| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,168 |
| تعداد مقالات | 35,197 |
| تعداد مشاهده مقاله | 50,953,404 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 90,955,712 |
تحلیل راهبردی چالشها و راهکارهای ارتقای توسعه پایدار کشت گلخانهای در استان آذربایجان شرقی با بهرهگیری از روشهای کمی و کیفی هیبریدی | ||
| تحقیقات سامانهها و مکانیزاسیون کشاورزی | ||
| دوره 25، شماره 91، دی 1403، صفحه 15-36 اصل مقاله (1.05 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/amsr.2025.369917.1520 | ||
| نویسندگان | ||
| عادل طاهری حاجی وند* 1؛ رضا مهدی پور2 | ||
| 1استادیار گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 2کارشناسی ارشد مکانیزاسیون کشاورزی، گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| کشت گلخانهای با برخورداری از توانمندیهایی مانند بهرهوری منابع بالا، امکان تولید چهار فصل، کاهش وابستگی به شرایط اقلیمی و صرفهجویی قابل توجه در مصرف آب نقش بسزایی در توسعۀ پایدار کشاورزی و ایجاد ارزش افزوده اقتصادی دارد. با وجود این مزایا، توسعۀ کشت گلخانهای در استان آذربایجان شرقی با چالشهای متعددی روبهروست. این پژوهش با بهرهگیری از رویکرد توصیفی-پیمایشی، پرسشنامه با روایی و پایایی تایید شده و استفاده توأم از روشهای آماری کمی (مانندSWOT و QSPM) و کیفی (مطالعات میدانی و مصاحبه) به صورت هیبریدی به تحلیل عمیق این چالشها و ارائۀ راهکارهای اجرایی پرداخته است. نتایج نشان میدهد که یافتههای کمی و کیفی همسو هستند و چالشها را میتوان در قالب هفت محور اقتصادی، اجتماعی، مدیریتی، بازاریابی و فروش، ساختاری، آموزشی و نهادههای مصرفی تفکیک و اولویتبندی کرد. نتایج تحلیل SWOT نشان داد میانگین امتیاز عوامل داخلی و خارجی به ترتیب 2/11 و 2/21 است که بیانگر وضعیت نسبتاً پایدار اما نیازمند اصلاح و تقویت ساختارهای حمایتی و مدیریتی در بخش کشت گلخانهای استان است. بر اساس مدل QSPM، استراتژی برتر توسعه، «توسعه زیرساختهای مالی و فناورانه با مشارکت دولت و بخش خصوصی» با امتیاز کل جذابیت 6/42 شناسایی شد. رفع موانع موجود در استان نیازمند تدوین برنامههای آموزش عملی، سرمایهگذاری هدفمند در زیرساختها، حمایت از بهکارگیری فناوریهای نوین، استانداردسازی ساختار مدیریت و تولید، و ارائۀ بستههای حمایتی و اعتباری است. تحقق این راهکارها ضمن بالابردن پایداری کشتهای گلخانهای، به افزایش کیفیت و کمیت تولید و تقویت رقابتپذیری کشاورزی منطقه خواهد انجامبد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل SWOT؛ چالشهای توسعه؛ راهکارهای اجرایی؛ مدل QSPM | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Comprehensive Analysis of the Challenges and Obstacles to the Sustainable Development of Greenhouse Cultivation in East Azerbaijan Province | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Adel Taheri Hajivand1؛ Reza Mehdipour2 | ||
| 1Assistant Professor, Department of Biosystem Engineering, Faculty of Agriculture, Tabriz University, Iran | ||
| 2M.Sc. in Agricultural Mechanization, Department of Biosystems Engineering, Faculty of Agriculture, University of Tabriz. | ||
| چکیده [English] | ||
| Greenhouse cultivation, with its advantages such as high resource efficiency, year‑round production, reduced dependence on climatic conditions, and significant water savings, plays a crucial role in achieving sustainable agriculture and creating economic value added. Despite these merits, the greenhouse sector in East Azerbaijan Province faces multiple structural and operational challenges. This study applied a descriptive–survey design using a validated and reliable questionnaire, alongside a hybrid analytical framework combining quantitative (SWOT and QSPM) and qualitative (field observation and expert interviews) methods. The integrated results revealed strong convergence between both approaches, classifying the challenges into seven key dimensions: economic, managerial, marketing and sales, structural, educational, seed and natural resources, and social issues. The SWOT analysis indicated that the mean scores of internal and external factors were 2.11 and 2.21, respectively, suggesting a relatively stable but weak system requiring reinforcement of supportive and managerial structures. Based on the QSPM outcomes, the most attractive development strategy was identified as “enhancing financial and technological infrastructure through public–private partnership (PPP)”, with a total attractiveness score of 6.42. The findings emphasize that overcoming current barriers requires implementing hands‑on training, targeted investment in infrastructure, promotion of advanced technologies, standardization of production and management systems, and provision of financial and credit support schemes. These strategic actions would improve the sustainability of greenhouse cultivation, enhance production quality and quantity, and strengthen the competitive position of the region’s agricultural economy. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Development Challenges, Implementation Solutions, QSPM Model, SWOT Analysis | ||
| مراجع | ||
|
Asadi, A., Kachouei, R., & Rezaei-Moghaddam, K. (2009). Barriers to development of greenhouses cultivation in Isfahan Province. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 40(2), 217-229. (in Persian) Azizi, K., & Shirani Bidabadi, S. (2018). Analysis of factors influencing greenhouse development in Zanjan province. Iranian Journal of Horticultural Science and Technology, 19(2), 183-196. (in Persian) Anon. (2003). Bureau of greenhouse affairs, flowers and edible mushrooms. Deputy of Horticulture, Ministry of Agriculture Jihad. Tehran, Iran. (in Persian) Anon. (2022a). FAOSTAT – Crops and livestock products database. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Anon. (2022b). Statistical yearbook of Iran’s agriculture 2021–2022. Ministry of Agriculture-Jahad. Ministry of Agriculture-Jahad. Tehran, Iran. (in Persian) Castilla, N. (2013). Greenhouse technology and management. 2nd ed. CABI. Etemadi, S., Samadpour, S., & Fathi, N. (2019). Evaluation of climatic conditions for greenhouse cultivation in selected regions of Iran. Strategic Research Journal of Agricultural Sciences and Natural Resources, 4(2), 181-198. Heuvelink, E. (2018). Sustainable greenhouse systems: From design to operation. Acta Horticulturae, 1227, 1-12. Javanmard, M., Mohammadi, Y., & Azadi, H. (2021). Barriers to greenhouse development in Iran: A stakeholders’ perspective. Journal of Cleaner Production, 289, 125680. Jevšnik, M., Kovačič, M., Križaj, L., & Hribar, M. (2021). Sustainable greenhouse horticulture: A review for decision support and multi-criteria assessment. Sustainability, 13(23), 13477. Khanjari, S., Mahdi Zadeh, A., & Piri, I. (2018). Analysis of barriers to greenhouse development in Sistan region. Journal of Agricultural Extension and Education Research, 11(2), 19-35. (in Persian) Mehrabi Basharabadi, H. (2008). Economic analysis of protected cultivation of cucumber in Kerman Province. Agricultural Economics and Development, 16(61), 87-118. (in Persian) Rao, S. N., Purkayastha, S., & Choudhury, P. (2021). Protected cultivation: Strategies for sustainable and resilient food systems. Environmental Science and Pollution Research. 28, 40149-40170. Saeey, M. (2019). Analysis of barriers and solutions for greenhouse vegetable production in southern Kerman. Journal of Vegetable Science, 3(5), 67-81. (in Persian) Silvestre, B. S., & Ţîrcă, D. M. (2018). Innovations in sustainable supply chains: The case of vegetable greenhouses. Journal of Cleaner Production. 172, 3802-3813. Touboulic, A., & Walker, H. (2015). Theories in sustainable supply chain management: A structured literature review. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 45(1-2): Topcu, Y., Yildirim, E., & Dursun, A. (2017). Current situation and future prospects of greenhouse vegetable production in Turkey. Acta Horticulturae, 1164, 141-150. Yaqoubi, J., Lotfollahi, Y., & Kavoosi Kalashami, M. (2019). Management challenges and policy analysis of greenhouse sector in Iran. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research. 50(3), 627-645. (in Persian)
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 24 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 18 |
||