| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,168 |
| تعداد مقالات | 35,197 |
| تعداد مشاهده مقاله | 50,952,502 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 90,955,020 |
بررسی حشرات بذرخوار برخی از گونههای گون و پارازیتوئیدهای آنها در رویشگاههای مرتعی استان آذربایجان غربی | ||
| تحقیقات حمایت و حفاظت جنگلها و مراتع ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijfrpr.2026.369660.1674 | ||
| نویسندگان | ||
| اسماعیل علیزاده* 1؛ سید ابراهیم صادقی2؛ ندا مشهورزاد3 | ||
| 1نویسنده مسئول، استادیار پژوهش، بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران | ||
| 2استاد پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 3کارشناس ارشد، بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: گون (Astragalus spp.) گیاهی از خانواده Fabaceae است که بیشتر به حالت خودرو و در نواحی کوهستانی و اراضی بایر میروید، این گونه علاوهبر اینکه بهعنوان یکی از منابع تغذیه احشام است، بهدلیل داشتن ریشههای عمیق و تاجپوشش گسترده در حفاظت از فرسایش خاک اهمیت داشته و علاوهبراین برخی از این گونهها از لحاظ دارویی نیز حائز اهمیت هستند. از مهمترین عواملی که روی قوه نامیه و درصد جوانهزنی بذر گیاهان مرتعی تأثیر میگذارد، حشرات بذرخوار هستند. بهطوریکه این حشرات با حمله به بذور در طبیعت و نیز در انبارها موجب ازبینرفتن محتویات و تخریب جنین آنها میشوند، درنتیجه قدرت جوانهزنی و قوه نامیه بذور را از بین میبرند و درنهایت خسارت ناشی از آنها روی بذور و گیاهان مرتعی مانع تولید بذر سالم و درنتیجه موجب عدم موفقیت برنامههای بذرکاری مراتع بهمنظور اصلاح پوشش مرتعی میشود. مواد و روشها: نمونهبرداریها از مناطق پست و کمارتفاع شروع و به سمت مناطق با ارتفاعات بالاتر در زیستگاهها و مناطق مختلف استان در سالهای 1388 تا 1392 انجام شد. در این پژوهش 12 منطقه مرتعی در استان آذربایجان غربی بررسی شد. اجرای پژوهش در قرقهای مرتعی و مناطقی که کمتر دستخوش تخریب و چرا قرار گرفته بودند، صورت گرفت. از هر اقلیم چهار قطعه و از هر قطعه دو نمونه انتخاب شدند که براساس شرایط اقلیمی و رویشی گیاهان در فصول مختلف در مناطق قرق و در مناطقی که کمتر دستخوش چرا و تخریب قرار گرفتهاند، با شروع مرحله خمیریشدن تا رسیدن کامل بذور نمونهبرداری به فاصله هر هفته انجام شد. درصد خسارت از بهدستآمدن میانگین درصد خسارتهای مختلف در تاریخهای مختلف درصدگیری به دست آمد. در مواردی که در هر سایت برای هر گیاه 1000 عدد بذر (4 تکرار و هر تکرار 250 بذر) یافت نشد، درصد آلودگی براساس تعداد بذور جمعآوریشده محاسبه شد. علاوهبرآن با شمارش حشرات خارجشده نسبت به هر یک از آنها با توجه به تعداد کل بذور آسیبدیده درصد آلودگی محاسبه شد. نتایج و یافتهها: در این بررسی از تعداد 104 نمونه لگوم مرتعی جمعآوریشده که مربوط به 68 گونه لگوم بوده و از این تعداد 31 گونه گون شناسایی شدند. از مجموع 31 گونه گون شناساییشده از 17 گونه آن حشرات بذرخوار استخراج شد و در بقیه آن یعنی 14 گونه گون، هیچگونه حشرهای جمعآوری و شناسایی نشد. نتایج بررسی این طرح نشان داد، میزان خسارت توسط حشرات بذرخوار در گونههای مختلف گون در مراتع استان آذربایجان غربی بیشتر مربوط به سوسکهای متعلق به خانواده Bruchidae و زنبورهای خانواده Eurytomidae است. نتیجهگیری: از مجموع 104 نمونه لگوم جمعآوریشده در مراتع آذربایجان غربی، 31 گونه متعلق به جنس گون (Astragalus) بوده، که تعداد 17 گونه از آنها آلوده به حشرات بذرخوار بودند، که بیشتر مربوط به دو راسته Coleoptera و Hymenoptera است. از راسته سختبالپوشان دو خانواده Bruchidae و Apionidae بیشترین خسارت را روی گونها داشتند. جنسهای Paleoacanthoscelides، Bruchus و Bruchidius از خانواده Bruchidae و جنس Pseudoprotapion از خانواده Apionidae از روی گونهای موردمطالعه جمعآوری و تشخیص داده شدند. همچنین از بالغشاییان جنس Bruchophagus از خانواده Eurytomidae بیشترین خسارت را روی گونها داشتند و زنبورهای جنس Pteromalus از خانواده Pteromalidae، جنس Pseudotorymus از Torymidae و زنبور Elasmus از خانواده Eulophidae بهعنوان پارازیتوئیدهای حشرات بذرخوار شناسایی شدند. گونههای گون A. effusus Bunge،A .macrorus Fischer & C.A.Meye و A. robustus Bunge با 13 درصد آلودگی بیشترین خسارت و گونههایBunge A. bicolor Lam ، A. ovinus Boiss، A. onobrichis، A. logopoides Lam و A. vegetus با 5 درصد آلودگی کمترین خسارت را متحمل شدهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| .Astragalus spp؛ حشرات بذرخوار؛ پارازیتوئید؛ درصد آلودگی؛ مرتع | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Investigation of some seed-eating insects and their parasitoids in pasture habitats of West Azarbaijan province | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Esmaeil Alizadeh1؛ Seyed Ebrahim Sadeghi2؛ Neda Mashhourzad3 | ||
| 1Corresponding author, Assistant Prof., Phytosanitary Research Department, West Azerbaijan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Urmia, Iran | ||
| 2Prof., Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| 3Master of Science, Plant Protection Research Department, West Azerbaijan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Urmia, Iran | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Astragalus spp, seed-eating insects, parasitoid, infection percentage, Pasture | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 20 |
||