گلستانه, سید رضا, فرار, ناصر, فراشیانی, محمد ابراهیم, صادقی, سید موسی, عباسی, علی, کوه پیما, فاطمه. (1405). پایش آفات مهم درختان کهور ایرانی در ناحیه رویشی صحارا- سندی (خلیجفارس- عمانی). سامانه مدیریت نشریات علمی, (), -. doi: 10.22092/ijfrpr.2026.370002.1679
سید رضا گلستانه; ناصر فرار; محمد ابراهیم فراشیانی; سید موسی صادقی; علی عباسی; فاطمه کوه پیما. "پایش آفات مهم درختان کهور ایرانی در ناحیه رویشی صحارا- سندی (خلیجفارس- عمانی)". سامانه مدیریت نشریات علمی, , , 1405, -. doi: 10.22092/ijfrpr.2026.370002.1679
گلستانه, سید رضا, فرار, ناصر, فراشیانی, محمد ابراهیم, صادقی, سید موسی, عباسی, علی, کوه پیما, فاطمه. (1405). 'پایش آفات مهم درختان کهور ایرانی در ناحیه رویشی صحارا- سندی (خلیجفارس- عمانی)', سامانه مدیریت نشریات علمی, (), pp. -. doi: 10.22092/ijfrpr.2026.370002.1679
گلستانه, سید رضا, فرار, ناصر, فراشیانی, محمد ابراهیم, صادقی, سید موسی, عباسی, علی, کوه پیما, فاطمه. پایش آفات مهم درختان کهور ایرانی در ناحیه رویشی صحارا- سندی (خلیجفارس- عمانی). سامانه مدیریت نشریات علمی, 1405; (): -. doi: 10.22092/ijfrpr.2026.370002.1679
پایش آفات مهم درختان کهور ایرانی در ناحیه رویشی صحارا- سندی (خلیجفارس- عمانی)
1نویسنده مسئول، استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بوشهر، ایران
2استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بوشهر، ایران
3دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
4محقق، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران
5محقق، ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان هرمزگان، هرمزگان، ایران
چکیده
سابقه و هدف: درخت کهور ایرانی با نام علمی Prosopis cineraria از خانواده Fabaceae میباشد. این درخت زیبا و چتری شبیه بید مجنون است. این گیاه مقاوم به آبوهوای گرم و مرطوب میباشد که نقش مؤثری در تلطیف آبوهوا، تهیه خوراک دام، جلوگیری از فرسایش خاک و تثبیت شنهای روان دارد. یکی از اصول مهم تدوین و اجرای برنامههای مدیریت جامع کنترل آفات در حوزه منابع طبیعی و کشاورزی پایدار، سیستم پایش هوشمند و مانیتورینگ منظم است. در این تحقیق پایش آفات مهم جنگلهای کهور ایرانی طی یک دوره 4 ساله از سال 1397 تا سال 1400 در ناحیه رویشی صحارا- سندی انجام شد. هدف از تحقیق، بررسی نوسانات جمعیت و میزان سطح آلودگی جهت برنامهریزی، پیشآگاهی و انجام اقدامات مدیریت کنترل آفات میباشد. مواد و روشها: ابتدا در هر استان ناحیه رویشی صحارا- سندی (بوشهر، هرمزگان، جنوب کرمان و سیستان و بلوچستان) براساس پراکنش و وسعت این جنگلها، تعدادی ایستگاه نمونهبرداری تعیین شد. جهت شناسایی کانونهای آلودگی به آفات مهم جنگلهای کهور ایرانی، برآورد سطح آلودگی به آفات (میزان خسارت آفت به گیاه میزبان) و مطالعه پراکنش جغرافیایی آنها، در ایستگاههای نمونهبرداری با جنگلگردشی و انجام مطالعات میدانی، نمونهبرداری و بررسی آفات با استفاده از ترانسکت و به روش کاملاً تصادفی در عرصه موردمطالعه انجام شد. همچنین، با استفاده از دستگاه GPS و ثبت اطلاعات، پراکنش جغرافیایی آفات در استان یا منطقه موردمطالعه تعیین شد. نتایج و یافتهها: نتایج نشان داد، درخصوص آفت سوسک بذرخوار کهور ایرانی Caryedon serratus، بالاترین سطح آلودگی با 83درصد در سال 1400 در استان هرمزگان و کمترین سطح آلودگی با 1درصد در سال 1399 در جنوب کرمان در سطح یک هزار هکتار جنگلهای کهور ایرانی ثبت شد. میانگین چهارساله آلودگی به سوسک بذرخوار، بالاترین با 17/67درصد در استان هرمزگان و کمترین با 15/1درصد در جنوب کرمان به دست آمد. درخصوص آفت سوسک پوستخوار (زیرخانواده Scolytidae)، بالاترین سطح آلودگی با 5/97درصد در سال 1400 در استان هرمزگان و کمترین سطح آلودگی با 01/0درصد در سال 1399 در استان بوشهر در سطح یک هزار هکتار جنگلهای کهور ایرانی ثبت شد. میانگین چهارساله آلودگی به سوسک پوستخوار، بالاترین با 5/73درصد در استان هرمزگان و کمترین با 03/0درصد در استان بوشهر به دست آمد. درخصوص آفت سرخرطومی کهور comogaster spp.، طی سالهای اجرای طرح این آفت فقط در استان سیستان و بلوچستان مشاهده شد. نتایج نشان داد، بالاترین سطح آلودگی با 15درصد طی سالهای 1399 و 1400 و کمترین سطح آلودگی با 10درصد در سال 1397 در سطح یک هزار هکتار جنگلهای کهور ایرانی ثبت شد. نتیجهگیری: آفت کلیدی درختان کهور ایرانی سوسک بذرخوار با نام علمی Caryedon serratus است که خسارت زیادی به بذر درختان وارد میکند. همچنین، سوسک پوستخوار درخت کهور ایرانی (Scolytidae) که در حال حاضر با جمعیت پایینی وجود دارد ولی با توجه به خسارت شدید به تنه درختان و احتمال مرگ درختان باید بهطور مشخص پایش شود. همچنین پایش آفات درختان کهور ایرانی در کل استانهای نواحی رویشی صحارا- سندی نشان داد، بیشترین تخریب و آسیب واردشده به رویشگاهها توسط انسان و دخالتهای انسانی و توسعه فعالیتهای صنعتی انجام شده است.
The Monitoring of the important pests of Prosopis cineraria forests in Saharo- Sindian Region (Persian Gulf and Oman)
نویسندگان [English]
Seyed Reza Golestaneh1؛ Naser Farrar2؛ Mohammad ebrahim Farashiani3؛ Seyed Mousa Sadeghi3؛ Ali Abasi4؛ Fatemeh Kohpayma5
1Corresponding author, Assistant Prof., Research Division of Natural Resources, Bushehr Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Bushehr, Iran
2Assistant Prof., Research Division of Natural Resources, Bushehr Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Bushehr, Iran
3Associate Prof., Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran
4Researcher, Kerman Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Kerman, Iran
5Researcher, General Department of Natural Resources and Watershed Management of Hormozgan, Iran