| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,182 |
| تعداد مقالات | 35,305 |
| تعداد مشاهده مقاله | 51,234,386 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 91,153,319 |
تدوین الگوی مدیریت اجرای سدهای زیرزمینی با روش دادهبنیاد و رویکرد اشتراس و کوربین | ||
| مهندسی و مدیریت آبخیز | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijwmse.2026.371150.2136 | ||
| نویسندگان | ||
| علی سلاجقه* 1؛ وحید پایروند2؛ محمدرضا صیادی3 | ||
| 1استاد دانشگاه تهران | ||
| 2دانشجوی دکتری آبخیزداری دانشگاه تهران | ||
| 3دانشجوی دکتری مرتعداری دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| سدهای زیرزمینی بهعنوان روشی مؤثر برای ذخیره آب با حداقل تلفات و کاهش آلودگی مطرح هستند و میتوانند نقش مهمی در مدیریت منابع آب ایفا کنند. با این حال، اجرای آنها در ایران با چالشهای فنی، اجتماعی، اقتصادی و نهادی همراه است. این پژوهش با هدف ارائه الگوی مدیریت اجرای سدهای زیرزمینی مبتنی بر نظریه دادهبنیاد انجام شد. این پژوهش کیفی بر اساس رویکرد نظریه دادهبنیاد اشتراوس و کوربین انجام شد. جامعه آماری شامل ۱۴ نفر از خبرگان حوزه آبخیزداری و سدهای زیرزمینی با حداقل ۱۵ سال سابقه بود که از طریق نمونهگیری هدفمند و گلولهبرفی انتخاب شدند. دادهها با مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری و تا اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل دادهها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد؛ در مجموع ۲۰۱ کد باز استخراج و در قالب ۴۹ کد محوری و ۲۲ مقوله اصلی سازماندهی شد. روایی و پایایی نیز با تأیید خبرگان و توافق میان کدگذاران تضمین گردید. نتایجوبحث: تحلیل دادهها به طراحی الگوی پارادایمی مدیریت اجرای سدهای زیرزمینی منجر شد. در شرایط علّی، ناکارآمدی سدهای سطحی و تهدید معیشت انگیزه توجه به این فناوری معرفی شد. شرایط زمینهای شامل ویژگیهای ساختگاه، شرایط زمینشناسی، توان فنی، ظرفیت اقتصادی و تجربیات محلی است. شرایط مداخلهگر همچون سیاستها، قوانین، مشکلات اجرایی، مشارکت اجتماعی و توجیه اقتصادی بر روند پروژه اثرگذارند. راهبردهای پیشنهادی شامل برنامهریزی جامع، ارتقای فناوری، مشارکت ذینفعان، برنامهریزی اجتماعی–اقتصادی، آموزش و ظرفیتسازی و استفاده از فناوریهای نوین است. پیامدهای این راهبردها نیز ارتقای پایداری منابع آب، بهبود بهرهوری اقتصادی، توسعه کشاورزی پایدار و تعادل اکولوژیک است. نتیجهگیری: سدهای زیرزمینی در ایران بهعنوان گزینهای مکمل و وابسته به شرایط محلی قابل طرح هستند و موفقیت آنها مستلزم توجه همزمان به ابعاد فنی، اجتماعی، اقتصادی و نهادی است. الگوی ارائهشده چارچوبی جامع برای برنامهریزی و مدیریت این پروژهها فراهم میکند و با تلفیق عوامل مؤثر و اجرای راهبردهای کلیدی میتواند به کاهش ریسک و ایجاد پروژههای پایدار در بلندمدت کمک کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آبخیزداری؛ کدگذاری محوری و انتخابی؛ داده محور؛ سدهای زیرسطحی؛ مدیریت منابع آب | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Developing a management model for the implementation of underground dams using a grounded theory method and the Strauss and Corbin approach | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ali Salajegheh1؛ Vahid Payravand2؛ Mohammad Reza Sayyadi3 | ||
| 1Professor of Tehran University | ||
| 2PHD student of Watershed Management of Tehran University | ||
| 3PHD student of Range Management of Tehran University | ||
| چکیده [English] | ||
| Underground dams, as a method for reducing water loss and contamination, offer significant potential for improving groundwater management. However, their implementation in Iran is accompanied by technical, social, economic, and institutional challenges. This study aims to develop a management framework for underground dam implementation using a grounded theory approach. This qualitative research was conducted following Strauss and Corbin’s grounded theory methodology. The participants included 14 experts in watershed management and underground dams with at least 15 years of experience, selected through purposive and snowball sampling. Data analysis was conducted in three stages of open, axial, and selective coding; a total of 201 open codes were extracted and organized into 49 axial codes and 22 main categories. Validity and reliability were ensured through expert evaluation and agreement among coders. Data analysis led to the development of a paradigmatic model for the management of underground dam implementation. Causal conditions included the inefficiency of surface dams and livelihoods were introduced as the motivation for paying attention to this technology. Contextual conditions Intervening conditions such as policies, regulations, operational barriers, social participation, and economic justification influenced the process. Key strategies included comprehensive planning, technological improvement, stakeholder engagement, socio-economic planning, and capacity building. Expected outcomes were enhanced water resources sustainability, developed economic efficiency and Sustainable agriculture, and achieves ecological balance. Underground dams in Iran can be considered as a complementary option depending on local conditions, and their success requires simultaneous attention to technical, social, economic, and institutional dimensions. The presented model provides a comprehensive framework for planning and managing underground dams projects, and by integrating effective factors and implementing key strategies, it can help reduce risk and create sustainable projects in the long term. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Axial and selective coding, Data-driven, Subsurface Dams, Water resources management, Watershed management | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7 |
||