزبانهای شناختهشده عمدتاً گندم، چاودار و یولاف وحشی بودهاند. در سالهای زراعی ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱، علائم غیرمعمول این بیماری روی جو (Hordeum vulgare) در مزارع ایردموسی (سرعین، اردبیل) مشاهده شد. علائم شامل کوتولگی شدید، افزایش پنجه، سنبله پهن، گلومهای باز و دانههای گرد با توده تلیوسپور قهوهای تیره و بوی ماهی فاسد بود. بررسیهای میکروسکوپی و تطابق ویژگیهای تلیوسپورها (شکل کروی، قهوهای، دیواره ضخیم با غلاف ژلاتینی، سطح مشبک، اندازه ۱۷-۲۳ میکرومتر) با منابع معتبر، وجود T. controversa را تأیید کرد. این قارچ نخستین بار در سال ۱۳۶۵ از گندم ایران گزارش شد، ولی پیش از این خسارت اقتصادی آن روی جو ثبت نشده بود. بنابراین، این گزارش نخستین مستند رسمی از خسارت سیاهک پاکوتاه روی جو است که اهمیت اپیدمیولوژیک دارد و هشداری برای مزارع جو مجاور گندمزارهای آلوده محسوب میشود. شدت آلودگی در برخی مزارع تا ۳۰٪ همراه با کاهش عملکرد بود. دمای پایین خاک (زیر ۸ درجه) در زمان جوانهزنی عامل مؤثر تشخیص داده شد. این بیماری عمدتاً در مناطق مرتفع با برفپوشانی طولانی رخ میدهد. گسترش دامنه میزبانی به جو، لزوم بررسی نژادهای جدید را دوچندان میکند. برای مدیریت بیماری، استفاده از بذر گواهیشده، ضدعفونی با قارچکش دیفنوکونازول )دیویدند)، شخم عمیق، رعایت تاریخ کاشت مناسب و پایش مزارع توصیه میشود. با توجه به بقای طولانی قارچ در خاک و انتقال از طریق بذر، کاشت مجدد بذر مزارع آلوده ممنوع است. آموزش کشاورزان برای کنترل گسترش بیماری ضروری میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جو؛ سیاهک پاکوتاه؛ Tilletia controversa؛ خسارت | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The first report of the occurrence and damage of dwarf bunt (Tilletia controversa) on barley in the Irdemousa district of Ardabil province | ||
| نویسندگان [English] | ||
| SAFARALI SAFAVI1؛ Sahram Azizi2 | ||
| 1Crop and Horticultural Science Research Department, Ardabil Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Ardabil, Iran, | ||
| 2Agricultural Jihad Center of Irdemousi-Sareyn | ||
| چکیده [English] | ||
| Dwarf bunt caused by Tilletia controversa is a major quarantine disease of wheat, with reported yield losses up to 75%. Known hosts are mainly wheat, rye, and wild oats. During the 2021 and 2022 growing seasons, unusual symptoms of this disease were observed on barley (Hordeum vulgare) in fields of Irdemousi (Sareyn, Ardabil Province). Symptoms included severe stunting, increased tillering, widened spikes, open glumes, and round grains filled with dark brown teliospore masses emitting a rotten fish odor. Microscopic examination revealed teliospore characteristics (spherical to subspherical, brown, thick walled with a gelatinous sheath, reticulate surface, 17–23 µm) matching reference descriptions, confirming T. controversa. This fungus was first reported on wheat in Iran in 1986, but no prior economic damage on barley has been documented. Hence, this report is the first official record of dwarf bunt damage on barley, carrying epidemiological significance and serving as a warning for barley fields adjacent to infected wheat areas. Disease severity reached 30% in some fields, accompanied by yield reduction. Low soil temperature (below 8 °C) at germination was a contributing factor. The disease typically occurs in high altitude regions with prolonged snow cover. The host range expansion to barley underscores the need to investigate potential new races. For disease management, use of certified seed, seed treatment with difenoconazole (Dividend), deep ploughing, optimal planting dates, and monitoring are recommended. Given the fungus’s long survival in soil and seed transmission, replanting seed from heavily infested fields must be avoided. Farmer education is essential to control disease. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Barley, Dwarf bunt, Tilletia controversa, Damage | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7 |
||