| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,230 |
| تعداد مقالات | 35,784 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,009,050 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 93,167,616 |
ارزیابی پایداری عملکرد و اثر متقابل ژنوتیپ × محیط تحت شرایط دیم با استفاده از تجزیه گرافیکی GGE-biplot در لاینهای پیشرفته جو | ||
| زراعت دیم ایران | ||
| دوره 14، شماره 2، دی 1404، صفحه 246-258 اصل مقاله (1.44 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/idaj.2026.370962.452 | ||
| نویسندگان | ||
| لیلا نعیم زاده1؛ حمید حاتمی ملکی1؛ بهروز واعظی2؛ ناصر صباغ نیا* 1 | ||
| 1گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، ایران | ||
| 2مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: جو از غلات مهم جهان و ایران است و در همه نواحی معتدل و در بسیاری از نقاط سردسیر به عمل میآید. این گیاه با تولید سالیانه 157 میلیون تن (3 میلیون تن در ایران) و با سطح زیر کشت 56 میلیون هکتار (1/7 میلیون هکتار در ایران)، جزء یکی از مهمترین غلات دنیا است. روش GGE بای پلات ﻳﻜﻲ ﺍﺯ ﺭﻭﺵﻫﺎﻱ جدید ﺩﺭ ﺑﺮﺭﺳﻲ ﺍﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﮊﻧﻮﺗﻴﭗ × ﻣﺤﻴﻂ بوده که در آن اﺛﺮ ژﻧﻮﺗﯿﭗ و اﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ژنوتیپ در محیط ﺗﻔﮑﯿﮏ ﻧﺸﺪه و ﮔﺰﯾﻨﺶ ارﻗﺎم ﭘﺎﯾﺪار ﺑﺮ اﺳﺎس ﻫﺮ دو اﺛﺮ ﻣﺬﮐﻮر ﺻﻮرت میگیرد. روششناسی پژوهش: در این پروژه ۱۶ لاین پیشرفته جو زراعی به همراه دو رقم جو خرم و ماهور در پنج منطقة گچساران، مغان، گنبد، لرستان و ایلام به مدت 3 سال در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه سال و در چهار تکرار کشت گردیدند. در هر سال تجزیه واریانس اولیه روی عملکرد ارقام برای هر مکان به طور جداگانه انجام شد. سپس تجزیه واریانس مرکب (با در نظر گرفتن تمامی مکانها و سالهای آزمایش) انجام گرفت. یافتههای پژوهش: نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر ژنوتیپ و مکان و اثرمتقابل ژنوتیپ × مکان در سالهای 1392، 1393 و 1394 معنیدار بود. بررسی بایپلات چندضلعی منجر به شناسایی 5 ژنوتیپ برتر (17، 3، 6، 8 و 7) و 3 محیط کلان شد. بررسی همزمان پایداری و عملکرد ژنوتیپها نشان داد که ژنوتیپهای 1، 3 و 15 با عملکرد زیاد دارای پایداری عملکرد بیشتری نیز بودند. بر اساس نمودار محیطهای ایده آل فرضی، محیط ایلام به این محیط نزدیکتر بود. در بررسی بایپلات همبستگی بین محیطها مشخص شد که بین مکانهای مغان با گچساران، مغان با ایلام و گنبد با لرستان به علت وجود زاویه کم و احتمالا شرایط اقلیمی نسبتاً مشابه، همبستگی بالایی وجود داشت که نشان دهنده پاسخ مشابه ژنوتیپها در این مکانها بود و مکانهای لرستان با ایلام با داشتن همبستگی نزدیک به صفر سبب ایجاد عملکرد مستقل ژنوتیپها در این مکانها شدند. این روش ژنوتیپهای شماره 1، 3 و 15 را به عنوان ژنوتیپهای برتر شناسایی کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اثر متقابل ژنوتیپ × محیط؛ پایداری عملکرد؛ جو؛ سازگاری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Evaluation of yield stability and genotype × environment interaction under dryland conditions using GGE-biplot graphical analysis in advanced barley lines | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Leyla Naeemzadeh1؛ Hamid Hatami Maleki1؛ Behrouz Vaezi2؛ Naser Sabaghnia1 | ||
| 1Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Mara-gheh, Iran | ||
| 2Kohgiluyeh and Boyerahmad Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Yasuj, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Introduction: Barley is one of the most important cereals worldwide and in Iran, and is cultivated in all temperate regions as well as many cold regions. With an annual production of 157 million tons (3 million tons in Iran) and a cultivated area of 56 million hectares (1.7 million hectares in Iran), it holds a key position among cereal crops. The GGE biplot method is a novel approach for evaluating genotype-environment interaction effects, in which the genotype effect and the genotype-environment interaction effect are not separated, and the selection of stable genotypes is based on both effects. Methodology: In this project, 16 advanced common barley lines, along with two barley cultivars Khoram and Mahur were grown in five regions: Gachsaran, Moghan, Gonbad, Lorestan and Ilam. The experiment was conducted over three years using a randomized complete block design with four replications. Each year, an analysis of variance was first conducted for the yield of the varieties separately for each year and location. Subsequently, a combined analysis of variance (considering all locations and years of the trial) was performed. Research findings: The results of analysis of variance showed that the effects of genotype, environment, and genotype × environment interaction were significant in 2013-2014-2015. Polygonal biplot analysis led to the identification of five superior genotypes (17, 3, 6, 8, 7) and three main environments. Simultaneous assessment of genotype stability and performance indicated that genotypes 1, 3 and 15 not only exhibited high performance but also higher performance stability. Based on the diagram of hypothetical ideal environments, the environment in Ilam came closer to this ideal. In the biplot analysis, the correlations between environments showed that the correlations between Moghan and Gachsaran, Moghan and Ilam, and Gonbad and Lorestan were high due to small angles, indicating similar responses of genotypes in these locations. In contrast, the correlation between Lorestan and Ilam was close to zero, suggesting independent performance of the genotypes in these environments. This approach identified genotypes 3, 1, and 15 as the superior genotypes. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Adaptation, Barley, Genotype × Environment interaction, Yield stability | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 113 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 115 |
||