سهیل نژاد, عبدالمجید, رحیمی مقدم, سجاد. (1405). ارزیابی عملکرد ریشه و شاخصهای رشدی چغندرقند تحت کشت نشائی و مستقیم در مناطق نیمه خشک و سرد. سامانه مدیریت نشریات علمی, (), -. doi: 10.22092/jsb.2026.371597.1402
عبدالمجید سهیل نژاد; سجاد رحیمی مقدم. "ارزیابی عملکرد ریشه و شاخصهای رشدی چغندرقند تحت کشت نشائی و مستقیم در مناطق نیمه خشک و سرد". سامانه مدیریت نشریات علمی, , , 1405, -. doi: 10.22092/jsb.2026.371597.1402
سهیل نژاد, عبدالمجید, رحیمی مقدم, سجاد. (1405). 'ارزیابی عملکرد ریشه و شاخصهای رشدی چغندرقند تحت کشت نشائی و مستقیم در مناطق نیمه خشک و سرد', سامانه مدیریت نشریات علمی, (), pp. -. doi: 10.22092/jsb.2026.371597.1402
سهیل نژاد, عبدالمجید, رحیمی مقدم, سجاد. ارزیابی عملکرد ریشه و شاخصهای رشدی چغندرقند تحت کشت نشائی و مستقیم در مناطق نیمه خشک و سرد. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1405; (): -. doi: 10.22092/jsb.2026.371597.1402
ارزیابی عملکرد ریشه و شاخصهای رشدی چغندرقند تحت کشت نشائی و مستقیم در مناطق نیمه خشک و سرد
1استادیار، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2استادیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی اثر دو روش کاشت نشائی (در سنین ۳۵ و ۴۵ روزه) و کشت مستقیم بر شاخصهای رشدی و عملکرد ریشه چغندرقند در سه منطقهی نیمهخشک و سرد اردبیل، تبریز و ارومیه با انجام شبیهسازی رشد با استفاده از مدل SUCROS و بر پایهی دادههای بلندمدت اقلیمی (1358 تا 1398) و ویژگیهای فیزیکی-آبی خاک صورت گرفت. شاخصهای TDW، LAI، RGR و CGR با مدلهای تابعی رشد استخراج و برای مقایسه سیستمهای کاشت تحلیل شدند. نتایج نشان داد کشت نشائی استقرار اولیه گیاه را بهطور محسوسی بهبود داد. مقدار LAI در تیمارهای نشاکاری در حدود ۱۲۰ روز پس از کاشت به 4/7 در اردبیل، 6/6 در تبریز و 05/7 در ارومیه رسید؛ در حالیکه این مقدار در کشت مستقیم بهترتیب حدود 6/1، 3/3 و 8/3 بود. CGR در تیمار نشاکاری ۴۵ روزه در بیشترین مقدار خود به 2/19 گرم بر مترمربع در روز در اردبیل، ۲۱ گرم بر مترمربع در تبریز و 3/22 گرم بر مترمربع در ارومیه رسید. در مقابل، RGR بهطور طبیعی در تیمارهای نشاکاری کمتر بود، که ناشی از وزن خشک اولیه بالاتر و هزینهی تنفسی بیشتر نشا است؛ با اینحال این کاهش مانع برتری نهایی نشاکاری در تجمع ماده خشک نشد. تجمع ماده خشک کل (TDW) نیز در نشاکاری ۴۵ روزه بیشتر بود؛ بهطوریکه در روز ۱۷۰ مقدار TDW در اردبیل به ۱۹۰۲ گرم بر مترمربع، در تبریز به ۲۰۰۱ گرم بر مترمربع و در ارومیه به حدود ۲۴۷۱ گرم بر مترمربع رسید، در حالیکه این مقدار در کشت مستقیم بهمراتب پایینتر بود. عملکرد ریشه نیز الگوی مشابهی داشت؛ بیشترین عملکرد ریشه (حدود 108 تن در هکتار) در نشاکاری ۴۵ روزه ارومیه و کمترین مقدار (حدود ۶۸ تن در هکتار) در کشت مستقیم تبریز مشاهده شد. در مجموع، نتایج نشان میدهد نشاکاری میتواند راهبردی مؤثر برای بهبود شاخصهای رشد و دستیابی به عملکرد ریشه بالاتر چغندرقند در مناطق سرد و نیمهخشک باشد.
Evaluating root yield and growth indices of sugar beet under transplanting and direct-seeded sowing in cold semi-arid regions
نویسندگان [English]
Abdolmajid Soheilnejad1؛ Sajjad Rahimi-Moghaddam2
1Assistant Prof, Department of Agriculture, Faculty of Agriculture, Payame Noor University, Tehran, Iran
2Assistant Prof., Department of Plant Production and Genetics Engineering, Faculty of Agriculture, Lorestan University, Khorramabad, Iran
چکیده [English]
The current research aimed to evaluate the effects of two transplanting ages (35 and 45 days) and direct-seeded sowing on growth indices and root yield of sugar beet across three cold semi-arid regions: Ardebil, Tabriz, and Urmia. Crop growth was simulated using the SUCROS model based on long-term climatic data (1980-2020) and soil physical-hydrological characteristics. Growth indices including TDW, LAI, RGR, and CGR were derived using functional growth models and compared across planting systems. Transplanting markedly improved early crop establishment. In transplant treatments, LAI peaked around 120 days after planting at 7.4 in Ardebil, 6.6 in Tabriz, and 7.05 in Urmia, whereas corresponding values under direct-seeded sowing were approximately 6.1, 3.3, and 3.8, respectively. Maximum CGR in the 45-day transplanting treatment reached 19.2 g m-2 day-1 in Ardebil, 21 g m-2 day-1 in Tabriz, and 22.3 g m-2 day-1 in Urmia. In contrast, RGR was naturally lower in transplant treatments due to higher initial dry weight and elevated respiratory costs; nevertheless, this reduction did not hinder the superior final dry matter accumulation of transplants. TDW was also higher under 45-day transplanting, reaching 1902 g m-2 in Ardabil, 2001 g m-2 in Tabriz, and about 2471 g m-2 in Urmia by day 170, all substantially exceeding the values under direct sowing. Root yield followed the same trend: the highest root yield (108 t ha-1) occurred in the 45-day transplanting treatment in Urmia, whereas the lowest (68 t ha-1) was observed under direct sowing in Tabriz. Overall, the results indicate that transplanting can serve as an effective strategy to enhance growth indices and achieve higher sugar beet productivity in cold semi-arid environments.
کلیدواژهها [English]
Crop growth rate, Leaf area index, Relative growth rate, SUCROS model
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 24
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب