| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,260 |
| تعداد مقالات | 36,033 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,071,353 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 94,090,229 |
ارزیابی پایداری حوزه آبخیز با استفاده از رویکرد HELP، مطالعه موردی: حوزه آبخیز اترک، گلستان | ||
| مهندسی و مدیریت آبخیز | ||
| دوره 18، شماره 2، تیر 1405، صفحه 148-169 اصل مقاله (986.89 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijwmse.2026.370527.2128 | ||
| نویسندگان | ||
| امید اسدی نلیوان* 1؛ غلامرضا خسروی2؛ احسان الوندی3 | ||
| 1استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران | ||
| 2فارغ‌‌التحصیل دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران | ||
| 3استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه حوزه‌های آبخیز به‌عنوان واحدهای کلیدی مدیریت منابع آب، نقش اساسی در پشتیبانی از فرایندهای بوم‌شناختی، تنظیم چرخه هیدرولوژیکی، تأمین آب، حفظ خاک و تداوم معیشت جوامع انسانی ایفا میکنند. این سامانههای طبیعی در معرض فشارهای روزافزون ناشی از تغییر اقلیم، رشد جمعیت، بهره‌برداری ناپایدار، توسعه کشاورزی و صنعتی و تغییرات کاربری زمین قرار دارند. در چنین شرایطی، مفهوم پایداری آبخیز به‌عنوان ظرفیت سامانه برای حفظ عملکرد بهینه فرایندهای بوم‌شناختی و خدمات محیط‌زیستی در بلندمدت، اهمیت ویژه‌ای یافته است. ارزیابی پایداری آبخیزها علاوه بر این‌که می‌تواند هشدارهای اولیه تخریب محیط‌زیست را فراهم نماید، می‌تواند علت مشکلات موجود را شناسایی کند. شاخص پایداری آبخیز (Watershed Sustainability Index, WSI) یکی از شاخص‌های معتبر است که وضعیت پایداری آبخیز را کمی‌سازی میکند. این شاخص، به دلیل انعطاف‌پذیری بالا و قابلیت استفاده در مقیاس‌های مختلف، به‌عنوان ابزاری مناسب برای برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در مدیریت پایدار آبخیزها شناخته شده است. ازاین‌رو، مطالعه حاضر با هدف ارزیابی پایداری حوزه آبخیز رودخانه اترک و ارائه تصویری جامع از وضعیت عملکردی و پایداری بوم‌شناختی آن انجام شده است. از نقاط قوت این پژوهش می‌‌توان به گستردگی و جامعیت شاخص‌های مورد استفاده (چهار بعد کلیدی پایداری)، طول دوره مطالعاتی 10 ساله که باعث افزایش اعتبار نتایج می‌‌شود و ارزیابی فضایی زیرآبخیزها و تعیین اولویت اقدامات که امکان سیاستگذاری هدفمند را فراهم میکند، اشاره کرد. مواد و روش‌‌ها حوزه آبخیز رودخانه اترک با مساحت 819000 هکتار در استان گلستان واقع شده است. شاخص پایداری آبخیز با توسعه مدل UNESCO-HELP و با به‌کارگیری مدل علی- معلولی PSR (فشار- وضعیت- پاسخ) از معدود شاخص‌‌هایی است که مختص آبخیز طراحی شده است که در قالب چهار زیرشاخص هیدرولوژی (کیفی و کمی)، محیط‌زیست، حیات (شرایط معیشتی و توسعه انسانی) و سیاستگذاری به ارزیابی پایداری آبخیز موردنظر به‌صورت عددی و با استفاده از فرمول می‌‌پردازد. در این روش با در نظر گرفتن اطلاعات و داده‌‌های موجود (دوره زمانی 10 ساله) برای بررسی هر کدام از زیرشاخص‌‌ها مقادیر فراسنجه‌ها در سه مؤلفه فشار، وضعیت، پاسخ گردآوری و در دامنه امتیازدهی از صفر تا یک (صفر، 0.25، 0.5، 0.75، یک) به حالت کمی تبدیل شد. شاخص‌‌ها در بهترین وضعیت امتیاز یک و در بدترین وضعیت امتیاز صفر را کسب میکنند. مقدار WSI نهایی از طریق میانگین حسابی زیرشاخص‌‌ها در سه طبقه پایین، متوسط و بالا طبقه‌‌‌بندی شد. نتایج و بحث نتایج بخش هیدرولوژی نشان داد که در تمامی زیرآبخیزها سرانه آب قابل دسترس در طی دوره مطالعاتی 10 ساله کاهشی بوده است. همچنین سه زیرآبخیز چات، داشلی‌برون و گمیشان به لحاظ مؤلفه فشار در طبقه ضعیف قرار دارند و فقط مراوه‌تپه در طبقه متوسط قرار دارد. این شرایط برای مؤلفه وضعیت و پاسخ نیز صادق است. بر اساس نتایج، میزان TDS در همه زیرآبخیزها افزایش پیدا کرده است. نتایج بیانگر وضعیت بحرانی در بخش کیفیت آب است. در حالت کلی میانگین نتایج شاخص هیدرولوژی بین صفر تا 0.25 متغیر بود. شاخص محیط‌زیست نشان داد که روند افزایش زمین‌‌های کشاورزی در هر چهار زیرآبخیز نمایان است. بیشترین میزان افزایش اراضی کشاورزی در زیرآبخیز چات و کمترین نیز در زیرآبخیز گمیشان اتفاق افتاده است. همچنین بیشترین میزان افزایش جمعیت در زیرآبخیز چات اتفاق افتاده است که نتایج افزایش اراضی کشاورزی را تأیید میکند. نتایج بیانگر وضعیت خیلی بد شاخص EPI در دو زیرآبخیز مراوه‌تپه و چات است و داشلی‌برون در رتبه بعدی قرار دارد و زیرآبخیز گمیشان بهترین وضعیت را در این شاخص دارد. با توجه به نتایج امتیاز نهایی وضعیت گمیشان بهتر از سایر زیرآبخیزها در بخش محیط‌زیست است.در حالت کلی میانگین نتایج شاخص محیط‌زیست بین 0.33 تا 0.5 متغیر بود. نتایج شاخص حیات نشان داد که وضعیت این شاخص در کلیه زیرآبخیزها متوسط رو به بالا است.در حالت کلی میانگین نتایج شاخص حیات بین 0.75 تا 0.83 متغیر بود. نتایج شاخص سیاستگذاری نشان داد که بر اساس میانگین امتیازات وضعیت این شاخص در کلیه زیرآبخیزها ضعیف است. در حالت کلی میانگین نتایج شاخص سیاستگذاری برای همه زیرآبخیزها 0.58 بود. مقادیر نهایی شاخص WSI نشان داد که تمامی زیرآبخیزها به لحاظ پایداری در هر چهار شاخص اصلی وضعیت ضعیفی دارند. با توجه به میانگین امتیازات (0.448) حوزه آبخیز اترک به لحاظ پایداری در طبقه پایین قرار می‌گیرد. نتیجه‌‌گیری با توجه به نتایج به‌دست‌آمده و قرارگیری حوزه آبخیز رودخانه اترک در سطح پایین پایداری، اتخاذ اقدامات فوری و برنامه‌ریزی شده برای بهبود وضعیت پایداری ضروری است. مهم‌ترین پیشنهادهای مدیریتی و قابل اجرا در حوزه آبخیز اترک شامل 1. مدیریت جامع منابع آب که سبب افزایش بازدهی مصرف آب در بخش کشاورزی با به‌کارگیری روش‌های نوین آبیاری و مدیریت مصرف در بخش شرب و صنعت خواهد شد. 2. بهبود کیفیت منابع آب شامل کنترل و کاهش ورودی آلاینده‌ها به منابع سطحی و زیرزمینی از طریق توسعه سامانههای تصفیه فاضلاب شهری و روستایی قابل انجام است. 3. حفاظت و احیای پوشش گیاهی طبیعی به‌صورت اجرای طرح‌های احیای مراتع تخریب‌شده و توسعه مناطق حفاظت‌شده که در ارتقای وضعیت پایداری آبخیز نقش اساسی دارند. 4. تقویت حکمرانی محیط‌زیستی و سیاستگذاری و ایجاد هماهنگی بین سازمان‌های متولی آب، کشاورزی و محیط‌زیست برای اجرای مدیریت جامع حوزه آبخیز از دیگر راهکارهای مهم جهت ارتقای وضعیت پایداری در حوزه آبخیز اترک است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| رودخانه اترک؛ رویکرد PSR؛ شاخص پایداری آبخیز؛ مدیریت جامع منابع آب | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Watershed sustainability assessment using the HELP approach, case study: Atrak Watershed, Golestan | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Omid Asadi Nalivan1؛ Gholamreza Khosravi2؛ Ehsan Alvandi3 | ||
| 1Assistant Professor, Department of Soil Science and Engineering, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Maragheh, Iran | ||
| 2PhD graduate of Watershed Science and Engineering, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran | ||
| 3Assistant Professor, Soil Conservation and Watershed Management Research Institute (SCWMRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Introduction Watersheds, as key units of water resources management, play a fundamental role in supporting ecological processes, regulating the hydrological cycle, providing water, conserving soil, and sustaining the livelihoods of human communities. These natural systems are exposed to increasing pressures from climate change, population growth, unsustainable exploitation, agricultural and industrial development, and land use changes. In such circumstances, the concept of watershed sustainability as the system's capacity to maintain optimal performance of ecological processes and environmental services in the long term has gained special importance. In addition to providing early warnings of environmental degradation, assessing the health and sustainability of watersheds can also identify the causes of existing problems. The Watershed Sustainability Index is one of the valid indicators that quantify the status of watershed sustainability. This index, due to its high flexibility and usability at different scales, is known as a suitable tool for planning and decision-making in sustainable watershed management. Therefore, the present study was conducted with the aim of assessing the sustainability of the Atrak River watershed and providing a comprehensive picture of its functional status and ecological sustainability. The strengths of the article include the breadth and comprehensiveness of the indicators used (four key dimensions of sustainability), the 10-year study period, which increases the validity of the results, and the spatial assessment of watersheds and prioritization of actions, which allows for targeted policymaking. Materials and methods The Atrak River watershed with an area of 819,000 hectares is located in Golestan Province. The watershed sustainability index, developed by developing the UNESCO-HELP model and using the PSR (pressure-state-response) causal model, is one of the few indicators designed specifically for watersheds, which evaluates the sustainability of the watershed in question numerically and using a formula in the form of four sub-indices of hydrology (qualitative and quantitative), environment, life (livelihood conditions and human development), and policy. In this method, taking into account the available information and data (10-year period), the values of the parameters in the three components of pressure, status, and response were collected to examine each of the sub-indices and converted into quantitative form in the scoring range from zero to one and in five categories (0, 0.25, 0.5, 0.75, 1). The indicators receive a score of one in the best condition and a score of zero in the worst condition. The final WSI value was classified into three categories of low, medium, and high through the arithmetic mean of the sub-indices. Results and discussion The results of the hydrology section showed that in all sub-watersheds, per capita available water decreased during the 10-year study period. Also, the three sub-watersheds of Chat, Dashli Borun, and Gomishan are in the weak category in terms of the pressure component, and only Maraveh Tapeh is in the medium category. This condition is also true for the status and response component. According to the results, the TDS level has increased in all sub-watersheds. The results indicate a critical situation in the water quality sector of the watershed. In general, the average results of the hydrological index varied between zero and 0.25. The environmental index showed that the trend of increasing agricultural land is visible in all four sub-watersheds. The highest increase in agricultural land occurred in the Chat sub-watershed and the lowest in the Gomishan sub-watershed. Also, the highest increase in population occurred in the Chat sub-watershed, which confirms the results of the increase in agricultural land. The results indicate a very bad situation of the EPI index in the two sub-watersheds of Maraveh Tapeh and Chat, and Dashli Borun is in the next rank, and the Gomishan sub-watershed has the best situation in this index. According to the final score results, the situation of Gomishan is better than other sub-watersheds in the environmental sector. In general, the average results of the environmental index varied between 0.33 and 0.5. The results of the life index showed that the status of this index in all sub-watersheds was average to high. In general, the average life index results varied between 0.75 and 0.83. The results of the Policy Index showed that based on the average scores, the status of this index in all sub-watersheds was poor. In general, the average Policy Index results for all sub-watersheds were 0.58. The final values of the WSI index showed that all sub-watersheds have a poor status in terms of sustainability in all four main indicators. According to the average scores (0.448), the Atrak watershed is in the low category in terms of sustainability. Conclusions Considering the results obtained and the low level of sustainability of the Atrak River watershed, it is necessary to take immediate and planned measures to improve the sustainability status. The most important management and applicable suggestions in the watershed include the following. Integrated water resources management, which will increase the efficiency of water use in the agricultural sector by using modern irrigation methods and consumption management in the drinking and industrial sectors. Improving the quality of water resources, including controlling and reducing the input of pollutants into surface and groundwater sources, can be done through the development of urban and rural wastewater treatment systems. Protecting and restoring natural vegetation by implementing projects to restore degraded rangelands and developing protected areas, which play a fundamental role in improving the sustainability status of the watershed. Strengthening environmental governance and policymaking and establishing coordination between organizations responsible for water, agriculture, and the environment to implement integrated watershed management are other important strategies for improving the sustainability of the Atrak watershed. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Atrak river, Integrated water resources management, PSR approach, Watershed sustainability index | ||
| مراجع | ||
|
Ahn, S.R., Kim, S.J., 2019. Assessment of watershed health, vulnerability and resilience for determining protection and restoration Priorities. Environ. Model. Soft. 122, 103926. https://doi.org/10.1016/j.envsoft.2017.03.014. Artimani, M.M., Zeinivand, H., 2024. Assessing watershed sustainability using watershed sustainability index, case study: Bujin Watershed in Hamadan Province. Water Soil Manage. Model. 4(2), 17-32. https://doi.org/10.22098/mmws.2023.12386.1235 (in Persian). Asadi Nalivan, O., Kornejady, A., Khosravi, G., 2025. Prioritizing sub watersheds based on health and sustainability indicators using VIKOR and TOPSIS-Mahalanobis methods. J. Watershed Manage. Sci. Engin. 19(69), 60-81. https://doi.org/10.22034/19.69.4 (in Persian). Asadi Nalivan, O., Mohseni Saravi, M., Zahedi Amiri, G., Nazari Samani, A.A., 2016. Application of IUCN method in watershed sustainability condition assessment, case study: Talleghan-Zidasht1. J. Range Watershed Manage. 69(3), 543-559. https://doi.org/10.22059/jrwm.2016.61495 (in Persian). Asadi nalivan, O., Mohseni Saravi, M., Zahedi, G., Nazari Samani, A.A., 2015. Comparison of two methods of IUCN and watershed, range and forest management in assessing watershed sustainability (case study: Talleghan-Zeidasht). J. Watershed Manage. Res. 6(11), 73-89 (in Persian). Asadi nalivan, O., Sadoddin, A., Sadeghi, S.H.R., Hazbavi, Z., 2017. Analysis of watershed health and sustainability assessment methods. 12th National Seminar on Watershed Management Sciences and Engineering of Iran, Watershed Management and Environmental Crisis. Malayer, Hamedan, Iran. 7p. Asghari Saraskanrood, S., Pourfarrash Zadeh, F., 2022. Study the land use change and its effects on the hydrologic regime in main catchments of Binalood County. J. RS GIS Nat. Resour. 13(2), 84-106 (in Persian). Branchi, B.A., 2022. Watershed sustainability and composite index: Application and challenges. Sociedade Nat. 34, e63868. Chamani, R., Vafakhah, M., Tavosi, M., Zare, S., 2022. Assessment of the effect of climate change on the health status of Atrak watershed in Northeastern of Iran. Arab. J. Geosci. 15(24), 1745. https://doi.org/10. 1007/s12517-022-11027-z. Chandniha, S.K., Kansal, M.L., Anvesh, G., 2014. Watershed sustainability index assessment of a watershed in Chhattisgarh, India. Current World Environ. 9, 403-411. Chaves, H.M.L., Alipaz, S., 2007. An integrated indicator based on watershed hydrology, environment, life, and policy: The Watershed Sustainability Index. Water Resou. Manage. 21(5), 883-895. https://doi.org/10.1007/s11269-006-9107-2. Council, R.B.C., 2006. Watershed health factors assessment. Rogue River Watershed, Jackson, Josephine, and Curry Counties. Rogue Watershed Coordinating Council March, 31. Ebrahimi Gatgash, Z., Sadeghi, S.H.R., 2023. Prioritization-based management of the watershed using health assessment analysis at sub-watershed scale. Environ. Develop. Sustain. 25(9), 9673-9702. https://doi.org/10.1007/s10668-022-02455-8. Ebrahimi, S., Chezgi, J., 2023. Assessment the Forg Watershed sustainability in darmiyan county using HELP method. J. Arid Biome. 13(2), 125-138. https://doi.org/10.29252/ARIDBIOM.2024.20841.1972. EPA. 2014. Wisconsin integrated assessment of watershed health. Available at: http://www.epa.gov/healthywatersheds, 111 p. Falkenmark, M., Rockström, J., 2004. Balancing water for humans and nature: The new approach in ecohydrology. Published by Routledge, 272 p. Fathi, E., Talebi, A., Ekhtesasi, M.R., Mosaffaie, J., Akbari, Z., 2025a. Sustainability assessment of the Malekshahi Watershed based on ecological and socio-economic criteria in Iran. Ecopersia. 13(2), 165-181. https://doi.org/10.22034/ECOPERSIA.13.2.165. Fathi, E., Talebi, A., Ekhtesasi, M., Mosaffaie, J., 2025b. Comparative analysis of watershed health and sustainability assessment models and indicators with a focus on improving management decision-making. Integ. Watershed Manage. 5(1), 1-18. https://doi.org/10.22034/iwm.2024.2033191.1160 (in Persian). Firdaus, R., Nakagoshi, N., Idris, A., 2014. Sustainability assessment of humid tropical watershed: a case of Batang Merao watershed, Indonesia. Procedia Environ. Sci. 20, 722-731. https://doi.org/10.1016/j.proenv.2014.03.086. Fleming, B., 1999. Watershed health: An evaluation index for New Mexico. Rio Grande ecosystems: linking land, water, and people. Proceedings toward a sustainable future for the Middle Rio Grande Watershed. Albuquerque (NM): US Forest Service, Rocky Mountain Research Station, RMRS-P-7, 93-96. Ghabelnezam, E., Babaei, L., Alaei, N., Hazbavi, Z., 2023. Development of an incorporative PSR-Fuzzy approach for health assessment of KoozehTopraghi Watershed. Water Soil Manage. Model. 3(4), 152-167. https://doi.org/10.22098/mmws.2022.11379.1125 (in Persian). Hazbavi, Z., Keesstra, S.D., Nunes, J.P., Baartman, J.E., Gholamalifard, M., Sadeghi, S.H.R., 2018. Health comparative comprehensive assessment of watersheds with different climates. Ecol. Indic. 93, 781-790. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2018.05.078. Hazbavi, Z., Sadeghi, S.H.R., Gholamalifard, M., 2019a. Dynamic analysis of soil erosion-based watershed health. Geography, Environment, Sustain. 12(3), 43-59. https://doi.org/10.24057/2071-9388-2018-58. Hazbavi, Z., Sadeghi, S.H.R., Golamalifard, M., 2019b. Field efficiency assessment of Pressure-State-Response (PSR) model for watershed health characterization, case stusy: Shazand Watershed-Iran. International Conference on Soil and Water Resource Management for Climate Smart Agriculture, Global Food and Livelihood Security, New Delhi, India, Nov. 5 to 9, 331 p. Hazbavi, Z., Sadeghi, S.H.R., Gholamalifard, M., Davoudirad, A.A., 2020. Watershed health assessment using Pressure-State-Response (PSR) framework. Land Degradation and Development. 31, 3-19. https://doi.org/10.1002/ldr.3420. Heirany, A.R., Behzadfar, M., Alaei, N., Hazbavi, Z., 2022. Ecological Sustainability Assessment in the Tutli Watershed, North Khorasan Province. J. Geograph. Environ. Studies. 11 (42), 152-169. https://doi.org/20.1001.1.20087845.1401.11.42.10.9 (in Persian). Kamali, M., Azarnivand, H., Malekian, A., Mosaffaei, J., 2023. Developing management solutions for Alolak watershed in the Qazvin Province using the DPSIR approach. J. Watershed Manage. Res. 14(28), 148-162. https://doi.org/10.61186/jwmr.14.28.148 (in Persian). Karimi Sangchini, E., Mosaffaie, J., Salehpour Jam, A., 2022a. Prioritizing of causal–effect factors affecting flood occurrence in Khorramabad Watershed. J. Watershed Manage. Res. 13(25), 1-10 (in Persian). Karimi Sangchini, E., Salehpour Jam, A., Mosaffaie, J., 2022b. Flood risk management in Khorramabad Watershed using the DPSIR framework. Nat. Hazards. 114, 3101–3121. https://doi.org/10.1007/s11069-022-05507-4. Liu, J., Zhao, Y., Chen, X., Akrasha, S., 2018. Ecosystem-based management approaches for watershed conservation and geosustainability. Helyon 10(9), https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e29800. Lowe, M., Whitzman, C., Badland, H., Davern, M., Aye, L., Hes, D., Butterworth, I., Giles-Corti, B., 2015. Planning healthy, livable, and sustainable cities: How can indicators inform policy? Urban Policy Res. 33, 131-144. Lu, Y., Wang, R., Zhang, Y., Su, H., Wang, P., Jenkins, A., Ferrier, R.C., Bailey. M., Squire, G., 2015. Ecosystem health towards sustainability. Ecosys. Health Sustain. 1(1), 1-15. https://doi.org/10.1890/EHS14-0013.1. Mehri, R., 2013. Development and application of sustainable sustainability (WSI) for Chehelchay watershed, Golestan Province. Master's Thesis in Watershed Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources. 130 p (in Persian). Moghadam, N., Malekmohammadi, B., 2025. Assessment of drought change trends and watershed health using a reliability-resilience-vulnerability framework in mountainous watersheds. ,Current Res. Environ. Sustain. 9, 100285. https://doi.org/10.1016/j.crsust.2025.100285. Mosaffaie, J., Salehpour Jam, A., 2024. Assessment of the Kalaji Watershed health based on hydrological and geomorphological criteria: relative and absolute approaches. AQUA-Water Infrastruc. Ecosys. Society. 73(9). 1854-1867. https://doi.org/10.2166/aqua.2024.170. Mosaffaie, J., Salehpour Jam, A., Tabatabaei, M., Kousari, M., 2021. Trend assessment of the watershed health based on DPSIR framework. Land Use Policy. 100, https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2020.104911. Mofidipoor, N., Sheikh, V.B., Ownegh, M., Sadoddin, A., 2012. The analysis of relationship between meteorological and hydrological droughts In Atrak watershed. J. Watershed Manage. Res. 3(5), 16-26 (in Persian). Núñez-Razo, I., de Anda, J., Barrios-Piña, H., Olvera-Vargas, L.A., García-Ruíz-García, M., Hernández-Morales, S., 2023. Development of a watershed sustainability index for the Santiago River Watershed, Mexico. Sustain. 15(10), 8428. https://doi.org/10.3390/su15108428. Organization for Economic Cooperation and Development (OECD). 1993. OECD core set of indicators for environmental performance reviews. OECD Environ- mental Directorate Monographs No. 83. OECD, Paris. Parkes, M.W., Horwitz, P., 2025. Attending to the mesoscale: Watersheds and Health. PLOS Water. 4(2), e0000347. https://doi.org/10.1371/journal.pwat.0000347. Sadeghi, S.H., Ghabelnezam, E., Ahmadinejad Baghban, F., Zabihi Silabi, M., Chamani, R., 2025. Variability in health zoning due to applying different methods for averaging pressure, state, and response indices in the Baladeh-e-Noor watershed, Iran. Integrat. Watershed Manage. 5(1), 19-36. https://doi.org/10.22034/iwm.2024.2035677.1163 (in Persian). Sadeghi, S.H.R., Hazbavi, Z., 2017a. Necessity of watershed health assessment in integrated soil and water resources management. Proceedings of 2nd IAHS Panta Rhei International Conference on Water System Knowledge Innovation and Its Practices in Developing Countries, Iran, Gorgan, Nov. 20-23. Sadeghi, S.H.R., Hazbavi, Z., 2017b. Spatiotemporal variation of watershed health propensity through reliability-resilience-vulnerability based drought index, case study: Shazand Watershed in Iran. Sci. Total Environ. 587, 168-176. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2017.02.098. Sadeghi, S.H.R., Hazbavi, Z., Cerda, A., 2017. Watershed health assessment to monitor land degradation. EGU Assemb. Vienna Austria Apr. 23-28, 19, 2p. Sadeghi, S.H.R., Hazbavi, Z., Gholamalifard, M., 2018. Accuracy of reliability-resilience-vulnerability framework in watershed health assessment. Green Room, Podgorica Montenegro. Nov, 1-3, 159. Sadeghi, S.H.R., Sadoddin, A., Asadi Nalivan, O., Hazbavi, Z., Zare, A., Moaeri, M.H., 2020. Watershed health and sustainability (necessities, approaches and assessment). Tarbiat Modares University, 218 p (in Persian). Salehpour Jam, A., Mosaffaie, J., Tabatabaei, M., 2021a. Assessment of comprehensiveness of soil conservation measures using the DPSIR framework. Environ. Monitor. Assess. 193, 42. https://doi.org/10.1007/s10661-020-08785-2. Salehpour Jam, A., Mosaffaie, J., Tabatabaei, M., 2021b. Management responses for Chehel-Chay Watershed health improvement using the DPSIR framework. J. Agricul. Sci. Technol. 23(4), 797-811. Soleimanpour, S.M., Salehpour Jam, A., Mosaffaie, J., Noroozie, K., 2023. Land subsidence risk management solutions in Seydan-Farooq Plain of Fars Province with the driving force-pressure-state-impact-response approach. Watershed Manage. Res. 36(1), 50-65. https://doi.org/ 10.22092/wmrj.2022.358262.1465 (in Persian). Soltani M.J., Motamedvaziri B., Mosaffaie, J., Noroozi, A., Ahmadi, H., 2023. Cause and effect analysis of the trend of dust storms using the DPSIR framework in the Hendijan region. Interna. J. Environ. Sci. Technol. 20. https://doi.org/10.1007/s13762-023-04882-0. Sheikh, V.B., Bahremand, A., Mooshakhian, Y., 2011. A comparison of trends in hydrologic variables in the Atrak River basin using non-parametric trend analysis tests. J. Water Soil Conserv. 18(2), 1-21 (in Persian). Sawyer, D., 1997. Anthropic pressure index for savanna regions. Brasilia, Brazil, 1-20. The World Bank. 2004. Water resources sector strategy-Strategic directions for World Bank engagement. UNESCO. HELP. 2010. Hydrology for the environment, life, and policy. HELP Brochure. UNESCO, Paris, France. UNESCO-IHP. 2001. The design and implementation strategy of the HELP initiative. IHP Technical Doc. Hydrol. 44, 1-65. Witulski, N., Dias, J.D., 2020. The sustainable society index: its reliability and validity. Ecol. Indic. 114. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2020.106190. Zare Bidaki, R., Drakhshan, S., Kheybari, S., Marinho, L., Chaves, H., 2025. Recreating of Watershed Sustainability Index (WSI) based on driving force-pressure-state-impact-response framework in Beheshtabad Watershed. Watershed Manage. Res. 38(1), 96-112. https://doi.org/10.22092/WMRJ.2024.365917.1586 (in Persian).
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 322 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 182 |
||