احمد کاظم, نوار, دانشیار, محسن, نیکو, عباس, نجفی, غلامرضا, ابطحی فروشانی, سید میثم. (1405). تاثیر منابع مختلف مس بر عملکرد، سیستم ایمنی و خصوصیات استخوان جوجههای گوشتی. سامانه مدیریت نشریات علمی, (), -. doi: 10.22092/asj.2025.368584.2465
نوار احمد کاظم; محسن دانشیار; عباس نیکو; غلامرضا نجفی; سید میثم ابطحی فروشانی. "تاثیر منابع مختلف مس بر عملکرد، سیستم ایمنی و خصوصیات استخوان جوجههای گوشتی". سامانه مدیریت نشریات علمی, , , 1405, -. doi: 10.22092/asj.2025.368584.2465
احمد کاظم, نوار, دانشیار, محسن, نیکو, عباس, نجفی, غلامرضا, ابطحی فروشانی, سید میثم. (1405). 'تاثیر منابع مختلف مس بر عملکرد، سیستم ایمنی و خصوصیات استخوان جوجههای گوشتی', سامانه مدیریت نشریات علمی, (), pp. -. doi: 10.22092/asj.2025.368584.2465
احمد کاظم, نوار, دانشیار, محسن, نیکو, عباس, نجفی, غلامرضا, ابطحی فروشانی, سید میثم. تاثیر منابع مختلف مس بر عملکرد، سیستم ایمنی و خصوصیات استخوان جوجههای گوشتی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1405; (): -. doi: 10.22092/asj.2025.368584.2465
تاثیر منابع مختلف مس بر عملکرد، سیستم ایمنی و خصوصیات استخوان جوجههای گوشتی
1گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران
2گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه
3گروه شیمی آلی، دانشکده شیمی، دانشگاه ارومیه، ایران
4گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ایران
5گروه ایمونولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ایران
چکیده
تحقیق حاضر با هدف بررسی اثر منابع مختلف مس (سولفات مس، مس متیونین، دی هیدروژن فسفات مس، کربوهیدرات مس و نانوذرات مس) بر عملکرد، خصوصیات لاشه، سیستم ایمنی و خصوصیات استخوان جوجههای گوشتی انجام شد. سیصد قطعه جوجه گوشتی نر یک روزه سویه راس 308 در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با 5 تیمار و 6 تکرار 10 قطعهای استفاده گردید. تغذیه جیره حاوی مس متیونین، دی هیدروژن فسفات مس و نانو ذرات مس باعث افزایش وزن بدن در مقایسه با تیمار شاهد شد. همچنین تغذیه با جیره حاوی مس متیونین و دی هیدروژن فسفات مس، ضریب تبدیل خوراک پایینتری نسبت به تیمار شاهد داشتند. وزن بورس فابرسیوس در جوجههای گوشتی که با جیره حاوی مس متیونین، دی هیدروژن فسفات مس و نانو ذرات مس تغذیه شدند، بهطور معنیدار بیشتر از تیمار شاهد بود. استفاده از مس متیونین در تغذیه جوجههای گوشتی باعث افزایش وزن و قطر استخوان درشتنی نسبت به سایر تیمارهای آزمایشی شد. استفاده از جیره حاوی دی هیدروژن فسفات مس و کربوهیدرات مس باعث افزایش ازدیاد حساسیت تأخیری در مقایسه با تیمار شاهد، مس متیونین و نانو ذرات مس شد. پاسخ SRBC در پرندگان تغذیه شده با مس متیونین، دی هیدروژن فسفات مس و کربوهیدرات مس بیشتر از پرندگان تغذیه شده با جیره شاهد و نانو ذرات مس بود. با توجه به اثر مثبت مس متیونین بر عملکرد و خصوصیات استخوان و اثر دی هیدروژن فسفات مس بر بهبود سیستم ایمنی، جایگزینی سولفات مس با این منابع آلی در تغذیه جوجههای گوشتی توصیه میشود.
The effect of different copper sources on performance, immune system and bone properties of broiler chickens
نویسندگان [English]
Nawar Ahmad Kazem1؛ Abas Nikoo3؛ Gholamreza Najafi4؛ Seyyed Meysam Abtahi Froushani5؛
1Department of Animal Science, Faculty of Agriculture, Urmia University, Urmia, Iran
3Department of Organic Chemistry, Faculty of Chemistry, Urmia University, Urmia, Iran
4Department of Basic Science, Faculty of Veterinary Medicine, Urmia University, Urmia, Iran.
5Division of Immunology, Department of Microbiology, Faculty of Veterinary Medicine, Urmia University, Urmia, Iran
چکیده [English]
A total of 300 one-day-old male broilers )Ross 308( were used in present study to investigate the effect of different copper sources (copper sulfate, copper methionine, copper dihydrogen phosphate, copper carbohydrate and copper nanoparticles) on performance, carcass characteristics, immune system and bone characteristics of broiler chickens. The results showed that feeding broilers with diets containing copper methionine, copper dihydrogen phosphate, and copper nanoparticles increased body weight compared to the control treatment (P<0.05). Also, broilers fed diets containing copper methionine and copper dihydrogen phosphate had lower feed conversion ratios than the control treatment (P<0.05). Carcass weight, breast and thigh weights, and internal organs were not affected by the experimental treatments, but the weight of the bursa of Fabricius in broilers fed diets containing copper methionine, copper dihydrogen phosphate, and copper nanoparticles was significantly higher than the control treatment (P<0.05). The use of copper methionine in broiler feeding increased tibia bone weight and diameter compared to other experimental treatments (P<0.05). Feeding broilers with diets containing copper dihydrogen phosphate and copper carbohydrate increased delayed hypersensitivity compared to control, copper methionine, and copper nanoparticles (P<0.05). SRBC responses in birds fed copper methionine, copper dihydrogen phosphate, and copper carbohydrate were significantly higher than in birds fed control and copper nanoparticles (P<0.05). In general, considering the positive effect of copper methionine on bone function and properties and the effect of copper dihydrogen phosphate on improving the immune system, replacing copper sulfate with these organic sources in broiler diets is recommended.