| نشریه ترویجی علوم کاربردی سیب زمینی | ||
| Volume 7, سال هفتم- شماره 1 - Serial Number 13, January 0, Pages 27-35 PDF (2.08 M) | ||
| Full Text | ||
|
مصرف کود بدون آزمون خاک ممکن است بیش از حد نیاز محصول سیبزمینی باشد؛ در این صورت هزینه تولید افزایش یافته و اثرات سوء آن در غده سیبزمینی، خاک و آب باقیمانده و احتمال آلودگی این منابع را پدید میآورد. از طرف دیگر ممکن است کود مصرفی بدون آزمون خاک، کمتر از حد نیاز محصول سیبزمینی باشد و موجب کاهش عملکرد شود. همچنین انتخاب نادرست نوع کود مصرفی، سبب کاهش کمی و کیفی محصول تولیدی خواهد شد و در این صورت کشاورز زیان خواهد دید. اشتباه در مصرف بهموقع کود و نحوه کودپاشی نیز باعث میشود، انتظاری که از کارایی جذب کود مد نظر است، محقق نشود. بنابراین لازم است که قبل از کشت، حتماً آزمون خاک انجام شود، تا تشخیص کمبود عناصر غذایی در خاک و توصیه کودی لازم براساس آزمون خاک صورت گیرد (1 و 4). بهعلاوه در مواردی لازم است متناسب با قابلیت اراضی و شرایط مزرعه، نوع و الگوی کشت تغییر یابد و حتی در صورت نیاز، کاربری زمین تغییر کند. با توجه به مطالب ذکر شده، بهینهسازی تولید محصول، محافظت از محیطزیست در برابر آلودگی ناشی از آبشویی کودهای محلول در آب بهویژه کودهای نیتروژنه، کمک به تشخیص مشکلات کمبود عملکرد سیبزمینی، بهبود تعادل تغذیهای مزرعه و صرفهجویی در مصرف کود، از مهمترین اهداف آزمون خاک و آب است. با تحقق این اهداف ضمن تولید محصول سالم، بهبود میزان عملکرد و افزایش بهرهوری آب و جذب مواد کودی حاصل خواهد شد (2 و 3). یکی دیگر از آزمونهای مهمی که در کشاورزی حائز اهمیت میباشد، تجزیه اندامهای گیاه و بهویژه برگ و محصول تولیدی است که در مواردی از جمله: عدم انجام آزمون خاک قبل از کاشت، ظهور علائم کمبود عناصر غذایی گیاه در طول فصل رشد، بررسی کارایی کود مصرفی و میزان جذب آن توسط گیاه، تعیین حدود بحرانی عناصر غذایی در گیاه و اندازهگیری بعضی ترکیبات ویژه موجود در گیاه مانند: نیترات و فلزات سنگین، ضروری است (3). سیبزمینی جزء محصولات زراعی پرنیاز به عناصر غذائی بوده و میزان جذب سه عنصر غذائی نیتروژن، فسفر و پتاسیم متناسب با مرحله رشد گیاه، متفاوت است. بیشینه نیاز به پتاسیم در مرحله پرشدن غده اتفاق میافتد و جذب پتاسیم حتی تا مرحله بلوغ هم ادامه مییابد، درحالیکه جذب نیتروژن و فسفر در اواسط مرحله پرشدن غده بسیار کند میشود و در پایان این مرحله متوقف میشود (5 و 7). نشانه واضح شروع مرحله پرشدن غده در بخش هوایی، گلدهی سیبزمینی است و این دو مرحله همزمان اتفاق میافتند. غدههای سیبزمینی در این مرحله حساس رشدی، بهطور میانگین در هر روز به 5/4 کیلوگرم نیتروژن، 3/0 کیلوگرم فسفر و 6 کیلوگرم پتاسیم در هکتار نیاز دارند و نیاز غدهها به پتاسیم در این مرحله بسیار بالاست. تولید عملکرد در این مرحله از رشد سیبزمینی به روزانه 000,1 تا 500,1 کیلوگرم در هکتار نیز میرسد، بنابراین خیلی مهم است که عناصر غذایی ضروری با نسبت مناسب و اندازه کافی براساس آزمون خاک در اختیارگیاه قرار گیرند. میزان توصیه کودی علاوه بر موارد ذکرشده به نوع رقم و میزان عملکرد در واحد سطح نیز بستگی دارد (8). همانطور که در جدول 1 مشخص است، سیبزمینی جزء محصولات پرنیاز به عناصر غذایی است و برای تولید 67 تن در هکتار سیبزمینی باید حدود 340 کیلوگرم نیتروژن، 45 کیلوگرم فسفر و 350 کیلوگرم پتاسیم و همچنین مقادیر زیادی عناصر غذایی پرمصرف ثانویه نظیر: کلسیم، منیزیم و گوگرد و عناصرغذایی کممصرف نظیر: آهن، روی، مس و منگنز جذب شود. اگر این عناصر بهموقع تأمین نشوند یا خاک مورد استفاده قدرت تأمین عناصر غذایی مورد نیاز را نداشته باشد، عملکرد حتماً کاهش مییابد و کیفیت محصول افت میکند. | ||
| References | ||
|
1- بصیرت، مجید و رحیم مطلبیفرد. 1394. راهنمای تغذیه گیاهی در سیبزمینی (بهمنظور کاهش باقیمانده نیترات در محصول) تأمین سلامت جامعه با تولید محصول سالم. مؤسسه تحقیقات خاک و آب، نشریه فنی شماره 541، کرج، ایران. 70 صفحه.
2- تدین، محمدسعید؛ زهرا خوگر؛ غلامرضا معاف پوریان؛ عبدالحسین ضیائیان؛ هادی کشاورز؛ فرشید نوابی؛ اکبر همتی؛ حسن حقیقتنیا؛ حمید رستگار، جهانبخش میرزاوند و محمدجعفر ملکوتی. 1384. توصیه بهینه کودی برای محصولات زراعی و باغی استان فارس. نشریه فنی 456. انتشارات سنا، تهران، ایران. 20 صفحه.
3- صباح، آرش. 1388. بررسی اثر سطوح و منابع ازت بر عملکرد و غلظت نیترات غدههای سیبزمینی در منطقه جیرفت. گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی، شماره فروست 1299/89 مورخ 22/10/1389، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی. 21 صفحه.
4- قاسمی، سهیلا؛ فاطمه دهقان؛ هادی عبدالعظیمی؛ سیدهاشم خادم و محمدرضا هنر. 1389. آزمون خاک ابزاری مهم در راستای حفاظت از محیط زیست مطالعه موردی: دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی شیراز. چهارمین همایش و نمایشگاه تخصصی مهندسی محیط زیست. https://civilica.com/doc/92901/
5- کلباسی، محمود. 1373. آزمون خاک. مجموعه مقالات چهارمین کنگره علوم خاک ایران. دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. صفحه 22 تا 23.
6- لطفالهی، لیلا؛ محمدامیر دلاور و محمد جمشیدی. 1399. معرفی روشهای مختلف نمونهبرداری در مطالعات نقشهبرداری رقومی خاک. تحقیقات کاربردی خاک، جلد 8، شماره 3، شماره پیاپی 3: صفحه 202 تا 219.
7- مطلبیفرد، رحیم. 1397. مدیریت تغذیه سیبزمینی کشت پائیزه (ویژه احیای دریاچه ارومیه). نشریه آموزشی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، معاونت ترویج، نشر آموزش کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی. شماره ثبت 54657 مورخ 28/09/1397، 40 صفحه.
8- مهدوی، فیروز؛ بهزاد خزاعینژاد و گودرز بختیاری. 1355. مقایسه اثرات کودهای شیمیایی و آلی در افزایش محصول سیبزمینی در همدان (1354). گزارش نهایی شماره 482، مؤسسه خاکشناسی و حاصلخیزی خاک، وزارت کشاورزی، تهران، ایران. 17 صفحه.
9- هاشمینژاد، یوسف؛ مهدی همایی و علیاکبر نوروزی. 1394. تعیین تراکم نقاط و روش مناسب نمونهبرداری برای ارزیابی شوری خاک پیش از نمونهبرداری. نشریه پژوهشهای خاک (علوم خاک و آب)، جلد 29، شماره 3 (الف): صفحه 335 تا 350.
10- همتی، اکبر. 1383. بررسی تأثیر عناصر کممصرف بر عملکرد سیبزمینی. گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی، شماره فروست 384/83 مورخ 07/04/1383، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی. 19 صفحه. | ||
|
Statistics Article View: 287 PDF Download: 216 |
||