| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,196 |
| تعداد مقالات | 35,423 |
| تعداد مشاهده مقاله | 52,242,269 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 91,775,670 |
جایگاه حفاظتی گونه انحصاریKarvandarina cartilaginea (Mozaff.) Parishani, Mirtadz. & Bordbar | ||
| طبیعت ایران | ||
| مقاله 10، دوره 10، شماره 5 - شماره پیاپی 54، آذر و دی 1404، صفحه 107-114 اصل مقاله (638.7 K) | ||
| نوع مقاله: معرفی گونههای گیاهی نادر و در معرض انقراض ایران | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/irn.2026.370451.1667 | ||
| نویسندگان | ||
| مهری دیناروند* 1؛ زیبا جم زاد2؛ عادل جلیلی2؛ محمد محمودی3 | ||
| 1دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران | ||
| 2استاد پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 3استادیار پژوهشی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| گونه انحصاری Karvandarina cartilaginea (Mozaff.) Parishani, Mirtadz. & Bordbar متعلق به تیره کاسنی (مرکبیان) (Asteraceae)، سرده Karvandarina و زیرسرده Pseudojurinea است. این گونه در فلور فارسی ایران با نام Jurinea cartilaginea Mozaffarian شرح داده شده که متعلق به زیرطایفه Carduineae (Cass.) است. اما بر پایه مطالعات مولکولی اخیر، گونه Karvandarina cartilaginea نام پذیرفتهشده با هولوتیپ جمعآوریشده از منطقه تنگ تکاب است. براساس دستورالعمل IUCN و سه معیار مربوط به میزان حضور، سطح اشغال و تعداد افراد موجود در جمعیتها، جایگاه گونه K. cartilaginea بررسی شد. مشاهدههای میدانی نشان داد، این گونه فقط در دو منطقه در استان خوزستان و مرز این استان با کهگیلویه و بویراحمد حضور دارد و انحصاری ایران است. این گونه در دو جمعیت بسیار محدود با حدود 30 پایه در هر منطقه مشاهده شد و مساحت هر رویشگاه، حدود 5/0 کیلومترمربع بود. براساس معیارهای IUCN و گروهبندی شاخصهای B1 و B2، شاخص تغییرات محدوده جغرافیایی یا گستره پراکنش و شاخص اندازه جمعیت (C, D)، جمعیت بالغ این گونه در منطقه، کمتر از 100 پایه بوده که جمعیت بسیار کوچکی است، بنابراین، گونه K. cartilaginea در «بحران انقراض (CR)» قرار دارد. رویشگاه این گونه تحت تأثیر عوامل تخریبی انسانی بهخصوص آتشسوزی و چرای دام قرار دارد که از عوامل اصلی تهدیدکننده این گونه انحصاری در منطقه محسوب میشوند. پس ضروری است، بهعنوان یک ذخیرهگاه ژنتیکی طبیعی، موردتوجه خاص و حفاظت کامل قرار گیرد. این گیاه، بهوسیله بذر تکثیر مییابد و در صورت قرق رویشگاه آن، بهراحتی در منطقه گسترش خواهد یافت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| در خطر انقراض؛ ذخیرهگاه؛ خوزستان؛ تنگ تکاب؛ تیره مرکبیان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The conservation status of the endemic species Karvandarina cartilaginea (Mozaff.) Parishani, Mirtadz. & Bordbar | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mehri Dinarvand1؛ Ziba Jamzad2؛ Adel Jalili2؛ Mohammad Mahmodi3 | ||
| 1Associate Prof., Forests and Rangelands Research Department, Khuzestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization(AREEO), Ahvaz, Iran | ||
| 2Prof., Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization(AREEO), Tehran, Iran | ||
| 3Assistant Prof., Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization(AREEO), Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The endemic species Karvandarina cartilaginea (Mozaff.) Parishani, Mirtadz. & Bordbar belongs to the family Asteraceae, genus Karvandarina, and subgenus Pseudojurinea. In earlier treatments of the Flora of Iran, this taxon was described as Jurinea cartilaginea Mozaffarian within the subfamily Carduineae (Cass.). However, recent molecular phylogenetic studies have clarified its taxonomic position, and the currently accepted name is Karvandarina cartilaginea. The holotype specimen was collected from the Tang Takab region. The conservation status of this species was evaluated in accordance with the criteria established by the International Union for Conservation of Nature (IUCN), specifically considering Area of Occupancy (AOO), Extent of Occurrence (EOO), and population size parameters. Field investigations demonstrated that the species is restricted to only two habitats in Khuzestan Province and the adjacent border area with Kohgiluyeh and Boyer Ahmad Province, confirming its strict endemism to Iran. Two small and spatially isolated populations were identified, each comprising approximately 30 mature individuals. The area of each occupied habitat was estimated at nearly 0.5 km². Based on the IUCN Red List criteria, particularly categories B1 and B2 (geographical range) as well as criteria C and D (small population size and limited number of mature individuals), K. cartilaginea is assessed as Critically Endangered (CR). Its habitats are severely affected by anthropogenic disturbances, especially recurrent fire and uncontrolled grazing, which represent the primary threats to this endemic species. Therefore, immediate conservation measures, strict habitat protection, and designation as a genetic reserve are strongly recommended. The species reproduces sexually through seeds, and habitat enclosure and effective management would likely facilitate its natural regeneration and local expansion. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Endangered, reserve, Khuzestan, Tang Takab, Asteraceae | ||
| مراجع | ||
|
باقری، ر. و محمدی، ص.، 1395. بررسی اثر حمایتی برخی گونههای گیاهی مرتع تخریبیافته بر استقرار اولیه علف گندمی بیابانی (Secale montanum Guss.) و چاودار کوهی (Agropyron desertorum (Fisch.) Schultes). تحقیقات مرتع و بیابان ایران، (4)23: 671-661. DOI: 10.22092/ijrdr.2017.109492
دیناروند، م. و جمزاد. ز.، 1394. گزارش نهایی طرح شناسایی نمونههای گیاهی هرباریوم استان خوزستان. مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، 218 صفحه.
دیناروند، م. و حمزه، ب.، 1399. گزارش نهایی جمعآوری و شناسایی بذور گیاهان بومی استان خوزستان و نگهداری آنها در بانک ژن موسسه (فاز اول: گیاهان انحصاری و نادر). مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، 115 صفحه.
دیناروند، م.، 1399. فلور استان خوزستان. مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، 809 صفحه.
شیخ اکبری مهر، ر.، خلیلی، ز.، عصری، ی. و رمضانی، م.، 1402. تنوع زیستی، بومزادی و وضعیت حفاظتی گونههای گیاهی منطقه حفاظت شده پلنگ دره استان قم. مجله محیط زیست و توسعه فرابخشی، 8(81): 61-44. DOI: 10.22034/envj.2023.405122.1297
گلزاده، ف.، بیرانوند، ح. و بابلی موخر، ح.، 1398. ارزیابی توانمندیهای ژئوتوریستی منطقه تنگ تکاب برای گردشگری ورزشی به روش پرالونگ. فضای جغرافیایی، (19)68: 222-202.
مظفریان، و.، قهرمانینژاد، ف.، نریمیسا، س.، جعفری، ع.، کاظمپوراوصالو، ش.، لطفی، ا. و اسدی، م.، 1397. فلور ایران، شماره 144: تیره کاسنی (Asteraceae). مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، 1023 صفحه.
میرمیران، س. م.، یاری، ر.، معتمدی، ج. و حسینی بمرود، غ.، 1403. نقش حفاظتی و پناهگاهی گیاهان بوتهای بر پایداری اکوسیستم گونزارها. تحقیقات حمایت و حفاظت جنگلها و مراتع ایران، (2)22: 267-254. DOI: 10.22092/IJFRPR.2024.365940.1626 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 70 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 53 |
||