| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,251 |
| تعداد مقالات | 35,917 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,579,691 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 93,698,527 |
دره شِیرِزْ (Sheyrez) کوهدشت، ژئوپارکی صخره‌ای با یک مناره. | ||
| طبیعت ایران | ||
| مقاله 10، دوره 10، شماره 6 - شماره پیاپی 55، بهمن و اسفند 1404، صفحه 89-106 اصل مقاله (2.01 M) | ||
| نوع مقاله: نگاهی به طبیعت ایران | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/irn.2026.369504.1652 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد مهرنیا* 1؛ طاهر فرهادی نژاد2؛ سمیرا راستین3 | ||
| 11- دانشیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ومنابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم‌آباد، ایران | ||
| 2استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ومنابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم‌آباد، ایران | ||
| 3محقق، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ومنابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم‌آباد، ایران | ||
| چکیده | ||
| تنگه شِیرِزْ کوهدشت در ۵۵ کیلومتری شهر کوهدشت، در نقطه تلاقی سه استان کرمانشاه، ایلام و لرستان و در مجاورت رودخانه سیمره (شاخه اصلی کرخه) واقع شده‌است و دارای یک مناره سنگی به ارتفاع ۸۰ و قطر ۱۰ متر و دیواره‌های بلند است، که گاه ارتفاع آنها به ۲۰۰ متر هم می‌رسد. زمینشناسان بر این عقیدهاند که این دره درنتیجه فرسایش سنگهای آهکی و دولومیتی دارای لایهبندی نازک تا متوسط متعلق به دوران سوم زمین‌شناسی شکل گرفته است. بهدلیل تنوع زیستی موجود در منطقه، موزائیکی از زیستگاههای متعدد فراهم شده است. بلوطهای (Quercus brantii) منطقه بیشتر در مناطق کوهپایه‌ای مستقر هستند، گونه‌های مختلف همراه بلوط عبارتاند از (کیکم) Acer monspessulanum، (بادامچه) Amygdalus scoparia، (شیرخشت) Cotoneaster lurestanica، (زالزالک) Crataegus azarolus، (زبانگنجشک) Fraxinus rotundifolia، (پلاخور) Lonicera nummularifolia، (بنه) Pistacia atlantica، (خنجک) P.khinjuk، (گلابی وحشی) Pyrus glabra، (امرود) P. syriaca و (انگور وحشی) Vitis vinifera که بهفراوانی در منطقه وجود داشته و سبب زیبایی و طراوت خاص در منطقه شدهاند. درختان وابسته به رطوبت رودخانه‌ای مثل درخت چنار (Platanus orientalis)، بید (Salix spp.) و پده (Populus euphratica) گونه‌های روییده در حاشیه رودخانه سیمره هستند که توده‌های درختی و درختچه‌ای چندینساله را تشکیل دادهاند. همچنین گیاهان پیازی مثل Allium jesdianum، Allium tripedale، Eremurus spectabilis، Fritillaria imperialis، Fritillaria persica، ریواس (Rheum ribes) و آوندول (Smyrnium cordifolium) در لابهلای صخره‌های منطقه حضور دارند. در مناطق کوهسری نیز اشکال بوته‌ای خاردار و بالشتکمانند همچون جنسهای Acantholimon، Acanthophyllum، Astragalus و Onobrychis، گونه‌های پایا و چندساله منطقه را تشکیل میدهند. در مناطق زیر خط کوهسری گونه‌های گیاهی مثل انجیر وحشی (Ficus johannis)، خینجوک (Pistacia atlantica)، وامچه (Prunus arabica) و ارجنک (Rhammus pallasii) درون شیار سنگها و صخرهها مستقر هستند. در زیستگاههای بوته‌ای منطقه، گیاهی پایا با نام فارسی سیاهکینه یا کینهسرخ (Dendrostellera lessertii) حضور دارد. ازجمله گیاهان تیره نعنا نیز میتوان به گونه‌های سنبل بیابانی (Eremostachys laevigata)، فراسیون (Marrubium astracanicum)، فراسیون ایرانی (Marrubium persicum)، فراسیون (Marrubium vulgare)، گوشبره کردی (Phlomis kurdica)،گوشبره لرستانی (Phlomis lurestanica)، گوشبره (Phlomis olivieri)، انواع مریمگلی (Salvia sclarea)، (Salvia sclareopsis)، سنبلهای بادکنکی (Stachys inflata)، چای کوهی (Stachys lavandulifolia)، مریم نخودی (Teucrium polium)، مرزه سنبلهای (spicata Thymbra) و آویشن (Thymus pubescens) اشاره کرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اکوتوریسم؛ بلوط؛ سیمره؛ شِیرِزْ؛ رطوبتپسند؛ زاگرس؛ ژئوپارک | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Sheyrez Canyon, Kuhdasht, a rocky geopark with a stone minaret | ||
| نویسندگان [English] | ||
| M. mehrnia1؛ Taher farhadi nejad2؛ samira rastin3 | ||
| 1Associate Prof., Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Khorramabad, Iran. | ||
| 2Assistant Prof., Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Khorramabad, Iran. | ||
| 3M.Sc., Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Khorramabad, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Sheyrez Canyon (Tang‑e Shirz) of Kohdasht is located 55 kilometers from the city of Kohdasht, at the junction of three provinces—Kermanshah, Ilam, and Lorestan—and positioned adjacent to the Seymareh River, which is a major branch of the Karkheh. The area features a remarkable stone minaret measuring 80 meters in height and 10 meters in diameter, along with towering canyon walls that in some places rise to nearly 200 meters. Geologists believe that this valley was shaped through the erosion of limestone and dolomite formations with thin to medium layers dating back to the tertiary period. Due to the biodiversity present in the region, a mosaic of diverse habitats has developed. The oaks (Quercus brantii) of the area predominantly occur in the foothill zones. Species commonly associated with oak include Acer monspessulanum, Amygdalus scoparia, Cotoneaster lurestanica, Crataegus azarolus, Fraxinus rotundifolia, Lonicera nummularifolia, Pistacia atlantica, P. khinjuk, Pyrus glabra, P. syriaca, and Vitis vinifera, all of which are abundant and enhance the unique beauty and freshness of the landscape. Moisture‑dependent riparian trees such as Platanus orientalis, Populus euphratica, and Salix spp. grow along the Seymareh River, forming long‑lived stands of trees and shrubs. Bulbous species—including Allium jesdianum, Allium tripedale, Eremurus spectabilis, Fritillaria imperialis, Fritillaria persica, Rheum ribes, and Smyrnium cordifolium—also appear among the rocky outcrops. In higher mountainous zones, shrub‑like thorny and cushion‑shaped taxa such as Acantholimon, Acanthophyllum, Astragalus, and Onobrychis represent the region’s perennial, long‑lived vegetation. Below the mountainous belt, plant species like Ficus johannis, Pistacia atlantica, Prunus arabica, and Rhammus pallasii occupy crevices within cliffs and rocky surfaces. In habitats dominated by bushy vegetation, the perennial species Dendrostellera lessertii is present. Additional representatives of the mint family (Lamiaceae) found in the region include Eremostachys laevigata, Marrubium astracanicum, Marrubium persicum, Marrubium vulgare, Phlomis kurdica, Phlomis lurestanica, Phlomis olivieri, Salvia sclarea, Salvia sclareopsis, Stachys inflata, Stachys lavandulifolia, Teucrium polium, Thymbra spicata, and Thymus pubescens. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Ecotourism, Lamiaceae, Oak, Seymareh, Wetland, Zagros | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 244 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 393 |
||