| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,188 |
| تعداد مقالات | 35,336 |
| تعداد مشاهده مقاله | 51,459,459 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 91,332,212 |
دالاخانی و امروله، دو زیستبوم استان کرمانشاه در یک نگاه | ||
| طبیعت ایران | ||
| مقاله 8، دوره 10، شماره 5 - شماره پیاپی 54، آذر و دی 1404، صفحه 85-102 اصل مقاله (1.69 M) | ||
| نوع مقاله: نگاهی به طبیعت ایران | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/irn.2026.370572.1672 | ||
| نویسندگان | ||
| نسترن جلیلیان1؛ حبیب اله رحیمی* 2؛ بهروز زنگنه3؛ محمد امینی راد4 | ||
| 1دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج | ||
| 2کارشناس ارشد پژوهش، بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران. | ||
| 3کارشناس، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران | ||
| 4دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| زیستبومهای کوهستانی ازنظر تنوع زیستی و کارکردهای بومشناختی اهمیت بسیار زیادی دارند. کوههای دالاخانی و امروله در شمال شرقی استان کرمانشاه با قلههای مرتفع (بیش از 3000 متر از سطح دریا) مانند سهیل، دالاخانی، نمازگاه، امروله و نخودچال، بهدلیل ویژگیهای سیمای طبیعی منطقه، پوشش گیاهی، ارزشهای زیستمحیطی و چشماندازهای طبیعی و گردشگری، موردتوجه بسیاری از علاقهمندان طبیعتگردی، پژوهشگران منابع طبیعی و زمینشناسی قرار گرفتهاند. این کوهها نقش هیدرولوژیکی مهمی را در تغذیه و تأمین آب بسیاری از سرابها و چشمههای موجود در منطقه، ازجمله سراب سنقر (گزنهله)، سراب سیریجان (کنگرشاه)، سراب دربند صحنه و سراب کبوتر لانه ایفا میکنند. ازنظر پوشش گیاهی، براساس پژوهشهای انجامشده، در کوههای دالاخانی و امروله، تعداد 50 گونه گیاهی شامل 32 گونه انحصاری ایران و 18 گونه انحصاری منطقهای (علاوه بر ایران، از عراق یا ترکیه) شناسایی شده است، که از این تعداد، 20 گونه، در معرض خطر، 13 گونه، در بحران انقراض و 17 گونه آسیبپذیر هستند. این آمار، نشاندهنده اهمیت زیاد تنوع زیستی این دو منطقه، بهویژه کوهستان دالاخانی، در حفظ و پشتیبانی از گونههای انحصاری و بومی است. باوجود این موضوع، پژوهشهای میدانی محققان در این مناطق نشان داده است، متأسفانه بسیاری از گونههای گیاهی موجود در محدوده این دو زیستبوم زیبا و کوهستانی، ازلحاظ جایگاه حفاظتی در معرض خطر قرار گرفتهاند. مهمترین تهدیدها و چالشهای زیستمحیطی این مناطق شامل تغییر اقلیم و کاهش بارندگی، آتشسوزی، تغییر کاربری اراضی منابع طبیعی، چرای بیرویه دام، تردد فراوان کوهنوردان و برداشت گیاهان معطر و دارویی است. توصیه میشود، سازمانهای حفاظت محیطزیست و منابع طبیعی و آبخیزداری کشور تمهیدات لازم را درخصوص کاهش اثرهای تخریبی و افزایش حفاظت در این منطقه به عمل آورند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دالاخانی؛ امروله؛ زیستبوم؛ فلور؛ استان کرمانشاه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Dalakhani and Amruleh (An Overview of Two Ecosystems in the Kermanshah Province) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Nastaran Jalilian1؛ Habibollah Rahimi2؛ Behrooz Zangeneh3؛ Mohammad Amini Rad4 | ||
| 1Associate Prof, Forests and Rangelands Research Department, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, (AREEO), Kermanshah, Iran. | ||
| 2Research Expert, Forests and Rangelands Research Department, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Kermanshah, Iran | ||
| 3Expert, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Kermanshah, Iran | ||
| 4Associate Prof, Research Institute of Forests and Rangelands, (AREEO), Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Mountain ecosystems are of great importance due to their biodiversity and ecological functions. The Dalahkhani and Amruleh mountain ranges, located in the northeastern part of Kermanshah Province, with prominent peaks exceeding 3000 meters above sea level, such as Soheil, Dalahkhani, Namazgah (Amruleh), and Nokhodchal, due to their distinctive topography and landform features, vegetation, ecological values, and scenic landscapes, have become prominent destinations for ecotourists, researchers in natural resources, and geology. These mountains play a significant hydrological role by contributing to the recharge and water supply of numerous springs and karstic aquifers in the region, such as the Sarab-e Sonqor (Gaznahleh), Sarab-e Sirijan (Kangarshah), Sarab-e Darband Sahneh, and Sarab-e Kabootar-Laneh springs. From a floristic perspective, based on previous studies in the Dalakhani and Amruleh mountains, 50 plant species, including 32 endemics and 18 regional-endemic species (Iran-Iraq or Iran-Turkey), were identified. Among these, 20 species are classified as endangered, 13 as critically endangered, and 17 as vulnerable. These findings highlight the significant biodiversity value of these two areas, particularly the Dalakhani highlands, in conserving and supporting endemic species. Despite this significance, field research conducted in these regions has unfortunately shown that many plant species within these beautiful mountain ecosystems are at risk in terms of their conservation status. The major environmental threats and challenges in the area include climate change and reduced precipitation, wildfires, land-use change of natural resource areas, overgrazing, heavy trekking activity, and the collection of aromatic and medicinal plants. It is recommended that the Department of Environment and Natural Resources and Watershed Management Organizations make necessary arrangements to reduce the destructive effects of these factors. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Dalakhani, Amrulah, ecosystem, flora, Kermanshah Province | ||
| مراجع | ||
|
باقرآبادی، ج.، الفتی، ف. و فتاحی، ف. 1385. توانمندیهای گردشگری در مناطق تحت مدیریت ادارهکل حفاظت محیطزیست استان کرمانشاه، نشریه ادارهکل حفاظت محیطزیست استان کرمانشاه، 60 صفحه.
جلیلی، ع. و جمزاد، ز. 1395. تعیین جایگاه حفاظتی گیاهان و اکوسیستمهای ایران و انتشار لیست قرمز گونههای گیاهی ایران. طرح پژوهشی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران.
جلیلیان، ن.، نعمتیپیکانی، م. و جمزاد، ز. 1396. شناسایی نمونههای هرباریومی استان کرمانشاه. گزارش نهایی طرح پژوهشی. مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، 98 صفحه.
جلیلیان، ن.، حمزه، ب.، نعمتیپیکانی، م. و رحیمی، ح. ا. 1400. جمعآوری و شناسایی بذور گیاهان بومی استان کرمانشاه. گزارش نهایی طرح پژوهشی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، 102 صفحه.
جلیلیان، ن.، نعمتیپیکانی، م.، جلیلی، ع. و جمزاد، ز. 1401الف. تعیین جایگاه حفاظتی گیاهان و اکوسیستمهای مناطق شمالی استان کرمانشاه. گزارش نهایی طرح پژوهشی. مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، 261 صفحه.
جلیلیان، ن.، نعمتیپیکانی، م. رحیمی، ح.ا.، جم زاد، ز. و جلیلی، ع. 1401ب. جایگاه حفاظتی گونه انحصاری Ranunculus dalechanensis طبیعت ایران، 7(6): 132-127. DOI: 10.22092/irn.2023.359787.1473
جلیلیان، ن.، رحیمی، ح. ا .، زنگنه، ب. و امینیراد، م. 1404. مطالعه فلوریستیک کوه دالاخانی (استان کرمانشاه). گزارش نهایی طرح پژوهشی. مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران،80 صفحه.
کریمی، ح.، عبدلی، ا.، کریمی، ل. و نظامدوست، ج. 1390. بررسی توسعه کارست در کوه دالاخانی سنقر کرمانشاه. مجموعه مقالات سیامین گردهمایی علوم زمین، یکم تا سوم اسفند 1390. سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران.
ملکی، ا.، شوهانی، د. و علائی طالقانی، م. 1387. پهنهبندی تحول کارست در استان کرمانشاه. فصلنامه مدرس علوم انسانی، (1)13: 295-271.
نعمتیپیکانی، م.، جمزاد، ز، نوری، ف. و جلیلیان، ن. 1388. جمعآوری و شناسایی فلور استان کرمانشاه و تشکیل هرباریوم. گزارش نهایی طرح پژوهشی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، 131 صفحه.
نعمتیپیکانی، م. و جلیلیان، ن. 1391. گیاهان دارویی استان کرمانشاه. تاکسونومی و بیوسیستماتیک، (11)4: 69-78. DOI: 20.1001.1.20088906.1391.4.11.8.9
نعمتیپیکانی، م.، جلیلیان، ن.، جلیلی، ع. و جمزاد، ز. 1401. تعیین جایگاه حفاظتی گیاهان و اکوسیستمهای مناطق جنوبی استان کرمانشاه. گزارش نهایی طرح پژوهشی. مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، 230 صفحه. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 115 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 78 |
||