| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,186 |
| تعداد مقالات | 35,332 |
| تعداد مشاهده مقاله | 51,393,620 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 91,298,936 |
تغییرات عملکرد و اسانس برخی گونههای مرزه در شرایط دیم در سطوح مختلف تراکم و تغذیه - دماوند | ||
| تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijmapr.2026.364859.3426 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدحسین لباسچی* 1؛ فاطمه سفیدکن2؛ ابراهیم شریفی عاشور آبادی3؛ بهلول عباسزاده4؛ معصومه لایق حقیقی3 | ||
| 1اکولوژی کشاورزی - کشاورزی گیاهان دارویی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور | ||
| 2سردبیر | ||
| 3موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور | ||
| 4دکتری زراعت؛ بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور/زراعت | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: استفاده از گونههای با ارزش و سازگار گیاهان دارویی در دیمزارها میتواند در ایجاد پوشش گیاهی در طول فصول خشک سال، جلوگیری از فرسایش خاک در اراضی شیبدار، افزایش بهرهوری بارش اراضی وسیعی از کشور موثر باشد. چهار گونه گیاه دارویی مرزه با نامهای علمی Satureja bachtiarica, S. mutica. S.spicigera و S. sahendica متعلق به خانواده نعناعیان، چندساله، ارزشمند، سازگار و انحصاری ایران در این طرح در شرایط دیم مورد استفاده قرار گرفتند. مواد و روش: به منظور بررسی اثر تراکم و کودهای آلی بر صفات مورفولوژیک، زراعی و اسانس چهار گونه مرزه در شرایط دیم دماوند، آزمایشی به صورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی از سال 1395 به مدت پنج سال در موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، ایستگاه تحقیقات مراتع همند دماوند اجرا گردید. عامل اصلی در سه سطح شامل کنترل، کود دامی پوسیده 30 تن در هکتار و کاه فرآوری شده با سولفات آمونیوم 10 تن در هکتار، و تراکم به عنوان عامل فرعی در سه سطح (26666، 40000، 80000 بوته در هکتار) در نظر گرفته شد. صفات مورد اندازه گیری شامل; ارتفاع بوته، قطر تاج پوشش، تعداد شاخههای اصلی، عملکرد خشک گیاه، درصد ماده خشک به تر اندام هوایی، درصد و عملکرد اسانس بود. نتایج: نتایج مقادیر صفات اندازهگیری شده در سال های اول تا سوم زراعی با روند افزایشی، نشان از رشد و سازگاری گونههای مرزه در شرایط دیم داشت. بیشترین عملکرد ماده خشک در شرایط دیم این آزمایش با 1821 کیلوگرم در هکتار و درصد اسانس 86/2 درصد در گونهی با ارزش و برگزیدهی S. mutica حاصل گردید. نتایج نشان داد تیمارهای شاهد و کود دامی همراه با تراکم زیاد دارای برتری در کلیه صفات مورفولوژیک و عملکرد اقتصادی Satureja bachtiarica, و S. sahendica با تاجپوشش نسبی محدود و با تراکم متوسط در S.mutica. و S.spicigera نسبت به سایر تیمارها بود. نتیجه گیری کلی: بالا بودن میزان اغلب صفات در تیمار شاهد حاکی از محدودیت کود پذیری و سلامت گونههای مرزه در شرایط دیم محسوب میگردد. موفقیت در کشت، استقرار و رشد گونههای مختلف مرزه در شرایط دیم منطقة مورد آزمایش نشان دهندة سازگاری و عملکرد اقتصادی گونههای مختلف مرزه در شرایط دیم نیمه استپی سرد مناطق مختلف کشور میباشد. نتیجه گیری کلی: بالا بودن میزان اغلب صفات در تیمار شاهد حاکی از محدودیت کود پذیری و سلامت گونههای مرزه در شرایط دیم محسوب میگردد. موفقیت در کشت، استقرار و رشد گونههای مختلف مرزه در شرایط دیم منطقة مورد آزمایش نشان دهندة سازگاری و عملکرد اقتصادی گونههای مختلف مرزه در شرایط دیم نیمه استپی سرد مناطق مختلف کشور میباشد. تیجه گیری کلی: بالا بودن میزان اغلب صفات در تیمار شاهد حاکی از محدودیت کود پذیری و سلامت گونههای مرزه در شرایط دیم محسوب میگردد. موفقیت در کشت، استقرار و رشد گونههای مختلف مرزه در شرایط دیم منطقة مورد آزمایش نشان دهندة سازگاری و عملکرد اقتصادی گونههای مختلف مرزه در شرایط دیم نیمه استپی سرد مناطق مختلف کشور میباشد. تیجه گیری کلی: بالا بودن میزان اغلب صفات در تیمار شاهد حاکی از محدودیت کود پذیری و سلامت گونههای مرزه در شرایط دیم محسوب میگردد. موفقیت در کشت، استقرار و رشد گونههای مختلف مرزه در شرایط دیم منطقة مورد آزمایش نشان دهندة سازگاری و عملکرد اقتصادی گونههای مختلف مرزه در شرایط دیم نیمه استپی سرد مناطق مختلف کشور میباشد | ||
| کلیدواژهها | ||
| عملکرد اقتصادی؛ گونههای انحصاری مرزه؛ دیم؛ کود آلی؛ تراکم؛ اسانس | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Changes in yield and essential oil of some savory species under dryland conditions at different levels of density and nutrition - Damavand | ||
| نویسندگان [English] | ||
| M.H. Lebaschy1؛ Fatemeh Sefidkon2؛ Ebrahim Sharifi Ashoorabadi3؛ Bohloul Abaszadeh4؛ masoumeh layeghhaghighi3 | ||
| 2Chief Editor | ||
| 3- | ||
| 42Assossiate professor, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and objectives: Valuable and adapted medicinal plants for using in dry farming could creates green cover in all dry seasons, prevent soil erosion in slopies and increases the rainfall productivity in vast drylands of Iran. Four species of medicinal plants of the genus Satureja, with the scientific names Satureja bachtiarica, S. mutica, S. spicigera and S. sahendica, belonging to the mint family, are perennial, valuable, adaptable and exclusive to Iran and were used in this project under rainfed conditions. Methodology: Due to prove this hypothesis, four separate experiments were conducted in dryland regions of vicinity of Tehran(Research Station of Damavand) dependent of Research Institute of Forests and Rangelands(RIFR) , during 2016- 2021. In these experiments four Satureja species (S. mutica, S. spicigera, S. sahendica and S. bachtiarica) were used as the valuable, adapted and exclusive medicinal plants under dry farming system. The field experiments were carried out in a split plot design with 3 nutrition treatments including; 30-ton manure, 10-ton straw enriched with Ammonium Sulphate and control as the main plots, also 3 plants densities treatments including 26666, 40000 and 80000 Plant/ha as the sub plots. The measurments adjective were; plant height, canopy diameter, main stems, dry matter yield, dry / fresh yield relation, essential oil percent and yield’s. Results:The results of traits in the experiment’s years shows an increasingly trend which shows growth and tolerance of Satureja species under dry farming of Damavand region. The highest dry matter yield were observed with 1821 Kg/ha and essential oil with 2.86 % by S. mutica as the valuable and chosen species in the third year. In this experiments which compared four Satueja spp, the morphological and yield were high in the control and manure application in high density treatments for S. sahendica & S. bachtiarica with limited canopy and for S. mutica & S. spicigara with medium density. Conclusion:The highest rates in more traits in the control indicated fertilization restriction and health of savory which produced under dry land farming. Successfully in cultivation, establishment and growth of Satureja species in dryland farming denoted the adaptability and economic yield of Satureja species under the dry farming in cold semi stepic regions with 300-400 mm annual rainfall of the Iran.Conclusion:The highest rates in more traits in the control indicated fertilization restriction and health of savory which produced under dry land farming. Successfully in cultivation, establishment and growth of Satureja species in dryland farming denoted the adaptability and economic yield of Satureja species under the dry farming in cold semi stepic regions with 300-400 mm annual rainfall of the Iran. Conclusion:The highest rates in more traits in the control indicated fertilization restriction and health of savory which produced under dry land farming. Successfully in cultivation, establishment and growth of Satureja species in dryland farming denoted the adaptability and economic yield of Satureja species under the dry farming in cold semi stepic regions with 300-400 mm annual rainfall of the Iran. Conclusion:The highest rates in more traits in the control indicated fertilization restriction and health of savory which produced under dry land farming. Successfully in cultivation, establishment and growth of Satureja species in dryland farming denoted the adaptability and economic yield of Satureja species under the dry farming in cold semi stepic regions with 300-400 mm annual rainfall of the Iran | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Economic performance, exclusive varieties of savory, rainfed, organic fertilizer, density, essential oil | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 10 |
||