اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات282
تعداد نشریات سازمان80
تعداد شماره‌ها3,208
تعداد مقالات35,560
تعداد مشاهده مقاله53,001,295
تعداد دریافت فایل اصل مقاله92,287,498
خالدیان, نظام, فمی, حسین شعبانعلی, براتی, علی اکبر, افشاری, سمیرا. (1404). بررسی نقش گیاهان دارویی مرتعی در بهبود معیشت خانوارهای روستایی بخش سارال شهرستان دیواندره: اهمیت، مشکلات و راهکارها. سامانه مدیریت نشریات علمی, 41(3), 393-410. doi: 10.22092/ijmapr.2025.366283.3459
نظام خالدیان; حسین شعبانعلی فمی; علی اکبر براتی; سمیرا افشاری. "بررسی نقش گیاهان دارویی مرتعی در بهبود معیشت خانوارهای روستایی بخش سارال شهرستان دیواندره: اهمیت، مشکلات و راهکارها". سامانه مدیریت نشریات علمی, 41, 3, 1404, 393-410. doi: 10.22092/ijmapr.2025.366283.3459
خالدیان, نظام, فمی, حسین شعبانعلی, براتی, علی اکبر, افشاری, سمیرا. (1404). 'بررسی نقش گیاهان دارویی مرتعی در بهبود معیشت خانوارهای روستایی بخش سارال شهرستان دیواندره: اهمیت، مشکلات و راهکارها', سامانه مدیریت نشریات علمی, 41(3), pp. 393-410. doi: 10.22092/ijmapr.2025.366283.3459
خالدیان, نظام, فمی, حسین شعبانعلی, براتی, علی اکبر, افشاری, سمیرا. بررسی نقش گیاهان دارویی مرتعی در بهبود معیشت خانوارهای روستایی بخش سارال شهرستان دیواندره: اهمیت، مشکلات و راهکارها. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1404; 41(3): 393-410. doi: 10.22092/ijmapr.2025.366283.3459

بررسی نقش گیاهان دارویی مرتعی در بهبود معیشت خانوارهای روستایی بخش سارال شهرستان دیواندره: اهمیت، مشکلات و راهکارها

تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران
مقاله 3، دوره 41، شماره 3 - شماره پیاپی 125، مهر 1404، صفحه 393-410    اصل مقاله (1.09 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijmapr.2025.366283.3459
نویسندگان
نظام خالدیان1؛ حسین شعبانعلی فمی* 2؛ علی اکبر براتی3؛ سمیرا افشاری4
1دانش آموخته کارشناسی ارشد توسعه روستایی، گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، کرج، دانشگاه تهران
2نویسنده مسئول؛ استاد و عضو هیئت علمی گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، کرج، دانشگاه تهران، hfami@ut.ac.ir 09123006115، کدپستی: 77871 - 31587
3گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4دانشجوی دکتری توسعه کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
چکیده
سابقه و هدف: در سال‌های اخیر برداشت گیاهان دارویی از مراتع در منطقه سارال شهرستان دیواندره در استان کردستان به عنوان یک راهبرد تأمین معیشت رو به گسترش است. با وجود تأثیر این کار بر معیشت خانوارهای روستایی، در حال حاضر هیچ شناخت و درک درستی نسبت به میزان اثرگذاری این فعالیت بر معیشت خانوارهای روستایی ذینفع و مشکلات پیش روی آن وجود ندارد. ازاین‌رو، هدف اصلی این تحقیق از یکسو تعیین میزان اثرگذاری این فعالیت بر معیشت خانوارهای روستایی و از سوی دیگر بررسی مشکلات پیش روی برداشت گیاهان دارویی مرتعی در این بخش است تا ضمن بررسی این موضوع، مهمترین رویکردهای آینده در این مورد نیز شناسایی شوند.
مواد و روش‌ها: این پژوهش از نوع تحقیقات پیمایشی بود و جامعه آماری آن را کل خانوارهای روستایی در بخش سارال شهرستان دیواندره به تعداد 2519 خانوار تشکیل دادند که 206 سرپرست خانوار با استفاده از فرمول کوکران به روش تصادفی طبقه‌ای با انتساب متناسب انتخاب شدند. داده‌های مورد نیاز از این بهره‌برداران با استفاده از پرسش‌نامه جمع‌آوری شد. روایی و پایایی پرسش‌نامه به ترتیب با استفاده از نظر کارشناسان و ضریب آلفای کرونباخ بررسی گردید. مقادیر آلفای کرونباخ بالاتر از مقدار آستانه‌ای 0.70 به‌‌ دست آمد که نشان می‌‌دهد ابزار اندازه‌‌گیری متغیرها از پایایی لازم برخوردار بوده است. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها به صورت توصیفی با شاخص میانگین و ضریب تغییرات انجام شد.
نتایج: یافته‌ها در بخش آمار توصیفی نشان داد که 70 درصد از بهره‌برداران متوسط سن 35 سال داشتند. میانگین سابقه برداشت گیاهان دارویی از مراتع این افراد، 4.65 سال بود. بیشترین نحوه فروش گیاهان دارویی، فروش نقدی به واسطه‌ها با 43.5 درصد بود. نتایج رتبه‌بندی میزان برداشت گیاهان دارویی از مراتع نشان داد که گیاهان کما، آویشن و پونه دارای بیشترین میزان برداشت و بومادران، علف چای و مریم گلی دارای کمترین رتبه بودند. در ضمن، از نظر شاخص میانگین درآمدزایی (هزار ریال در لیتر یا کیلوگرم فراورده) گیاهان خاکشیر (1097.60)، آویشن (794.89) و پونه (506.99) دارای بیشترین سهم و گیاهان کاسنی (240.93)، بومادران (214.19) و مریم گلی (117.53) دارای کمترین سهم بودند. براساس نتایج، اولویت‌بندی مشکلات برداشت گیاهان دارویی از مراتع بخش سارال نشان داد که «مشکلات و نیازهای اقتصادی و معیشتی مردم که منجر به برداشت بی‌رویه گیاهان دارویی شده است»، «از بین رفتن برخی از گونه‌های گیاهی دارویی منطقه در نتیجه برداشت بی‌رویه» و «تکیه بر انگیزه‌ها و ظرفیت مردم محلی برای جلوگیری از برداشت گیاهان دارویی توسط افراد غیربومی» ازجمله گویه‌‌هایی هستند که اولویت اول تا سوم را به خود اختصاص داده‌‌اند. همچنین، نتایج اولویت‌‌بندی ادراک بهره‌برداران نسبت به راهکارهای بهبود معیشت خانوارهای روستایی با تأکید بر برداشت گیاهان دارویی نشان داد که به ترتیب گویه‌‌های «توسعه تشکل‌های مردمی‌ مانند شرکت‌های تعاونی و سازمان‌های مردم‌نهاد و غیر دولتی»، ‌«گسترش آموزش‌های عمومی‌ در زمینه لزوم حفاظت از منابع طبیعی به عنوان یک سرمایه ملی و همگانی در زمان برداشت گیاهان دارویی» و «واگذاری موضوع نظارت بر برداشت گیاهان دارویی به جامعه محلی با هدف محدود و ساختارمند نمودن»، به عنوان مهمترین راهکارهای بهبود معیشت خانوارهای روستایی با تأکید بر برداشت گیاهان دارویی مطرح شدند.
نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌ها می‌توان گفت که برداشت گیاهان دارویی در بخش سارال در فصل بهار تأثیر زیادی بر معیشت خانوارها ندارد. به‌طوری‌که عدم آموزش و شناخت روش‌های برداشت و برداشت بی‌رویه، اثرهای منفی بیشتری نسبت به مثبت آن دارد. بررسی راهکارهای بهبود معیشت روستاییان نشان داد که توسعه شرکت‌های تعاونی و سازمان‌های مردم‌نهاد، گسترش آموزش‌های عمومی برای حفاظت از منابع طبیعی و واگذاری نظارت بر برداشت به جامعه محلی از مهمترین راهکارها برای بهبود معیشت روستاییان است.
کلیدواژه‌ها
معیشت روستایی؛ گیاهان دارویی مرتعی؛ خانوارهای روستایی؛ بخش سارال
عنوان مقاله [English]
The role of medicinal wild plants in enhancing rural livelihoods in Saral District, Divandarreh county: Importance, challenges, and solutions
نویسندگان [English]
Nezam Khaledian1؛ Hossein Shabanali Fami2؛ Aliakbar Barati3؛ Samira Afshari4
1M.Sc. Graduate, Department of Agricultural Management and Development, University of Tehran. Karaj. Iran.
2-Professor, Department of Agricultural Management and Development, University of Tehran. Karaj. Iran. The Corresponding Author: Email: hfami@ut.ac.ir
3Department of Agricultural Management and Development, University of Tehran, Tehran, Iran
4Ph.D. Scholar of Agricultural Development, University of Bu-Ali Sina, Hamadan, Iran.
چکیده [English]
    Background and Objective: In recent years, the collection of medicinal plants from rangelands in the Saral region of Divandarreh County, Kurdistan Province, has become an increasingly important livelihood strategy for rural communities. Although this activity contributes to household income, there remains a limited and often unclear understanding of its actual impact on the livelihoods of beneficiary households, as well as the challenges they encounter. Therefore, the main objective of this study is to assess the extent of the activity’s impact on rural livelihoods and to identify the key challenges associated with medicinal plant collection in the region, to propose appropriate strategies for sustainable development in this sector.
Methodology: This research employed a survey-based approach, with the statistical population comprising all rural households in the Saral region of Divandarreh County, totaling 2,519 households. Using Cochran's formula, a sample of 206 household heads was selected through stratified random sampling with proportional allocation. Data was collected from these beneficiaries using structured questionnaires. The validity of the questionnaire was confirmed through expert review, while its reliability was assessed using Cronbach’s alpha coefficient. Coefficients exceeding the 0.70 threshold indicated that the measurement tools used for the study variables were sufficiently reliable. Descriptive data analysis was conducted using mean values and the coefficient of variation.
Results: Descriptive statistical findings showed that 70% of the beneficiaries had an average age of 35 years, and their average experience in harvesting medicinal plants from rangelands was 4.65 years. The most common sales method was cash transactions with intermediaries, accounting for 43.5% of the total sales. In terms of harvest frequency, the top three medicinal plants collected were Ferula spp. (Kama), Thymus spp. (Avishan), and Mentha pulegium (Pooneh), while Achillea millefolium (Gole Maraneh), Hypericum perforatum (Alaf Chy) and Salvia officinalis (Maryam Gloe) were among the least harvested. Regarding income-generating potential (measured in thousand rials per liter or kilogram of product), Descurainia Sophia (1,097.60), Thymus spp. (794.89), and Mentha pulegium (506.99) had the highest average values, whereas Cichorium intybus (240.93), Achillea millefolium (214.19), and Salvia officinalis (117.53) had the lowest. The prioritization of challenges related to medicinal plant collection in the Saral region identified the following as the most pressing issues: (1) economic and livelihood pressures leading to overharvesting, (2) the risk of extinction of certain medicinal plant species due to excessive harvesting, and (3) reliance on local community motivation to prevent harvesting by non-local individuals. Moreover, beneficiaries' prioritization of strategies to enhance rural livelihoods, through sustainable medicinal plant collection, highlighted three key approaches: (1) developing grassroots organizations such as cooperatives and NGOs; (2) expanding public education on the importance of conserving natural resources as national and communal assets during collection; and (3) delegating oversight of medicinal plant collection to local communities to enable structured and limited resource management.
Conclusion: Based on the findings, it can be concluded that the springtime collection of medicinal plants in the Saral region has a limited positive impact on household livelihoods. The absence of proper training and awareness regarding sustainable harvesting methods, combined with the issue of overharvesting, has resulted in negative consequences that outweigh the potential benefits. The analysis of livelihood improvement strategies revealed that the most critical approaches include the development of cooperatives and NGOs, the expansion of public education focused on protecting natural resources, and the delegation of oversight for medicinal plant collection to local communities. These strategies are essential for enhancing the sustainability of medicinal plant harvesting and improving rural livelihoods in the region.
کلیدواژه‌ها [English]
Rural livelihood, medicinal pasture plants, rural households, Saral region
مراجع
  • Abdi Siavashani, A., Forouzeh, M.R., Barani, H., Yegane Badrabadi, H. and Mirdeilami, S.Z., 2021. Introduction of factors affecting monetization of medicinal plants from perspective of experts and utilizers (Case study: Lazur rangeland, Tehran province). Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 37(2): 260-277. https://doi.org/10.22092/ijmapr.2021.342481.2760
  • Afshar, Z., Ghasemi, M., Rezvani Moghaddam, P. and Bozarjomehri, Kh., 2017a. Analyzing the quantity and quality of the utilization of medicinal plants from the pastures of Chenaran County. National Conference on Medicinal Plants, 7 March: 1-12. http://com/doc/624051
  • Afshar, Z., Ghasemi, M., Rezvani Moghaddam, P. and Bozarjomehri, Kh., 2017b. Analysis of the causes of failure in the cultivation of medicinal plants in Chenaran County. The First National Conference of the Role of Medicinal Plants in Resistive Economy, Fereydunshahr, 27 April: 1-6. https://civilica.com/doc/653919/
  • Akbarzadeh, P., Kaboli, S.H. and Rajabi, M.R., 2019. The role of empowering local communities in the sustainable management of natural resources (Case study: Rameh area of Aradan county). New Attitudes in Human Geography, 12(1): 573-594. (In Persian) https://journals.iau.ir/article_670532_4ee4fe5d13f04f8555cca6bd76a16d67.pdf
  • Alipour Khesht, M., Jafari, H. and Alizadeh, K., 2022. The role of medicinal plants in the development of rural settlements with emphasis on job creation (Case study: villages of Kalat city). Journal of Geographical Sciences (Applied Geography), 18(40): 198-212. https://sanad.iau.ir/Journal/geographic/Article/919302
  • Amer, H.M. and Mohammad, A.A., 2022. Medicinal plants and their validation challenges in traditional Egyptian medicine. Journal of Applied Pharmaceutical Science, 12: 23-33. https://doi.org/7324/JAPS.2022.120303
  • Ariuon, S., Sahneh, B. and Khajeh Shahkoohi, A., 2022. The role of greenhouse farming on the sustainable livelihood of rural families (Case study: Daland township, the city of Ramian). Human Geography Research Quarterly, 54(1): 155-172. https://doi.org/22059/JHGR.2020.307576.1008155
  • Astutik, S., Pretzsch, J. and Kimengsi, J.N., 2019. Asian medicinal plants’ production and utilization potentials: A review. Sustainability, 11(19): 5483. https://doi.org/10.3390/su11195483
  • Azizi-Khalkheili, T., Razzaghi Borkhani, F., Khasti, M. and Farhadi, F., 2024. Explaining the factors related to the development of medicinal plant cultivation and the improvement of the employment status of farmers from the experts’ perspective in Mazandaran province. Journal of Entrepreneurial Strategies in Agriculture. 10(20): 57-67. https://doi.org/10.61186/jea.10.20.57
  • Balali, H., Sepahvand, F. and Naderi Mehdei, N., 2020. Identifying cultivation barriers of medicinal plants in rural areas of Nahavand County by thematic analysis approach. Journal of Rural Research, 11(3): 592-603. https://doi.org/10.22059/jrur.2020.297341.1455
  • Bathara, L., Nugroho, F., Yolandika, C. and Hamzah, G., 2021. Livelihood assets of small-scale fisherman in Tanah Merah district, Indragiri Hilir regency, Riau province, Indonesia. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 934: 012042. https://doi.org/1088/1755-1315/934/1/012042
  • Bhattarai, K.R. and Ghimire, , 2007. Commercially important medicinal and aromatic plants of Nepal and their distribution pattern and conservation measure along the elevation gradient of the Himalayas. Banko Janakari, 16(1): 3-13. http://dx.doi.org/10.3126/banko.v16i1.357
  • Chambers, R., 2005. Ideas for Development. Earth Scan Publication, London, https://doi.org/10.4324/9781849771665
  • Chatterjee, S.K., 2001. Cultivation of medicinal and aromatic plants in India - A commercial approach. Acta Horticulturae, 576: 191-202. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2002.576.28
  • Cheraghi, T., Eshraghi Samani, R., Poursaeed, A., Arayesh, M.B. and Vahedi, M., 2021. The impact of medicinal plants production workshop on employment and livelihood sustainability of Ilam nomadic promotion helpers. Agricultural Education Administration Research, 12(54): 53-66. https://doi.org/10.22092/jaear.2021.352568.1775
  • Chhetri, V.T., Shrestha, S., Thapa, S. and Timilsina, S., 2024. The status and role of Medicinal and Aromatic Plants (MAPs) in the Nepalese Livelihood. Authorea, 31 January: 1-7. https://doi.org/10.22541/au.170665962.25962502/v1
  • Dehban Nejadian, A., Ghabari, Y. and Barghi, H., 2023. Obstacles to the cultivation and production of medicinal plants in the cold rural areas of Kohgiluyeh and Boyer Ahmad. Journal of Geography and Regional Development, 21(4): 53-88. https://doi.org/10.22067/jgrd.2023.77749.1174
  • Haidari, M., Abbaszadeh, B., Khosravi, Sh., Saedi, K. and Farajolahi, A., 2023. Programs and solutions to increase the cultivated area of medicinal plants in Kurdistan province, Iran. Iranian Medicinal Plants Technology, 5(1): 105-116. https://doi.org/10.22092/mpt.2023.363839.1136
  • Helmor, K. and Sing, N., 2001. Sustainable Livelihood: Building on the Wealth of the Poor. Bloomfield, Conn. Kumarian Press, 128p. https://books.google.com/books/about/Sustainable_Livelihoods.html?id=0OnsAAAAMAAJ
  • Hooshidari, F., 2009. Medicinal plants of Kurdistan province. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 25(1): 92-103. https://ijmapr.areeo.ac.ir/article_7319.html?lang=en
  • Hounsou, E.K., Sonibare, M.A. and Elufioye, T.O., 2024. Climate change and the future of medicinal plants research. Bioactive Compounds in Health and Disease, 7(3): 152-169. https://doi.org/10.31989/bchd.v7i3.1310
  • Karki, M.B., 2020. Harnessing the potential of medicinal, aromatic and non-timber forest products for improving the livelihoods of pastoralists and farmers in Himalayan Mountains: 93-106. In: Rajasekharan, P.E. and Wani, S.H., (Eds.). Conservation and Utilization of Threatened Medicinal Plants. Springer Cham, 460p. http://dx.doi.org/10.1007/978-3-030-39793-7_4
  • Karki, S., 2021. Sustainable livelihood framework: monitoring and evaluation. International Journal of Social Sciences and Management, 8(1): 266-271. https://doi.org/10.3126/ijssm.v8i1.33570
  • Kooshki, F., Rostami, F. and Mirakzadeh, A., 2021. Identification and analysis of different risks associated with saffron cultivation (Case study: Kermanshah province). Journal of Rural Research, 11(4): 796-813. https://doi.org/10.22059/jrur.2019.284700.1377
  • Mahboobi, M.R. and Badahanggalebache, A., 2020. Inhibitors of medicinal plant products distribution businesses in Golestan province. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 36(1): 112-129. https://doi.org/10.22092/ijmapr.2020.126458.2571
  • Moaid, A., Farashzadeh, Sh. and Falahi Rad, N., 2018. The role of medicinal plants in the development and progress of the national economy and job creation (Case study: Lorestan province). Conference on National Production and Sustainable Employment, Challenges and Solutions. Borujerd, 9 May: 1-12. https://civilica.com/doc/766633/
  • Mohammadghasemi, M., Ghasemi, A. and Paluj, M., 2024. Economic evaluation of yield and agronomic characteristics of medicinal plants in rural areas of Sistan. Village and Development, 27(3): 27-44. https://doi.org/30490/RVT.2024.357568.1441
  • Morse, S., McNamara, N. and Acholo, M., Sustainable livelihood approach: A critical analysis of theory and practice. Geographical Paper, 189: 1-67. http://dx.doi.org/10.1007/978-94-007-6268-8
  • Noorhosseini, S., Fallahi, E., Allahyari, M.S., Gholinezhad, S. and Majlesi, S., 2018. Identifying the economic and educational-extension activities affecting cultivated area of medicinal plants: A comparison of the weighting methods of entropy and fuzzy triangular in Delphi technique. Agricultural Extension and Education Research, 10(4): 1-12. https://sanad.iau.ir/Journal/jaeer/Article/825955
  • Papageorgiou, D., Bebeli, P.J., Panitsa, M. and Schunko, Ch., 2020. Local knowledge about sustainable harvesting and availability of wild medicinal plant species in Lemnos Island, Greece. Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine, 16(1): 36. https://doi.org/10.1186/s13002-020-00390-4
  • Phartiyal, M. and Sharma, S., 2024. Understanding livelihood diversification as a sustainable adaptive strategy to existing challenges in the higher Himalayan villages: 149-163. In: Sharma, K.K., Sharma, S., Pandey, V.K. and Sing, R., (Eds.). Climate Change and Human Adaptation in India. Sustainability and Public Policy. Springer, 292p. http://dx.doi.org/10.1007/978-3-031-55821-4_10
  • Phillips, J.L. and Potter, R.B., 2003. Social dynamics of ‘foreign-born’ and ‘young’ returning nationals to the Caribbean: A review of the literature. Geographical Paper, 167: 1-21. https://doi.org/Geographicalpaperno.167
  • Pingali, P., Aiyar, A., Abraham, M. and Rahman, A., 2019. Rural livelihood challenges: Moving out of agriculture: 47-71. In: Barrett, Ch., (Ed.). Transforming Food Systems for a Rising India.Springer Nature, 368p. https://doi.org/10.1007/978-3-030-14409-8
  • Quandt, A., Measuring livelihood resilience: The household livelihood resilience approach (HLRA). World Development, 107: 253-263. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2018.02.024
  • Rasekh Jahromi, E. and Nourani Azad, S., 2023. Investigating the market structure and comparative advantage of medicinal plants export in Iran and world selected countries. Journal of Agricultural Economics Research, 15(1): 57-70. https://doi.org/10.30495/JAE.2023.26356.2205
  • Rahimi, A., Fathi, T. and Fathi P., 2019. Investigating the medicinal plants sales market in the Saral region of Kurdistan to improve the village economic development, especially for women active in this field. National Women's Congress and Rural Tourism Development, Kashmar, 17-18 October: 1-7. (In Persian) https://en.civilica.com/doc/979015/
  • Riahi, N., Rastgar, Sh. and Tatian, M.R., 2020. Investigating the economic importance of medicinal plants on the sustainable livelihood of local communities (A study case: Hezar Jarib summer pastures in Behshahr-Mazandaran province), The 10th National Conference on Sustainable Agriculture and Natural Resources. Tehran, 12 August: 1-7. (In Persian) https://civilica.com/doc/1037043
  • Sanandaji, S. and Mozaffarian, V., 2008. Medicinal and aromatic plants of Saral region in Kurdistan province. Journal of Investigation and Application of Medical Plants, 1(1): 1-14. https://doi.org/828-652-936-890
  • Shafiee, F., Esmaeili, M. and Sookhtanlou, M., 2024. Analysis of employment challenges and obstacles in the field of medicinal plants (Case study: North Savadkuh county). Journal of Entrepreneurial Strategies in Agriculture, 11(1): 67-78. http://dx.doi.org/10.61186/jea.11.1.67
  • Sharma, M., Thakur, R., Sharma, M., Sharma, A.K. and Sharma, A.K., 2020. Changing scenario of medicinal plants diversity in relation to climate change: A review. Plant Archives, 20(2): 4389-4400. https://www.plantarchives.org/20-2/4389--44%2000%20(6582).pdf
  • Shruti, S., Trivedi, A., Chaudhary, K.B. and Ghadiali, J., 2024. Global climate change and its effects on medicinal and aromatic plants: A review article. International Journal of Environment and Climate Change, 14(2): 149-160. https://doi.org/10.9734/ijecc/2024/v14i23931
  • Sefidkon, F., 2021. National approach to make a transformation in the economic value of medicinal plants. Journal of Iran Nature, 6(1): 135-135. (In Persian) https://doi.org/10.22092/irn.2021.123574
  • Srivastava, M. and Misra, P., 2018. Climate change: Impact on plants: 160-174. In: Awasthi, A., Kumar Singh, A. and Sharma, A., (Eds.). Dynamics of Ecosystem and Climate Change in India. Serials Publications Pvt, https://books.google.com/books/about/Dynamics_of_Ecosystem_and_Climate_Change.html?id=qazHvQEACAAJ
  • Uniyal, S.K., Singh, K., Jamwal, P. and Lal, B., 2006. Traditional use of medicinal plants among the tribal communities of Chhota Bhangal, western Himalaya. Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine, 2(1): 14. https://doi.org/1186/1746-4269-2-14
  • Walia, Z., Sachchid, N.R., Hareram, B., Saumitra, S.S., Aaina, S.R., Hagera, D., Chetan, K. and Surya, P.S., 2020. Economic importance of medicinal plant in Asian countries: 359-377. In: Keswani, C., (Ed.). Bioeconomy for Sustainable Development. Springer-Nature, Singapore, 388p. http://dx.doi.org/10.1007/978-981-13-9431-7_19
  • Yari, R., Heshmati, G. and Rafiee, H., 2019. Identifying and determining the potential of medicinal, industrial and edible plants of Chaharbagh summer pastures in Golestan province. Journal of Rangeland, 13(3): 350- https://rangelandsrm.ir/article-1-776-en.pdf

Yasouri, M. and Javan F., 2015. Analysis of limitation in rural economy diversification case: upper Ashkevar in Rudsar County. Journal Space Economy and Rural Development, 4(13): 19-37. (In Persian) http://dx.doi.org/10.18869/acadpub.serd.4.13.19

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 760
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 338


counter
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب