| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,196 |
| تعداد مقالات | 35,423 |
| تعداد مشاهده مقاله | 52,245,462 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 91,778,301 |
تغییرات عملکرد و اسانس برخی گونههای مرزه Satureja spp. در شرایط دیم دماوند با تیمارهای تراکم و تغذیه | ||
| تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران | ||
| مقاله 12، دوره 42، شماره 1 - شماره پیاپی 127، خرداد 1405، صفحه 203-221 اصل مقاله (1.69 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijmapr.2026.364859.3426 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدحسین لباسچی* 1؛ فاطمه سفیدکن2؛ ابراهیم شریفی عاشور آبادی2؛ بهلول عباسزاده1؛ معصومه لایق حقیقی3؛ احمد میرجلیلی4؛ علی ساکی5؛ علی حسینی5؛ نیلوفر رضایی6؛ مریم مکیزاده تفتی7؛ میثم انصاری8؛ محمد بختیاری رمضانی8؛ سمانه اسدی صنم7 | ||
| 1دانشیار، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 2استاد، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 3دکتری، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 4دانش آموخته دکتری زراعت، گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 5دانش آموخته دکتری زراعت، گروه زراعت، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 6دانش آموخته دکتری زراعت، معاونت باغبانی، سازمان جهاد کشاورزی استان تهران، تهران، ایران | ||
| 7استادیار، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 8کارشناس ارشد، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: استفاده از گونههای با ارزش و سازگار گیاهان دارویی در دیمزارها میتواند در ایجاد پوشش گیاهی در طول فصول خشک سال، جلوگیری از فرسایش خاک در اراضی شیبدار و افزایش بهرهوری بارش در اراضی وسیعی از کشور مؤثر باشد. چهار گونه گیاه دارویی مرزه با نامهای علمی Satureja spicigera، S. mutica، S. bachtiarica و S. sahendica متعلق به خانواده نعناعیان، چندساله، ارزشمند، سازگار و انحصاری ایران در این طرح در شرایط دیم استفاده شدند. مواد و روشها: بهمنظور بررسی اثر تراکم و کودهای آلی بر صفات مورفولوژیک، زراعی و اسانس چهار گونه مرزه در شرایط دیم دماوند، آزمایشی بهصورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی از سال 1395 به مدت پنج سال در مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، ایستگاه تحقیقات مراتع همند دماوند اجرا گردید. عامل اصلی در سه سطح شامل کنترل، کود دامی پوسیده 30 تن در هکتار و کاه فراوری شده با سولفات آمونیوم 10 تن در هکتار و تراکم به عنوان عامل فرعی در سه سطح (26666، 40000، 80000 بوته در هکتار) در نظر گرفته شد. صفات مورد اندازهگیری شامل ارتفاع بوته، قطر تاجپوشش، تعداد شاخههای اصلی، عملکرد خشک گیاه، درصد ماده خشک به تر اندام هوایی و درصد عملکرد اسانس بود. یافتهها: نتایج مقادیر صفات اندازهگیری شده در سالهای اول تا سوم زراعی با روند افزایشی، نشان از رشد و سازگاری گونههای مرزه در شرایط دیم داشت. بیشترین عملکرد ماده خشک در شرایط دیم این آزمایش با 1821 کیلوگرم در هکتار و درصد اسانس 2.86 درصد در گونه با ارزش و برگزیده S. mutica حاصل گردید. نتایج نشان داد تیمارهای شاهد و کود دامی همراه با تراکم زیاد دارای برتری در کلیه صفات مورفولوژیک و عملکرد اقتصادی Satureja bachtiarica و Satureja sahendica با تاجپوشش نسبی محدود و با تراکم متوسط در Satureja mutica و Satureja spicigera نسبت به سایر تیمارها بود. نتیجهگیری کلی: بالا بودن میزان اغلب صفات در تیمار شاهد حکایت از محدودیت کودپذیری و سلامت گونههای مرزه در شرایط دیم داشت. موفقیت در کشت، استقرار و رشد گونههای مختلف مرزه در شرایط دیم منطقه مورد آزمایش نشاندهنده سازگاری و عملکرد اقتصادی گونههای مختلف مرزه در شرایط دیم نیمه استپی سرد مناطق مختلف کشور میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عملکرد اقتصادی؛ گونههای انحصاری مرزه؛ دیم؛ کود آلی؛ تراکم؛ اسانس | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Changes in yield and essential oil of some savory species in Damavand under dryland conditions and density and nutrition treatment | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad Hossein Lebaschi1؛ Fatemeh Sefidkon2؛ Ebrahim Sharifi Ashoorabadi2؛ Bohloul Abaszadeh1؛ ءasoumeh Layeghhaghighi3؛ Ahmad Mirjalili4؛ Ali Saki5؛ Ali Hosseini5؛ Niloufar Rezaei6؛ Maryam Makkizadeh Tafti7؛ Meysam Ansari8؛ Mohammad Bakhtiari Ramezani8؛ Samaneh Asadi-Sanam7 | ||
| 1Medicinal Plants and By-products Research Division, Research Institutes of Forest and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| 2Research Institutes of Forest and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| 3Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| 4PhD graduate, Department of Horticultural Science and Agronomy, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran | ||
| 5PhD graduate, Department of Horticultural Science and Agronomy, Shahr-e-Qods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran | ||
| 6PhD graduate, Deputy of Horticulture, Agricultural Jihad Organization of Tehran Province, Tehran, Iran | ||
| 7Research Institutes of Forest and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| 8Research Institutes of Forest and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objectives: Valuable and adapted medicinal plants used in dry farming can create green cover during dry seasons, prevent soil erosion on slopes, and increase rainfall productivity in the vast drylands of Iran. Four species of medicinal plants from the genus Satureja, Satureja bachtiarica, S. mutica, S. spicigera, and S. sahendica, belonging to the mint family, are perennial, valuable, adaptable, and exclusive to Iran. We used these species in this project under rainfed conditions. Methodology: To test this hypothesis, we conducted four separate experiments in dryland regions near Tehran (Damavand Research Station, affiliated with the Research Institute of Forests and Rangelands, RIFR) during 2016–2021. In these experiments, we used four Satureja species (S. mutica, S. spicigera, S. sahendica, and S. bachtiarica) as valuable, adapted, and exclusive medicinal plants under a dry farming system. We conducted the field experiments in a split-plot design with three nutrition treatments (30 tons of manure, 10 tons of straw enriched with ammonium sulfate, and a control) as main plots and three plant density treatments (26,666, 40,000, and 80,000 plants/ha) as subplots. The measured traits included plant height, canopy diameter, main stems, dry matter yield, dry/fresh yield ratio, essential oil percentage, and essential oil yield. Results: The trait results across the experimental years showed an increasing trend, demonstrating the growth and tolerance of Satureja species under dry farming in the Damavand region. The highest dry matter yield (1821 kg/ha) and essential oil percentage (2.86%) were observed in S. mutica, the valuable and chosen species, in the third year. In these experiments comparing four Satureja species, morphological and yield traits were high in the control and manure application treatments at high densities for S. sahendica and S. bachtiarica (limited canopy) and at medium densities for S. mutica and S. spicigera. Conclusion: The highest rates for most traits in the control treatment indicated fertilization restrictions and the health of savory produced under dryland farming. Successful cultivation, establishment, and growth of Satureja species in dryland farming demonstrate the adaptability and economic yield of these species under dry farming in cold semi-steppe regions with 300–400 mm of annual rainfall in Iran. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Economic performance, exclusive varieties of savory, rainfed, organic fertilizer, density, essential oil | ||
| مراجع | ||
|
- Abdul Jaleel, C., Manivannan, P., Sankar, B., Kishorekumar, A., Gopi, R., Somasundrama, R. and Panneerselvam, R., 2007. Pseudomonas fluorescens enhances biomass yield and ajmalcine production in Catharanthus roseus under water deficit stress. Colloids and Surfaces Biointerafaces, 60(1): 7-11. https://doi.org/10.1016/j.colsurfb.2007.05.012 - Ahmadian, A., Ghanbari, A. and Golvi, M., 2009. The interaction effect of water stress and animal manure on yield components, essential oil and chemical composition of Cuminum cyminum. Iranian Journal of Field Crop Science, 40(1): 173-180. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20084811.1388.40.1.17.9 - Ahmadian, A., Ghanbari, A., Siahsar, B., Heidari, M., Ramroudi, M. and Moosavi-Nik, S.M., 2010. Residual effect of chemical and animal fertilizers and compost on yield, yield components, physiological characteristics and essential oil content of Matricaria chamomilla L. under drought stress conditions. Iranian Journal of Field Crops Research, 8(4): 668-676. https://doi.org/10.22067/gsc.v8i4.7959 - Ahmadian, A., Ghanbari, A. and Siah Sar, B., 2011. Study of the yield and its components of chamomile (Matricaria chamomilla L.) under drought stress and organic and inorganic fertilizers using and their residue. Journal of Agroecology, 3(3): 383-395. https://doi.org/10.22067/jag.v3i3.13568 - Barzegar, A.R., Yousefi, A. and Daryashenas, A., 2002. The effect of addition of different amounts and types of organic materials on soil physical properties and yield of wheat. Plant and Soil, 247: 295-301. https://doi.org/10.1023/A%3A1021561628045 - Bashirifar, N., Aliasgharzad, N. and Zehtab Salmasi, S., 2016. Elemental composition, essential oil and thymol content of savory (Satureja hortensis L.) inoculated with azospirillum irakense and pseudomonas putida at different nitrogen levels. Agricultural Science and Sustainable Production, 26(2): 133-151. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_4922.html?lang=en - Cattivelli, L., Rizza, F., Badeck, F.W., Mazzucotelli, E., Mastrangelo, A.M., Francia, E., Marè, C., Tondelli, A. and Stanca, A.M. 2008. Drought tolerance improvement in crop plants: an integrated view from breeding to genomics. Field Crops Research, 105: 1-14. http://dx.doi.org/10.1016/j.fcr.2007.07.004 - Dadrasan, M., Chaichi, M.R., Pourbabaee, A.A., Yazdani, D. and Keshavarz-Afshar, R. 2015. Deficit irrigation and biological fertilizer influence on yield andtrigonelline production of fenugreek. Industrial Crops and Products. 77: 156-162. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2015.08.040 - Ghaffari, A. 2008. Dry farming principles rather than working in pace with the traditional. Monthly Message Agriculture, 75: 29. https://payamema.ir/payam/123001 - Heydari sharifAbad, H., 2019. Total factor productivity (land and soil, seeds, nutrients, energy and human labor). Andishmandan Pars press, Tehran, 246p. https://www.ketabema.com/book/ed1772e7-808b-4d4c-b225-ac6ec3dcf205 - Jamzad, Z., 2010. Thymus and Satureja species of Iran. Research Institute of Forests & Rangelands, Tehran, 171p. (In persian). https://lib.ui.ac.ir/dl/search/default.aspx?Term=62853&Field=0&DTC=1 - Kamalizad, A., 1988. Basics of gas chromatography. Nashr daneshgahi press, Tehran. https://lib.pnu.ac.ir/dL/search/default.aspx?Term=42013&Field=0&DTC=3 - Lebaschi, M.H., Sharifi Ashoorabadi, E., Makizadeh Tafti, M., Asadi-Sanam, S. and Karimzadeh Asl, Kh., 2018. Effects of plant density on quantitative and qualitative yield of three Thymus species in dry farming conditions of three provinces of Iran. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 33(6): 897-914. https://doi.org/10.22059/jci.2018.226925.1663 - Malakooti, M.J. and Homayee, M., 1994. Fertility of soils in dry regions. Tarbiat Modarres University press, 494p. https://elmnet.ir/doc/31412545-73212 - Markewich, H.A., Mbugua, D. and Cherney, D., 2010. Effects of storage methods on chemical composition of manure and manure decomposition in soil in small-scale Kenyan systems. Agriculture Ecosystems & Environment, 139(1-2): 134-141. https://doi.org/10.1016/j.agee.2010.07.010 - Mehdi Shahivand, Z., Saidi, M. and Tahmaasebi, Z., 2013. Effects of plant spacing and irrigation intervals on yield and essential oil percentage of (Satureja bachtiarica Bunge.). Eco-phytochemical Journal of Medicinal plants, 1(2): 25-38. https://www.researchgate.net/publication/265161980 - Melero, S., Vanderlinden, K. and Madejon, E., 2008. Long-term effect on soil biochemical status of a Vertisol under conservation tillage system in semi-arid Mediterranean conditions. European Journal of Soil Biology, 44(4): 437-442. https://doi.org/10.1016/J.EJSOBI.2008.06.003 - Naseri, R., Fasihi, Kh., Hatami A. and Poursiahbidi, M.M., 2010. Effect of planting pattern on yield, yield components, oil and protein contents in winter safflower cv. Sina under rainfed conditions. Iranian Journal of Crop Sciences, 12(3) 227-238. https://www.researchgate.net/profile/Rahim-Naseri/publication/287994157 - Nooshkam, A., Majnoun hoseini, N., Hadian, J., Jahansooz, M.R., Khavazi, K., Salehnia, A. and Hedayatpour, S., 2016. The effect of irrigation intervals on quantitative and qualitative yields of two savory species (Satureja khuzestanica and S. rechingeri). Plant Productions, 39(1): 11-20. https://doi.org/10.22055/ppd.2016.12039 - Prakash, M., Jayakumar, M. and Karmegam, N., 2008. Physico-chemical characteristics and fungal flora in the casts of the earthworm, Perionyx ceylanensis Mich. Reared in Polyalthia longifolia Leaf Litter. Journal of Applied Sciences Research, 4(1): 53-57. https://www.researchgate.net/publication/228667282 - Simon, J.E., Chadwick, A.F. and Craker, L.E., 1984. Herbs: An indexed biblography: 1971-1980. The Scientific Literature on Selected Herbs and Aromatic and Medicinal Plant of the Temperate zone. Achon books, Hamdcn, CT, 770p. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=1827423 - Singh, M., Singh, A., Singh, S., Tripathi, R.S., Singh, A.K. and Patra, D.D., 2010. Cowpea (Vigna unguiculata L. Walp.) as a green manure to improve the productivity of a menthol mint (Mentha arvensis L.) intercropping system. Industrial Crops and Products, 31(2): 289-293. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2009.11.004 - UNCCD, 2010. United nations decade for deserts and the fight against desertification. United Nations Convention to Combat Desertifcation, Bonn, Germany. 4524p. https://www.un.org/en/events/desertification_decade/ - Wang, Z.Y., Tang, Y.L. and Zhang, F.S., 1999. Effect of molybdenumon growth and nitrate reductase activity of winter wheatseedlings as influenced by temperature and nitrogen treatments. Journal of Plant Nutrition, 22(2): 387-395. https://doi.org/10.1080/01904169909365636 - Zargari, A., 1982. Medicinal Plants. Tehran University press, Tehran, 1001p. https://www.adinehbook.com/product/9640360859 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 123 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 86 |
||