| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,251 |
| تعداد مقالات | 35,917 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,572,245 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 93,694,251 |
تپه‌های ماسه‌ای دشت آزادگان، بوم‌سازگانی با زیبایی‌های پنهان در استان خوزستان | ||
| طبیعت ایران | ||
| مقاله 10، دوره 10، شماره 4 - شماره پیاپی 53، مهر و آبان 1404، صفحه 71-84 اصل مقاله (892.58 K) | ||
| نوع مقاله: نگاهی به طبیعت ایران | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/irn.2025.370280.1663 | ||
| نویسندگان | ||
| مهری دیناروند* ؛ سید حسین آرامی | ||
| دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران | ||
| چکیده | ||
| تپه‌های ماسه‌ای دشت آزادگان، واقع در استان خوزستان، بخشی از بوم‌سازگان‌های خشک و نیمه‌خشک ایران را تشکیل می‌دهند که علاوه‌بر مخاطرات زیست‌محیطی، ظرفیت‌های اکوتوریسمی منحصربه‌فردی دارند. این تپه‌ها که بیش از ۳۴ هزار هکتار از اراضی استان را پوشش می‌دهند، در کنار پوشش گیاهی متنوع، حیات‌وحش خاص و ویژگی‌های زمین‌شناسی پیچیده، اکوسیستم فعالی را شکل داده‌اند. عواملی چون وزش باد غالب، زمین‌ساخت‌های منطقه و رودخانه کرخه در شکل‌گیری و پویایی این تپه‌ها نقش دارند. در این منطقه، ۹۴ گونه گیاهی متعلق به ۲۷ تیره شناسایی شده‌اند که برخی از آن‌ها نقش مهمی در تثبیت ماسه‌های روان ایفا می‌کنند. همچنین، حیات‌وحش غنی منطقه شامل گونه‌هایی چون آهو، هوبره و آگامای دم‌تیغی بین‌النهرین، اهمیت حفاظتی دشت آزادگان را دوچندان کرده است. از منظر گردشگری، ویژگی‌هایی همچون دسترسی آسان، تنوع زیستی و فرهنگی و یادگارهای تاریخی جنگ تحمیلی، این منطقه را به یکی از پتانسیل‌های کم‌نظیر طبیعت‌گردی جنوب غرب کشور بدل کرده است. با‌این‌حال، بهره‌برداری بی‌رویه، نبود زیرساخت‌های گردشگری، چرای بی‌رویه دام، تخریب پوشش گیاهی و شکار غیرمجاز از‌جمله تهدیدات جدی منطقه به‌شمار می‌روند. این مقاله با رویکردی علمی، به معرفی قابلیت‌های نهفته منطقه می‌پردازد و بر لزوم برنامه‌ریزی اصولی برای توسعه گردشگری پایدار و حفاظت هم‌زمان از این زیست‌بوم ارزشمند تأکید می‌ورزد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تپه ماسه‌ای؛ ماسه‌گردی؛ اکوسیستم بیابانی؛ پوشش گیاهی؛ بیابان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Sand Dunes of Dasht-e Azadegan: An Ecosystem with Hidden Beauties in Khuzestan Province | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mehri Dinarvand؛ Seyed Hossain Arami | ||
| Associate Prof., Forests and Rangelands Research Department, Khuzestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Ahvaz, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The dunes of Dasht-e Azadegan, located in Khuzestan Province, represent a distinctive arid and semi-arid ecosystem in southwestern Iran. While often viewed through the lens of environmental risk, these dunes also possess unique potential for ecotourism. Covering approximately 34,000 hectares, the region features diverse plant species, complex geomorphological features, and a dynamic natural landscape shaped by prevailing winds, geological and tectonic structures, and the Karkheh River. Field surveys have identified 94 plant species from 27 families, with many playing a vital role in stabilizing shifting sands. The area's rich wildlife includes species such as the Persian gazelle (Gazella subgutturosa), the houbara bustard (Chlamydotis undulata), and the Mesopotamian spiny-tailed lizard (Uromastyx loricatus), further emphasizing its ecological value. The region’s accessibility, along with its biological and cultural diversity and historical significance as a wartime landscape, makes it a promising candidate for nature-based tourism development. Nevertheless, the region faces growing threats, including overgrazing, habitat degradation, poaching, and a lack of tourism infrastructure. These pressures jeopardize both biodiversity and the long-term sustainability of the ecosystem. This study offers a scientific overview of Dasht-e Azadegan’s natural assets, emphasizing the need for integrated planning that balances tourism development with environmental conservation. By recognizing and protecting these hidden ecological and cultural treasures, the region could become a model for sustainable desert ecotourism in Iran. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Arid ecosystem, Desert, Dune, Vegetation | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 309 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 423 |
||