| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,219 |
| تعداد مقالات | 35,690 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,561,336 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 92,841,600 |
رابطه حجم خشکدار افتاده راش با فراوانی و تنوع گونهای قارچهای چوبزی در جنگل مدیریتشده فلورد پلسفید | ||
| تحقیقات حمایت و حفاظت جنگلها و مراتع ایران | ||
| مقاله 4، دوره 23، شماره 2 - شماره پیاپی 46، اسفند 1404، صفحه 227-243 اصل مقاله (1.6 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijfrpr.2026.370456.1687 | ||
| نویسندگان | ||
| حامد آقاجانی* 1؛ حمید جلیلوند2؛ سلمان احمدی اسب چین3؛ احسان باری4؛ علی حسنپور تیچی5 | ||
| 1نویسنده مسئول، استادیار، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران | ||
| 2استاد، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران | ||
| 3دانشیار، گروه میکروبیولوژی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران | ||
| 4مربی، گروه علوم مهندسی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران | ||
| 5استادیار، گروه صنایع کاربردی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: سری فلورد از جنگلهای مدیریتشده شرکت چوب و کاغذ فریم میباشد که تاکنون سه دوره نشانهگذاری در آن انجام شده است. در یک بومسازگان جنگل، خشکدارهای افتاده بهعنوان یک خردزیستگاه شناخته میشوند که حضور آنها نقش مهمی در تنوع گونهای و فراوانی قارچهای چوبزی دارند. قارچهای ماکروسکوپی چوبزی موجود بر روی خشکدار افتاده، ازجمله تجزیهکنندگان اصلی و مؤثر در بومسازگان جنگل محسوب میشوند. بخشهایی از جنگلهای شمال البرز بهدلیل برخورداری از شرایط اقلیمی متفاوت، افزونبر پوشش گیاهی غنی، از فلور قارچی متنوعی نیز برخوردار میباشد. شناسایی فلور قارچهای تجزیهکننده چوب در هر منطقه میتواند ما را در درک بهتر تنوع بومسازگان پیچیده جنگل یاری کند. هدف این پژوهش، بررسی فراوانی و تنوع گونهای قارچهای چوبزی بر روی خشکدارهای افتاده راش و ارتباط آن با حجم خشکدار افتاده است. مواد و روشها: در این تحقیق در رویشگاه موردمطالعه بعد از انجام جنگلگردشیهای مقدماتی در راشستانهای جنگل سری فلورد جنگل فریم شهرستان پلسفید، در دامنه ارتفاعی 1200 تا 1800 متر از سطح دریا، بهطور تصادفی از 15 خشکدار افتاده به فاصله بیشتر از 200 متر از یکدیگر نمونهبرداری بهعمل آمد. بهمنظور جمعآوری نمونه قارچهای ماکروسکوپی چوبزی در هر مورد بهدنبال مشاهده نمونه قارچی، هرنمونه به شکل سالم، کامل و مناسب برای شناسایی براساس خصوصیات ریختشناسی برداشت شد. تمامی قارچهای چوبزی شمارهگذاری و جمعآوری شدند و برای شناسایی ریختشناسی به آزمایشگاه قارچشناسی منتقل گردیدند. دادههای بهدستآمده مربوط به تنوع گونهای وارد نرمافزارSpss16 شدند و نرمالبودن آنها با استفاده از آزمون آماری کولموگروف- اسمیرنوف موردبررسی قرار گرفتند. برای تحلیل تنوع گونهای و خوشهبندی قارچها، از روش منحنی ریرفکشن (فردی و جمعی) با نرمافزار Past استفاده شد و بهمنظور تفکیکپذیری گونهها، از تجزیه به مؤلفههای اصلی نیز بهره گرفته شد. ریرفکشن، روشی آماری برای برآورد تعداد گونههای موردانتظار از یک مجموعه افراد انتخابشده بهطور تصادفی در یک نمونه است. این روش به پرسش اساسی پاسخ میدهد که اگر یک نمونه شامل n فرد باشد (n<N)، چه تعداد گونه احتمالاً در آن وجود دارد. افزونبراین، با استفاده از روشConvex Hulls یا بدنههای محدب؛ یعنی بستهای از اضلاع که نقاط مشترک درون آن قرار میگیرند، میتوان روابط سهمتغیره را برحسب نمونهها استخراج کرد. نمودار مثلثیTernary Plot نیز با قراردادن یک متغیر بر روی هر ضلع و نمایش آنها برحسب درصد و نسبت به یکدیگر، پراکنش نقاط را در قالب یک سهضلعی آشکار میکند. نتایج و یافتهها: درمجموع، 15 خشکدار افتاده بررسی شد و 26 گونه قارچ ماکروسکوپی از 22 جنس و 16 خانواده تشکیل شده است که قارچهای Trametes versicolor، Trametes hirsuta، Bjerkandera adusta،Galerina autumnalis، Ganoderma lucidum و Stereum hirsutum بهترتیب بیشترین فراوانی و گونههای Crepidotus mollis، Ganoderma applanatum، Pluteus cervinus، Tramates gibbosa و Tremella mesenterica کمترین فراوانی را داشتند. در میان آنها، خانواده Polyporaceae بیشترین ارتباط را با خشکدار افتاده راش نشان داد و حجم خشکهدار در راشستانهای جنگلهای مدیریتشده فلورد برابر با 46/1 مترمکعب در هکتار برآورد شد. از میان ۲۶ گونه قارچ چوبزی شناساییشده، نتایج نشان داد که خانوادههای Polyporaceae، Phanerochaetaceae، Ganodermataceae و Hymenochaetaceae دارای بیشترین فراوانی بودهاند، درحالیکه خانوادههای Crepidotaceae، Pluteaceae و Tremellaceae کمترین فراوانی را به خود اختصاص دادند. نتایج تجزیه مؤلفههای اصلی نشان داد که تنوع گونهای موجب تفکیک قارچها به دو گروه اصلی گردید و تنها گونه قارچ رنگینکمان (Trametes versicolor) از سایر گونهها متمایز بود، درحالیکه بقیه گونهها در گروههای مشابه قرار گرفتند. افزونبراین، نتایج حاصل از روش ریرفکشن نشان داد که قارچ رنگینکمان رفتاری متفاوت نسبت به سایر قارچها داشته و الگوی پاسخ هریک از این گونهها در ارتفاعات مختلف نیز متفاوت بوده است. نتیجهگیری: یکی از اصول جنگلشناسی همگام با طبیعت، باقیگذاشتن خشکدارها در جنگل است؛ زیرا این عناصر موجب ایجاد ریزاقلیمهای متنوع در زیستگاه شده و پاسخ موجودات زنده به مدیریت جنگل و شیوههای مختلف جنگلشناسی را تحت تأثیر قرار میدهند. بررسی مدیریت جنگل فلورد نشان داد که با برداشت درختان در سه دهه گذشته، حجم خشکدارهای افتاده در این سری نسبت به راشستانهای طبیعی جنگلهای هیرکانی در سایر مناطق کمتر است. خشکدارهای افتاده بهعنوان یکی از مهمترین بسترهای زیستگاهی فلور قارچهای چوبزی شناخته میشوند و ضرورت توجه به نگهداشت آنها بیشازپیش احساس میشود. بنابراین پیشنهاد میشود، در مدیریت پایدار و حفاظت جنگل، به نقش خشکدارهای افتاده بهعنوان یکی از مهمترین بسترهای زیستگاهی فلور قارچهای چوبزی توجه ویژه شود. نگاه فقط اقتصادی به خشکهدارها میتواند موجب آسیب به روند تجدید حیات طبیعی و زادآوریهای بعدی در چرخه بومسازگان جنگل گردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حمایت جنگل؛ مدیریت جنگل؛ حفاظت؛ جنگل هیرکانی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The relationship between the volume of fallen beech logs and the abundance and species diversity of wood-inhabiting fungi in the managed Flord forest, Pol Sefid | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hamed Aghajani1؛ Hamid Jalilvand2؛ Salman Ahmady-asbchin3؛ Ehsan Bari4؛ Ali Hassanpoor tichi5 | ||
| 1Corresponding author, Assistant Prof., Department of Forest Sciences and Engineering, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran | ||
| 2Prof., Department of Forest Sciences and Engineering, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran | ||
| 3Associate Prof., Department of Microbiology, Faculty of Sciences, University of Mazandaran, Babolsar, Iran | ||
| 4Expert, Department of Engineering Sciences, Faculty of Engineering Sciences, Technical and Vocational University (TVU), Tehran, Iran. | ||
| 5Assistant Prof., Department of Applied Industries Engineering, Technical and Vocational University (TVU), Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objective: The Flord District represents a managed forest stand under the supervision of the Farim Wood and Paper Company, where three marking cycles have been conducted to date. Within a forest ecosystem, fallen deadwood functions as a microhabitat that plays a crucial role in shaping the species diversity and abundance of wood-inhabiting fungi. macro wood-inhabiting fungi occuring on fallen logs are among the primary and most effective decomposers within forest ecosystems. Owing to their distinct climatic characterictics, parts of the Hyrcanian forests of the northern Alborz region harbor not only a rich vegetation cover but also a highly diverse fungal flora. Identifying the wood-inhabiting fungal flora in each region provides valuable insights into the complexity of forest ecosystem biodiversity. The present study aims to investigate the abundance and species diversity of wood-inhabiting fungi on fallen beech logs and to examine their relationship with the volume of deadwood. Methodology: Following preliminary forest surveys, sampling was conducted in the beech stands of the Flord District, Farim Forest (Pol Sefid, Mazandaran Province), located within an altitudinal range of 1200–1800 m a.s.l. A total of 15 fallen beech logs, randomly selected at intervals of more than 200 m apart, were examined. For the collection of macro wood-inhabiting fungi, whenever a fruiting body was observed, the specimen was carefully harvested in an intact, complete, and suitable form for morphological identification. All collected fungi were numbered, labeled, and transferred to the mycology laboratory for taxonomic determination based on macroscopic and microscopic features. The obtained data on species diversity were entered into SPSS v.16, where normality was assessed using the Kolmogorov–Smirnov test. Species diversity and clustering analyses were performed using individual-based and sample-based rarefaction curves in PAST software. To further evaluate species segregation, Principal Component Analysis (PCA) was applied. Rarefaction, as a statistical approach, estimates the expected number of species in a randomly drawn subsample of n individuals (where n < N), thereby providing an answer to the fundamental question of how many species are likely to occur in a given subsample. In addition, multivariate relationships among samples were visualized using the Convex Hulls method, which constructs a set of polygons enclosing the points within a dataset. Furthermore, ternary plots were employed to display the relative distribution of three variables, where each variable is represented on one side of a triangular diagram, and their proportions determine the position of sample points. Results: In total, 15 fallen beech logs were examined, yielding 26 species of macro fungi belonging to 22 genera and 16 families. Among these, Trametes versicolor, Trametes hirsuta, Bjerkandera adusta, Galerina autumnalis, Ganoderma lucidum, and Stereum hirsutum were the most frequently encountered taxa, whereas Crepidotus mollis, Ganoderma applanatum, Pluteus cervinus, Trametes gibbosa, and Tremella mesenterica exhibited the lowest occurrence. Within this assemblage, the family Polyporaceae showed the strongest association with fallen beech logs, with deadwood volume estimated at 1.46 m³ per hectare in the managed beech stands of the Flord forest. Among the 26 identified wood-inhabiting fungal species, the families Polyporaceae, Phanerochaetaceae, Ganodermataceae, and Hymenochaetaceae were the most abundant, whereas Crepidotaceae, Pluteaceae, and Tremellaceae represented the least frequent taxa. Results of the PCA revealed that species diversity resulted in the segregation of fungi into two main groups, with only Trametes versicolor being distinctly separated from all other taxa, while the remaining species clustered within similar groups. Furthermore, the rarefaction analysis indicated that T. versicolor exhibited a different pattern compared with other fungi, and the response pattern of each species varied across different elevation. Conclusion: One of the fundamental principles of close-to-nature silviculture is the retention of fallen deadwood within forest ecosystems. These elements contribute to the formation of diverse microclimates within habitats and influence the responses of living organisms to forest management practices and silvicultural systems. An assessment of the Flord managed forest revealed that, due to timber harvesting over the past three decades, the volume of fallen deadwood in this district is considerably lower compared with natural beech stands of the Hyrcanian forests in other regions. Fallen deadwood represents one of the most important habitat substrates for wood-inhabiting fungal flora, underscoring the increasing necessity of retaining them within managed forests. Therefore, it is recommended that sustainable forest management and conservation strategies pay special attention to the ecological role of fallen deadwood as a key habitat substrate for wood-inhabiting fungi. A purely economic perspective toward fallen deadwood may threaten natural regeneration processes and subsequent regeneration within the forest ecosystem cycle. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Forest protection, forest management, conservation, Hyrcanian forests | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 111 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 29 |
||