| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,252 |
| تعداد مقالات | 35,928 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,683,654 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 93,745,757 |
تعیین الگوی پراکنش عناصر شاخص منطقه رویشی ایران تورانی در خراسان جنوبی و رضوی | ||
| تحقیقات مرتع و بیابان ایران | ||
| مقاله 2، دوره 33، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 1-10 اصل مقاله (1.39 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijrdr.2026.135491 | ||
| نویسندگان | ||
| مسلم رستم پور* 1؛ رضا یاری2؛ سمانه محمدیان مقدم3 | ||
| 1استادیار دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه بیرجند، ایران | ||
| 2استادیار پژوهشی، ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران | ||
| 3دانشآموخته دکتری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل. | ||
| چکیده | ||
| چکیده سابقه و هدف الگوی پراکنش مکانی گیاهان یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های جوامع گیاهی است که مفهوم آن مربوط به شرایط قرار گرفتن یک گونه و توزیع آن در یک جامعه گیاهی می‌باشد. آگاهی از الگوی پراکنش مکانی گیاهان در هر منطقه، از مقدمات و ضروریات اندازه‌گیری و بررسی پوشش گیاهی است که در تعیین روش‌های مدیریتی مانند اصلاح و توسعه مراتع از اهمیت به‌سزایی برخوردار است. این تحقیق به‌منظور تحلیل و بررسی شاخص‌های فاصله‌ای، توزیع احتمالاتی و رگرسیونی در جهت تعیین الگوی پراکنش مکانی 17 گونه مرتعی از گونه‌های غالب منطقة خراسان جنوبی و رضوی انجام گردید. مواد و روشها رویشگاه 17 گونه گیاهی در چهار زیرمنطقه نیمه بیابانی، استپی، نیمهاستپی و جنگلهای خشک واقع در ناحیه رویشی ایران-تورانی در استانهای خراسان جنوبی و رضوی شناسایی شد. در هر رویشگاه تعداد 40 پلات 1×1 متر برای علفیها، 2×2 متر برای بوته‌ای‌ها، 4×4 متر برای درختچه‌ای‌ها و 10×10 متر برای درختان در امتداد 2 ترانسکت (جمعاً 80 پلات در هر رویشگاه) مستقر شد. تراکم (تعداد پایه در سطح) و وفور گونه‌ای (تعداد پایه در گستره ای با ابعاد مشخص) گونه‌های شاخص هر رویشگاه به روش شمارشی محاسبه شد. با محاسبه شاخص‌های کوادراتی شامل شاخص‌های چالیر، لکسیس، گرین، موریستای استاندارد، شاخص موریستا، شاخص پراکنش، شاخص اندازه خوشه، شاخص لکهای، شاخص میانگین ازدحام، شاخص فراوانی خوشه و شاخص‌های توزیع احتمالاتی شامل پواسون، دو جمله‌ای مثبت و منفی و شاخص‌های رگرسیونی تیلور و آیوا الگوی پراکنش گونه ها تعیین گردید. یافتهها براساس نتایج نتیجه شاخص موریستا، شاخص فراوانی خوشه و شاخص موریستای استاندارد و شاخص لکسیس به یکدیگر نزدیک هستند. گونه‌های Stipagrostis، Bromus tomentellus ، Acantholimon scirpinum ، Stipa barbata، Festuca ovina، Rhamnus pallasii و Cornulaca monacantha براساس تمام شاخص‌های کوادراتی پراکنش کپه‌ای دارند. گونه‌های Berberis vulgaris، Onobrychis cornuta و Acantholimon scirpinum براساس شاخص گرین و گونه Stachys inflata براساس شاخص‌های لکهای و گرین الگوی پراکنش تصادفی دارد. براساس توزیعهای احتمال مطالعه شده بر روی دادههای تراکم گونه‌های Festuca ovina، Cornulaca monacantha، Tamarix ramosissima ، Astragalus gossypinus و Juniperus polycarpos گونه‌هایی بودند که از توزیع پواسون که نشاندهنده الگوی تصادفی است تبعیت می‌کنند. Stipa barbata، Festuca ovina و Astragalus squarrosus تنها گونه‌هایی بودند که فقط از توزیع دو جمله‌ای مثبت که حاکی از الگوی یکنواخت است تبعیت می‌کنند. براساس روش های رگرسیونی الگوی کلی پراکنش گیاهان مورد مطالعه کپه‌ای تعین شد. از بین گونه‌های مورد مطالعه، Astragalus squaresus کم‌ترین مقدار همه شاخص‌های مورد مطالعه )بهجز شاخص فروانی خوشه و چالیر) را دارا است. Stipa inflate براساس همه شاخص ها توزیع کپه‌ای داشت. Caligonium polygonoide براساس تمام شاخصها جز Z و Charlier’s Index (به ترتیب تصادفی و یکنواخت) پراکنش کپه‌ای دارد. نتیجه شاخص موریستا، شاخص فراوانی خوشه ( (ICFو شاخص موریستای استاندارد و شاخص لکسیس (IL) به یکدیگر نزدیک هستند. نتیجه‌گیری در پژوهش حاضر، از میان روش‌های تعیین الگوی پراکنش گیاهان، از سه روش کوادراتی، رگرسیونی و توزیعهای احتمال استفاده شد. روش‌های کوادراتی 65 درصد پراکنش گونهها کپه‌ای، 32 درصد یکنواخت و 3 درصد تصادفی پیشبینی کردند. از آنجایی که شاخص موریسیتا و موریسیتای استاندارد، تحت تاثیر اندازه جمعیت (N) قرار نمی‌گیرند، بنابراین شاخص‌های مناسب‌تری برای تعیین الگوی پراکنش هستند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| الگوی پراکنش؛ توزیع احتمال؛ رگرسیون؛ روش کوادراتی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Determining the distribution pattern of indicator elements of Irano-Turanian zone of Iran in South Khorasan and Khorasan Razavi province | ||
| نویسندگان [English] | ||
| moslem Rostampour1؛ Reza Yari2؛ Samaneh Mohammadi moghaddam3 | ||
| 1Asistant profesour, Department of Rangeland and Watershed Management and Research Group of Drought and Climate Change, Faculty of Natural Resources and Environment, University of Birjand, Birjand, Iran. | ||
| 2Assistant professor, Khorasan-e-Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center,, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Mashhad, Iran. | ||
| 3Ph.D gradguate, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Abstract Background and objectives Plants distribution pattern is one of the most important features of plant communities whose concept is related to the condition of a species and its distribution in a plant community. Awareness of the spatial distribution pattern of plants in each region is one of the basics and requirements for measuring and evaluating vegetation that is important in determining management practices. This study carried out in order to analyze and investigate the distance indices, probability distribution and regression in order to determine the distribution pattern of 17 rangeland species from the dominant species of Southern and Razavi province. Methodology Habitats of 17 plant species were identified in four sub-regions: semi-desert, steppe, semi-steppe, and dry forests located in the Irani-Torani vegetation zone in South Khorasan and Khorasan Razavi province. In each habitat, 40 plots of 1×1 m for herbs, 2×2 m for shrubs, 4×4 m for shrubs, and 10×10 m for trees were established along 2 transects (total of 80 plots per habitat). The distribution of species was determined by calculating quadratic indices including Index of Dispersion (ID), Lexis’s Index (IL), Charlier’s Index (ICh) Index of Cluster Size (ICS). Green’s Index (GI), Index of Cluster Frequency (ICF), Index of Mean Crowding (IMC), Index of Patchiness (IP), Morisita’s Index, (IM) and Standardized Morisita (Ip) and probability distribution indices. including Poisson distribution (ID), positive and negative binomial distribution, and Taylor and Iwao’s patchiness regression and Taylor’s power law indices. Result Based on the results indices of Morisita’s Index of Cluster Frequency. Standardized Morisita index and Lexis’s Index are close to each other. Stipagrostis, Bromus tomentellus, Acantholimon scirpinum, Stipa barbata, Festuca ovina, Rhamnus pallasii and Cornulaca monacantha species have clumped pattern based on all quadratic indices. Berberis vulgaris, Onobrychis cornuta and Acantholimon scirpinum species have a random distribution pattern based on Green's index and Stachys inflata based on spot and Green's indices. Based on the probability distributions studied on the density data of Festuca ovina, Cornulaca monacantha, Tamarix ramosissima , Astragalus gossypinus and Juniperus polycarpos species, they were following the Poisson distribution which represents a random pattern. Stipa barbata, Festuca ovina and Astragalus squarrosus were the only species that follow only the positive binomial distribution which indicates a uniform pattern. Based on the regression methods, the distribution pattern of the studied plants was clumped. Stachys inflata had a clustered distribution based on all indices. Caligonium polygonoide had a clustered distribution based on all indices except Z and Charlier’s Index (random and uniform, respectively). The results of Morista index, cluster frequency index (ICF), standard Morista index and Lexis index (IL) were close to each other. Conclusion In the present study, quadratic indices, regression, and probability distributions were used. Among the methods, quadratic indices predicted 65 % of species clumped, 32 % uniform, and 3 % random distribution. Since the standard Morrisita and Morrisita index are not dependent of N and n, there are better indicators to determine the distribution pattern. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Dispersion pattern, probability distribution, quadratic method, regression | ||
| مراجع | ||
|
Ahmadi, A., Tatian, M., Tamertash, R. and Yeganeh, H., 2015. Determining the distribution pattern of Astragalus effusus species in Qarabagh rangelands of West Azerbaijan province. Second National Conference on Protection of Natural Resources and Environment, Ardabil.
Akafi, H., Ejtehadi, H. and Sepehri, A., 2017. Spatial Distribution Pattern of Certain Plant Species Use of Quadrate Indices in Ghamishloo National Park. Iranian Journal of Range and Desert Research, 24(4): 907-919. https://doi: 10.22092/ijrdr.2017.114899
Asaadi, A. M., 2025. Analysis of distance indices to evaluate the spatial distribution pattern of Artemisia absinthium and Lychnis coronaria medicinal species in northwest rangelands of Bojnord. Journal of Environmental Science Studies, 9(4): 9687-9676.https://doi: 10.22034/jess.2024.448805.2243
Bidarnamani, F., Fahmideh, L. and Shabanipoor, M., 2019. Comparison of Distance-based and Quadrate-based Methods to Determine the Dispersion Methods of Calligonum polygonoides in Sistan Province, Iran. Journal of Arid Biome, 9(1): 113-123. https://doi: 1 10.29252/aridbiom.2019.1567
Darvishi, L., Zare Chahoki, M.A. and Yousefi Valik Chali, M., 2014. Investigation and analysis of the distribution pattern of two species Astragalus gossypinus and Astragalus paralogues in the rangelands of Middle Taleghan. First National Conference on Sustainable Development of Renewable Natural Resources, Hamadan.
de Freitas Alves, G., and de Santana, D. G., 2022. Why do traditional dispersion indices used for analysis of spatial distribution of plants tend to become obsolete?. Population Ecology, 64(2): 80-92. https://doi.org/10.1002/1438-390X.12105
Fallahchay, M. and khoshmanzar S., 2019. Determination of Spatial Distribution Pattern Analysis of Acer Velutinum Species in two Elevation Classes using Distance Sampling Methods (Case Study: Asalem Nav Forests). Ecol Iran Forest, 7(13): 83-90. https://doi.org/10.29252/ifej.7.13.83
Garavand, Y., Hosseini, S.M, Ahmadi , K. and Ghomi Avili, A., 2019. Etermining the Distribution Pattern of Pistachio Trees in1 Closed and Grazed Areas (Case Study: Bagh-e Shadi Protected Area in Yazd). Plant and ecosystem, 15(59): 3-13Hammer, Ø., Harper, D. A. T., and Ryan, P. D., 2001. PAST: Paleontological Statistics Software Package for Education and Data Analysis. Palaeontologia Electronica, 4, 9 p. http://palaeo-electronica.org/2001_1/past/issue1_01.htm
Heydari, M., Karimikia, H., Jafarzadeh, A.A. and Naderi M., 2016. Study of Spatial Pattern of Indicator Plant Species in Ecological Species Groups (Case Study: Manesht Protected Area, Ilam Province). Iranian Journal of Applied Ecology, 5 (17): 65-76. http://ijae.iut.ac.ir/article-1-790-en.html
Jahantab, E., Ghasemi Aryan, Y., Sepehri, A., Hanafi, B. and Yazdan panah, E. A., 2012. Study on distribution pattern of dominant plant species of mountainous rangelands in Central Zagros (Case Study: Dyshmuk region in Kohgilouyeh and Boyerahmad province). Iranian Journal of Range and Desert Research, 19(3): 482-489. https://doi.org/10.22092/ijrdr.2012.3793
Jannat Rostami, M., Zare Chahoki , M.A., Azarnivand, H. and Ebrahimi Darcheh, Kh., 2009. Survey and analysis of spatial pattern of plant species in marginal rangelands Hoz-e-Soltan Qom. Whatershed Management Research, 22(84): 72-80.Kamali, N. , Jalili, A. , Ashouri, P. and Khodagholi, M., 2021. Artemisia, the largest rangeland ecosystem in Iran. Iran Nature, 6(5), 35-43. https://doi.org/10.22092/irn.2021.354616.1363
Karimi, M., Pormajidian, M. R., Jalilvand, H., and Safari, A., 2012. Preleminary study for application of O-ring function in determination of small-scale spatial pattern and interaction species (Case study: Bayangan forests; Kermanshah). Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 20(4): 621-608. https://doi.org/ 10.22092/ijfpr.2012.107471
Kiani, B., Rahiminia, G. and Emtehani, M., H. 2020. 'Investigation of the Structure, Distribution Pattern and Regeneration of Taradeh Desert Forest, Kerman. Desert Management, 8(15): 85-100. https://doi.org/10.22034/jdmal.2020.44931
Krebs, C.J. and Kenny, A.J., 2001. Ecological methodology program package, version 6.0. University of. British Columbia, Canada.
Mehdizadeh, S.H. and Rostami, A., 2020. Evaluation of Different Methods in Spatial Distribution Pattern of Trees Species in Kalkhani Forest in Kouhdasht, Lorestan - Zagros. Ecol Iran Forest, 8(15): 136-145. https://doi.org/10.52547/ifej.8.15.136
Moghaddam, M.R., 2008. Statistical and descriptive ecology of vegetation. Tehran University Press. 285 pp.
Nazarpoorfard, K. and Pourbabaei, H., 2020. Studying the Spatial Distribution Pattern using Distance and Quadratic Methods in the Zagros Recreational Areas. Journal of Environmental Research and Technology, 6(4): 31-37. https://doi.org/10.29252/.4.6.31
Oksanen, J., Simpson, G., Blanchet, F., Kindt, R., Legendre, P., Minchin, P., O'Hara, R., Solymos, P., Stevens, M., Szoecs, E., Wagner, H., Barbour, M., Bedward, M., Bolker, B., Borcard, D., Carvalho, G., Chirico, M, De Caceres M, Durand S, Evangelista H, FitzJohn R, Friendly M, Furneaux, B., Hannigan, G., Hill, M., Lahti, L., McGlinn, D., Ouellette, M., Ribeiro Cunha, E., Smith, T., Stier, A., Ter Braak C. and Weedon, J., 2022. _vegan: Community Ecology Package_. R package version 2.6-4. https://doi.org/10.32614/CRAN.package.vegan
Ramezani, Z., 2017. Investigating the spatial distribution pattern of Astragalus Olivier verus using quadrat and distance methods in the Mayan rangelands of Mashhad. Master's thesis, Ferdowsi University of Mashhad.
Rostampour, M., 2024. Spatial distribution pattern of plant species in mountain almond (Amygdalus scoparia Spach.) habitat in Shaskouh protected area, South Khorasan. Forest Research and Development, 10(3): 295-322. https://doi.org/10.30466/jfrd.2024.55097.1708
Sadeghinia, M., Zakeri, H., Jafari Nadushan, Z. and Asadi, M., 2018. Determining the distribution pattern of Zygophyllum eurypteru and Artemisia sieber species using distance indices in Nadushan rangelands of Yazd. 7th National Conference on Rangeland and Rangeland Management of Iran.
Safari, A., Heidari, R. H., Shabanian, N., and Karimi, M., 2014. An investigation of spatial pattern in Pistacia atlantica Desf. stands by angular method in Javanroud region of Kermanshah. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 22(2): 347-357. https://doi.org/10.22092/ijfpr.2014.11158
Salimi Mostaali, L., 2016. Study of the spatial distribution pattern of Asteraceae and Daphne species in different conditions (Case study: Mahidasht rangelands of Kermanshah). Master's thesis, University of Kurdistan.Zhang, M., Wang, J., and Kang, X., 2022. Spatial distribution pattern of dominant tree species in different disturbance plots in the Changbai Mountain. Scientific reports, 12(1): 14161.
https://doi.org/10.1038/s41598-022-18621-x
Zolfaghari, Z., Moradi, M., Basiri, R., Ghasemi, A. 2022. Evaluation of spatial pattern Tecomella undulata R. in Bushehr province. Journal of environmental science and technology. 24(3): 131-143
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 296 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 132 |
||