| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,188 |
| تعداد مقالات | 35,336 |
| تعداد مشاهده مقاله | 51,459,840 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 91,332,286 |
پوشش گیاهی و تنوع گونهای کف بیشهزارهای کران رودخانهای کرخه (شوش دانیال) در ناحیه صحارا سندی استان خوزستان | ||
| تحقیقات حمایت و حفاظت جنگلها و مراتع ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijfrpr.2026.369223.1670 | ||
| نویسندگان | ||
| مهری دیناروند* 1؛ سید موسی صادقی2؛ صبا پیرو3؛ سید حسین آرامی3؛ سجاد عالی محمودی سراب3 | ||
| 1نویسنده مسئول، دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران | ||
| 2دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 3استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: گیاهان نقش محوری در ثبات اکوسیستمهای طبیعی دارند. با اندازهگیری پیاپی تنوع زیستی در طول زمان میتوان ضمن تشخیص وضعیت موجود پوشش گیاهی، توصیههای مناسب مدیریتی در رابطه با حفظ و بهبود زیستگاههای طبیعی انجام داد. لذا این تحقیق با هدف بررسی تغییرات کیفی پوشش گیاهی، پایش روند و شدت تغییرات در درختزارهای ناحیه صحارا سندی ایران، تعیین رابطه بین شاخصهای پوشش گیاهی با عوامل اقلیمی و اندازهگیری شاخصهای تنوع و غنای گونهای در بیشهزار حاشیه رودخانه کرخه انجام شد. مواد و روشها: طی بازدیدهای صحرایی، ابتدا یک سطح همگن ازنظر ترکیب گونهای انتخاب شد که معرف تیپ گیاهی منطقه بود. در گام بعدی نمونهگیری به روش تصادفی سیستماتیک انجام شد و در امتداد 3 ترانسکت احداث شده 30 پلات ثابت برای نمونهبرداری در نظر گرفته شدند. با توجه به سیمای طبیعی ناحیه صحارا سندی فاکتورهای گیاهی از مجموعه پلاتهای ثابت در فصل رویشی مناسب (اوایل بهمن تا اواخر فروردین) برداشت شد. در هر پلات درصد پوشش زنده تکتک گونهها با ذکر نام، درصد لاشبرگ و خاشاک، درصد زمین لخت ثبت شد. با پیمایش میدانی عرصه تمام گونههای گیاهی موجود یادداشتبرداری شد. اندازه پلات جهت نمونهبرداری یک مترمربع بود که به روش سطح حداقل و با استفاده از پلاتهای حلزونی و منحنی سطح-گونه تعیین شود. سپس شاخصهای غالبیت، یکنواختی و تنوع گونهای شانون و سیمپسون با استفاده از نرمافزار PAST 2.17 اندازهگیری شدند. آنالیزهای آماری نیز در نرمافزار SPSS27 صورت گرفت که ابتدا نرمال بودن دادهها با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف بررسی شده و سپس برای مقایسه تغییرات پوشش گیاهی از آزمون t جفتی استفاده شد. نتایج و یافتهها: نتایج این تحقیق نشان داد تفاوتهای مشخصی بین تعداد گونه، درصد پوشش، غالبیت، شاخصهای سیمپسون، شانون، یکنواختی و غنا در سال اول (بهمن 1400 تا فروردین 1401) و سال پایانی (بهمن 1401 تا فروردین 1402) وجود دارد و بهجز شاخص یکنواختی در سایر موارد ذکرشده تفاوتها در سطح 1 درصد معنیدار بودند. از سوی دیگر بین بارندگی ماههای دی، بهمن، اسفند و فروردین و میانگین دمای این چهار ماه و شاخصهای تنوع همبستگی مثبت معنیداری در سطح 1 درصد وجود دارد. همچنین بین شاخص یکنواختی و بارندگی همبستگی مثبت و بین شاخص غالبیت و میزان بارندگی همبستگی منفی معنیدار در سطح 1 درصد مشاهده شد. نتیجهگیری: نتایج پایش پوشش گیاهی و دو عامل اساسی خاک و اقلیم (به خصوص بارش و دما) در منطقه موردمطالعه نشان داد تغییرات محسوسی در شاخصهای تنوع گونهای در اثر برهمکنش عوامل محیطی و بیولوژی دیده میشود. بهصورتیکه دمای مطلوب و بارش مناسب در سال پایانی سبب رویش بیشتر گونههای گیاهی در منطقه شده است. در استانهای گرمسیری مانند استان خوزستان دما فاکتوری محدودکننده برای گونههای یکساله و کوتاهزی بوده و سبب حذف سریع آنها از طبیعت میشود. لازم به ذکر است این گونههای تروفیت نقش بسزایی در افزایش درصد مواد آلی خاک و حاصلخیزی آن نیز دارد. این مناطق اگرچه بهواسطه بارندگی بهصورت موقت بارویش گیاهان یکساله بومی احیا میشوند اما همچنان عرصههایی بسیار حساس و شکننده هستند و تنوع پوشش گیاهی در آنجا وابسته به فصل است؛ بنابراین نیاز به مدیریت، برنامهریزی و قرق کامل دارند، تا مسیر توالی و خاکزایی طی شده و بستر مناسبی برای برگشت گیاهان چندساله و بوتهای فراهم شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| درصد پوشش گیاهی؛ شاخص سیمپسون؛ شاخص شانون؛ بیشهزار؛ گونه پده | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Vegetation cover and species diversity in the Karkheh riverside woodlands (Shoush Danial) in the Sahara Sindi area of Khuzestan province | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mehri Dinarvand1؛ Seyed Mosa Sadeghi2؛ Saba Peyrov3؛ Seyed Hossein Arami3؛ Sajad Alimahmoodi Sarab3 | ||
| 1Corresponding author, Associate Prof., Forests and Rangelands Research Department, Khuzestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization(AREEO), Ahvaz, Iran | ||
| 2Associate Prof, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| 3Assistant Prof., Forests and Rangelands Research Department, Khuzestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization(AREEO), Ahvaz, Iran | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Percentage of vegetation cover, Simpson index, Shannon index, woodland, Populus euphratica | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 20 |
||