| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,251 |
| تعداد مقالات | 35,917 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,573,073 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 93,694,711 |
جایگاه حفاظتی گونه انحصاری (Asteraceae) Cousinia fabrorum Rech.f. | ||
| طبیعت ایران | ||
| مقاله 13، دوره 10، شماره 6 - شماره پیاپی 55، بهمن و اسفند 1404، صفحه 117-121 اصل مقاله (483.96 K) | ||
| نوع مقاله: معرفی گونه‌های گیاهی نادر و در معرض انقراض ایران | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/irn.2026.370636.1676 | ||
| نویسندگان | ||
| یوسف اجنی* 1؛ غلامرضا حسینی بمرود2؛ زیبا جم زاد3؛ عادل جلیلی4 | ||
| 1استادیار پژوهش، بخش گیاه‌شناسی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 2پژوهشگر، بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران | ||
| 3استاد پژوهش، بخش گیاه‌شناسی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 4استاد پژوهش، بخش گیاه‌شناسی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| گونه انحصاری Cousinia fabrorum Rech.f.، گونه‌ای بوته‌ای و متعلق به تیره کاسنی (Asteraceae) است. ویژگی‌های شاخص این گونه شامل فرم رویشی بوته‌ای و برگ‌های خاردار و پوشیده از کرک‌های سفید نمدی در سطح زیرین است. این گونه، انحصاری تپه‌های آهکی کوه‌های آهنگران در استان خراسان جنوبی (شرق ایران) است. در این پژوهش، وضعیت حفاظتی این گونه براساس شیوه‌نامه اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) و با استفاده از سه معیار اصلی میزان حضور (EOO)، سطح تحت اشغال(AOO) و اندازه جمعیت بررسی شد. نتایج نشان داد، این گونه جمعیت‌های محدودی دارد و بیشتر در تپه‌های سنگ‌ریزه‌ای با شیب ملایم می‌روید. از این گونه، تنها یک جمعیت به‌صورت لکه‌لکه مشاهده شد که مقدار میانگین سطح اشغال آن حدود 1 کیلومتر‌مربع است. براساس معیارهای IUCN، این گونه «در بحران انقراض (CR)» معرفی می‌شود. با وجود خشبی‌بودن گیاه، رویشگاه‌های کوچک آن به‌طور جدی توسط چرای دام تهدید شده است. برای حفاظت از آن در خارج از رویشگاه پیشنهاد می‌شود، اقدامات مناسب شامل جمع‌آوری بذر و نگهداری آن در بانک ژن مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور و نیز کاشت آن در باغ گیاه‌شناسی ملی ایران انجام شود. با توجه به محدود‌بودن رویشگاه این گونه، پیشنهاد می‌شود اقدامات مؤثر برای حفاظت از رویشگاه منحصر‌به‌فرد آن توسط سازمان منابع طبیعی و مدیریت آبخیز‌داری کشور انجام شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت؛ گونه انحصاری؛ جایگاه حفاظتی؛ خراسان جنوبی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The conservation status of the endemic Cousinia fabrorum Rech. f. (Asteraceae) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Yousef Ajani1؛ Gholamreza Hosseini Bamrud2؛ Ziba Jamzad3؛ Adel Jalili4 | ||
| 1Assistant Prof., Botany Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| 2Researcher, Khorasan Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center (AREEO), Mashhad, Iran | ||
| 3Botany Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| 4Prof., Botany Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Cousinia fabrorum Rech.f. is identified as a subshrub species belonging to the Asteraceae family. This particular species holds endemic status, found exclusively in the calcareous mountain regions of South Khorasan Province, located in Eastern Iran. Within the scope of the present investigation, the conservation status of C. fabrorum has been meticulously evaluated, adhering to the established IUCN criteria. This assessment encompassed key metrics such as the area of occupancy (AOO), the extent of occupancy (EOO), and the overall population size. The resultant findings indicate that this species is presently confined to a solitary population, predominantly manifesting as scattered patches within sandy-calcareous locales characterized by moderate gradients. The calculated mean average value for the AOO approximates one square kilometer. In accordance with the standardized criteria set forth by the IUCN, C. fabrorum is unequivocally categorized as a critically endangered species (CR). Notwithstanding its inherently spinose botanical structure, the limited natural habitats occupied by this species face severe and substantial threats originating from extensive livestock grazing. To ensure the effective ex-situ protection of this vulnerable species, comprehensive programs are imperative. These should encompass the meticulous collection of seeds, their secure preservation within the Natural Resources Seed Bank of the Research Institute of Forests and Rangelands, and subsequent cultivation efforts within the National Botanical Garden. Given the intrinsically restricted nature of its habitat, it is strongly recommended that this area be officially designated as a genetic reserve by the pertinent authorities, namely the Natural Resources and Watershed Management Organization. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Endemic, conservation status, IUCN, South Khorasan | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 143 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 107 |
||