| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,262 |
| تعداد مقالات | 36,058 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,182,339 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 94,182,635 |
شناسایی عوامل قارچی زوال گون در منطقه حفاظت‌شده تنگصیاد و برآورد میزان خسارت زوال در این گون‌زارها | ||
| تحقیقات حمایت و حفاظت جنگلها و مراتع ایران | ||
| مقاله 8، دوره 23، شماره 2 - شماره پیاپی 46، اسفند 1404، صفحه 299-321 اصل مقاله (2.2 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijfrpr.2026.366041.1630 | ||
| نویسندگان | ||
| کرم سپه وند* 1؛ سیده معصومه زمانی2؛ مجید توکلی3؛ نرگس سپاسی4؛ علی محمدیان5 | ||
| 1محقق، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران | ||
| 2استادیار پژوهش، بخش تحقیقات حفاظت و حمایت، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 3استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران | ||
| 4محقق، بخش تحقیقات حفاظت و حمایت، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 5استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: جنس گون یکی از بزرگ‌ترین جنس‌های گیاهی است که پراکندگی گسترده‌ای در جهان دارد. گون‌زارها حدود ۲۵ درصد از سطح مراتع ایران را پوشش می‌دهند. در سال‌های اخیر، برخی از این گون‌ها دچار زوال شده‌اند که به خشکیدگی و مرگ تدریجی آنها منجر شده است. بااین‌حال، عوامل ایجادکننده این زوال و میزان خسارت آن در مناطق مختلف به‌طور کامل بررسی نشده است. زوالها معمولاً با ترکیبی از عوامل مختلف آغاز می‌شوند که شرایط محیطی گیاه را تغییر می‌دهند و درنهایت، گیاهان توسط عوامل بیماری‌زا (به‌ویژه قارچ‌ها) آلوده‌شده و از بین می‌روند. هدف این پژوهش، شناسایی عوامل قارچی مؤثر در خشکیدگی و زوال گون‌زارها در منطقه تنگصیاد استان چهارمحال و بختیاری و بررسی میزان خشکیدگی و زوال در ارتفاعات و شیب‌های مختلف بود. مواد و روشها: به‌منظور شناسایی عوامل قارچی مؤثر در خشکیدگی و زوال گونه‌های گون در منطقه تنگصیاد استان چهارمحال و بختیاری، از ریشه و ساقه بوته‌های زوال یافته و یا در حال زوال در چند ایستگاه نمونه‌برداری انجام شد. نمونه‌ها به آزمایشگاه منتقل و قطعاتی از طوقه، ساقه و ریشه گیاهان آلوده جداسازی و کشت داده شدند. پس از جداسازی و خالص‌سازی عوامل بیماری‌زا، شناسایی جدایه‌ها براساس ویژگی‌های ریخت‌شناسی پرگنه‌ها و ویژگی‌های میکروسکوپی با استفاده از کلیدهای شناسایی انجام شد. همچنین، شدت بیمارگری قارچ‌های جداسازی شده روی شاخه‌های بریده میزبان براساس روش‌های توصیه‌شده و با تلقیح قارچ‌های بیمارگر به شاخه‌های سالم و دارای قطر یکسان گون و براساس قطر لکه‌های ایجاد شده ارزیابی شد. به‌منظور بررسی درصد خسارت ناشی از زوال، در سه ارتفاع مختلف و در دو جهت شیب شمالی و جنوبی، آزمایشی در قالب طرح فاکتوریل بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی انجام شد. درصد خسارت زوال روی بوته‌ها بررسی شد و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای آماری Excel و SPSS تحلیل شدند. نتایج و یافته‌ها: درمجموع سه گونه و سه جنس قارچ با اسامی علمی Fusarium sp.، Trichothecium roseum، Nattrasia mangiferae، Verticillium dahlia، Phoma sp. و Penicillium sp. از این گیاهان جداسازی و شناسایی شد و ازنظر شدت بیماری‌زایی در سه گروه قرار گرفتند. همچنین نتایج نشان داد که اختلاف بین پایه‌های خسارت‌دیده از زوال در شیب‌های شمالی و جنوبی در هر موقعیت ارتفاعی کاملاً معنی‌دار بود (P<0.01). همچنین اثر ارتفاع روی درصد خسارت زوال مشاهده‌شده در شیب شمالی در سه محدوده ارتفاعی ازنظر آماری کاملاً معنی‌دار بود (P≤0.01). اما اثر ارتفاع روی درصد خسارت زوال مشاهده‌شده در شیب جنوبی در سه محدوده ارتفاعی ازنظر آماری معنی‌دار نبود (P>0.05). کمترین درصد خسارت در شیب شمالی ارتفاعات بالاتر از ۲۵۰۰ متر (60/2±83/19) و بیشترین درصد خسارت در شیب جنوبی ارتفاعات بین ۲۳۰۰-۲۴۰۰ متر (39/4±00/۶۱) بود. نتیجه‌گیری: از بین قارچ‌های شناسایی‌شده گروهی از عوامل بیماری‌زای مهم در بیشتر گیاهان هستند. گروهی نیز از عوامل بیماری‌زای ثانویه هستند و زمانی که گیاهان تحت تنش قرار می‌گیرند حالت بیماری‌زا پیدا می‌کنند که این گروه در چند سال اخیر در بیشتر گیاهان در حال زوال اهمیت پیدا کرده‌اند و گروهی نیز از عوامل بیماری‌زای بسیار ضعیف بودند. همچنین درصد خسارت زوال در ارتفاعات مختلف بین بوته‌های زوال یافته در شیب شمالی ازنظر آماری معنی‌دار و در شیب جنوبی ازنظر آماری غیر معنی‌دار بود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| زوال؛ خشکیدگی؛ قارچ‌های بیماری‌زا؛ گون؛ تنگصیاد؛ چهارمحال و بختیاری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Identification of fungal agents causing dieback of Astragalus in the protected area of Tang Sayad and assessment of the extent of dieback damage in these habitats | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Karam Sepahvand1؛ Seyedeh Masoomeh Zamani2؛ Majid Tavakoli3؛ Narges Sepasi4؛ Ali Mohammadian5 | ||
| 1Corresponding Author, Researcher, Forests and Rangelands Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Khorramabad, Iran | ||
| 2Assistant Prof., Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| 3Assistant Prof., Forests and Rangelands Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Khorramabad, Iran | ||
| 4Researcher, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| 5Assistant Prof., Forests and Rangelands Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Khorramabad, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objective: The Astragalus genus is one of the largest plant genera and has a wide distribution worldwide. These plants cover approximately 25% of the pastures in Iran. In recent years, a number of these species have begun to decline, leading to gradual drying and death. Deterioration typically starts due to a combination of various factors that alter the conditions and environment of the plants ultimately resulting in infection by pathogenic agents, the most important of which are fungi. The purpose of this research was to identify the fungal factors responsible for drying and deterioration in the Astragalus grasslands in the Tang Sayad area of Chaharmahal and Bakhtiari province as well as to investigate the extent of drying and dieback at different altitudes and slopes. Methodology: Samples were collected from the roots, stems, and crowns of infected or decaying plants at various stations and subsequently transferred to the laboratory. Parts of the crown, stem and roots of the infected plants were separated and cultivated. After isolating and purifying the pathogenic agents, the isolates were identified based on their morphological and microscopic characteristics using identification keys. Moreover, the virulence of the isolated fungi on detached host branches was evaluated based on recommended methods by inoculating the pathogenic fungi onto healthy branches of uniform diameter from the same species and assessing the resulting lesion size. Additionally, to assess the percentage of damage at three different heights and in two directions (north and south slopes), a factorial design based on a completely randomized block design was employed. The percentage of dieback damage on these plants was recorded, and the data were analyzed using Excel and SPSS statistical software. Results: In total, six fungal species and genera were isolated and identified from the tissues of Astragalus plants: Fusarium sp., Trichothecium roseum, Nattrassia mangiferae, Verticillium dahliae, Phoma sp., and Penicillium sp.. These fungi were classified into three groups based on the severity of their pathogenicity. The results also indicated that the differences observed in the damage suffered by the plants due to wilt on the northern and southern slopes at each elevation level were highly significant (P < 0.01). Additionally, the effect of elevation on the percentage of dieback damage noted on the northern slope was statistically significant across three elevation ranges (P ≤ 0.01). However, the effect of elevation on the percentage of wilt damage observed on the southern slope across the three elevation ranges was not statistically significant (P > 0.05). The lowest percentage of damage was recorded on the northern slope at elevations above 2500 meters (19.83 ± 2.60), while the highest percentage of damage occurred on the southern slope at elevations between 2300 and 2400 meters (61.00 ± 4.39). Conclusion: Among the identified fungi, some serve as significant pathogenic agents that affect a wide range of plants, while others act as secondary pathogens, becoming harmful only when plants are under stress. This latter group has gained importance in recent years, as it impacts many plants experiencing decline. Additionally, some fungi are very weak pathogens that primarily function as saprophytes, targeting dead and decaying tissues and contributing to the decomposition of deteriorating plant tissues. Furthermore, the percentage of wilt damage at different elevations was statistically significant among the declining plants on the northern slope, whereas it was not statistically significant on the southern slope. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Decline, dieback, plant disease fungi, Astragalus, Tange Sayyad, Chaharmahal and Bakhtiari | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 218 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 114 |
||