بررسی یافتههای آسیبشناسی، سببشناسی، اپیدمیولوژیک، کنترل، پیشگیری و درمان هاری: یک مرور سیستماتیک با رویکرد سیاستگذاری | ||
| Archives of Razi Institute | ||
| Articles in Press, Accepted Manuscript, Available Online from 18 February 2026 PDF (1.16 M) | ||
| Document Type: مقاله مروری | ||
| DOI: 10.22092/ari.2026.371552.3962 | ||
| Abstract | ||
| هاری، یک بیماری ویروسی کشنده سیستم عصبی مرکزی (CNS) که از طریق بزاق حیوانات آلوده، عمدتاً از طریق گازگرفتگی سگ، به انسان منتقل میشود، همواره یک چالش مهم بهداشت عمومی در بسیاری از کشورها، به ویژه در مناطق در حال توسعه بوده است. در این مطالعه، هدف ما بررسی جامع یافتههای آسیبشناسی، سببشناسی و اپیدمیولوژیک و راههای کنترل، پیشگیری و درمان هاری بود. در این راستا، جستجوی گستردهای در پایگاههای داده معتبر بینالمللی، از جمله Google Scholar، PubMed، Scopus و Web of Science، با استفاده از کلمات کلیدی مرتبط با هاری از ژانویه 2020 تا دسامبر 2024 انجام شد. معیارهای ورود شامل مطالعات اصیلی بود که جنبههای مختلف هاری را بررسی کرده بودند. در نهایت، از 1257 مقاله شناسایی شده توسط کلمات کلیدی، 159 مقاله برای تجزیه و تحلیل متن کامل بر اساس عناوین و چکیدهها انتخاب شدند و 37 مطالعه واجد شرایط برای تجزیه و تحلیل جامع انتخاب شدند. یافتهها نشان داد که ویروس هاری یک لیساویروس است و مکانیسم پاتوژنز آن شامل هدف قرار دادن نورونها و ایجاد آنسفالومیلیت حاد است. از نظر اپیدمیولوژیک، بیش از ۹۵٪ از مرگ و میرهای ناشی از هاری در انسان در آسیا و آفریقا رخ میدهد و سگها مسئول انتقال ۹۹٪ از موارد هاری در انسان هستند. در بخش کنترل و پیشگیری، واکسیناسیون سگهای خانگی و ولگرد به عنوان مؤثرترین روش شناسایی شد. در زمینه پیشگیری پس از مواجهه، شستشوی فوری زخم با آب و صابون به مدت ۱۵ دقیقه و استفاده از سرم و واکسن هاری ضروری است. در نتیجه، علیرغم پیشرفتهای قابل توجه در واکسیناسیون و پروتکلهای پیشگیری پس از مواجهه، هاری همچنان یک تهدید جدی است و اجرای برنامههای کنترل یکپارچه در جمعیت سگها، افزایش آگاهی عمومی و دسترسی عادلانه به خدمات پیشگیری، به ویژه در مناطق محروم، کلید ریشهکنی این بیماری است. | ||
| Keywords | ||
| کنترل; اپیدمیولوژی; لیساویروس; آسیب شناسی; هاری | ||
|
Statistics Article View: 4 PDF Download: 11 |
||
Journal management system. designed by sinaweb