| تعداد نشریات | 287 |
| تعداد نشریات سازمان | 85 |
| تعداد شمارهها | 3,159 |
| تعداد مقالات | 35,108 |
| تعداد مشاهده مقاله | 50,530,816 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 90,479,606 |
تاثیر آلودگی هوای تهران روی سازگاری درختان چنار(.Platanus orientalis L) و اقاقیا (.Pobinia pseudoacacia L) | ||
| تحقیقات جنگل و صنوبر ایران | ||
| مقاله 5، دوره 33، شماره 3 - شماره پیاپی 101، آذر 1404، صفحه 241-256 اصل مقاله (1.21 M) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijfpr.2025.366018.2167 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده مهدخت مداح1؛ فرهنگ مراقبی* 2 | ||
| 1استادیار، گروه علوم و فناوریهای زیستی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2نویسنده مسئول، دانشیار، گروه علوم و فناوریهای زیستی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: درختان موجود در محیط شهری میتوانند از طریق فیلتر کردن و جذب گازها و ذرات سبب بهبود کیفیت هوا شوند، اما این درختان ممکن است خود در معرض خطر آلودگی هوا قرار گیرند. در گذشته از درختان چنار (.Platanus orientalis L) به فراوانی در ایجاد پوشش گیاهی تهران استفاده شده بود، اما امروزه این درختان بهتدریج در حال از بین رفتن هستند. اقاقیا (.Robinia pseudoacacia L) ازجمله درختان مقاومی است که با انواع آب و هوا سازگاری مییابد و برای زیباسازی فضای سبز کشت میشود، بنابراین بهمنظور مشخص شدن علت حساسیت چنار و مقاومت نسبی اقاقیا، برخی ویژگیهای فیزیولوژیکی برگ آنها در اواخر بهار در سه منطقه از تهران با آلودگی هوای متفاوت بررسی شد. مواد و روشها: 20 برگ از پنج پایه درخت چنار و اقاقیا از سه پارک صدرا (منطقه 22)، المهدی (منطقه 9) و اوستا (منطقه 11)، واقع در غرب تا مرکز تهران جمعآوری شدند. با استفاده از اطلاعات اداره کنترل کیفیت هوای تهران، پارک المهدی و اوستا بهعنوان مناطق آلوده و پارک صدرا بهعنوان منطقه بهنسبت پاک شهر تهران تعیین شد. به کمک دستگاه هدایتسنج روزنه، هدایت روزنه (تعرق روزنه)، مقاومت روزنه و رطوبت نسبی برگها بر روی درخت اندازهگیری شد. سنجش میزان کلروفیل و کاروتنوئید بهروش Porra (2002) و میزان آنتوسیانین بهروش Mancinelli و همکاران (1988) انجام گرفت. از برگهای خشکشده و نیز نمونه خاکهای سه منطقه با استفاده از دستگاه Digesdahl بهروش Pichtel و Bradway (2008) عصارهگیری شد. درنهایت، با استفاده از دستگاه ICP جذب اتمی، غلظت عناصر آهن، روی، نیکل و مس در هریک از عصارههای حاصل از برگها و خاک تعیین شد. آزمایش در قالب طرح کامل تصادفی در پنج تکرار بهاجرا درآمد. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار آماری SAS version 9.1 انجام شد. تجزیه واریانس دادهها با روش Two Way Anova و مقایسه میانگینها براساس آزمون چنددامنهای دانکن انجام گرفت. نتایج: بررسی خاک نشان داد که نوع بافت خاک سه منطقه، تفاوت اندکی با یکدیگر دارند و آلودگی فلزات سنگین بیشتر از حد مجاز در آنها مشاهده نشد. برای هر دو درخت اقاقیا و چنار، بیشترین تعرق یا هدایت روزنه برگ در مناطق آلوده و کمترین آن در برگهای پارک صدرا بود. برعکس، بیشترین مقاومت روزنه در برگهای هر دو درخت در پارک صدرا مشاهده شد، اما مقدار این متغیر همانند رطوبت برگ در درخت چنار سه منطقه باهم اختلاف معنیداری نداشتند. کمترین درصد رطوبت برگ درختان اقاقیا مربوط به پارک صدرا بود (P<0.01). بیشترین مقدار کلروفیل و کاروتنوئید در برگهای چنار (P<0.01) و اقاقیا مربوط به پارک صدرا بود. برگهای چنار پارک صدرا، بیشترین مقدار آنتوسیانین را داشتند (P<0.01)، درحالیکه کمترین مقدار آنتوسیانین در برگهای اقاقیا در پارک صدرا مشاهده شد (P<0.05). تحت تأثیر آلودگی هوا، مقدار چهار عنصر آهن، روی، نیکل و مس در برگ درختان چنار، تغییر معنیداری نکرده بود. بهطورکلی، مقدار عناصر روی و نیکل در برگ درختان چنار نسبت به برگ درختان اقاقیا بیشتر بود. برعکس، برگ اقاقیا حاوی مقادیر زیادی از آهن و مس بود. مقدار آهن در برگ اقاقیای مناطق آلوده، بیشتر از منطقه پاک بود (P<0.01). کمترین مقدار نیکل در برگهای اقاقیای پارک المهدی مشاهده شد (P<0.05). مقادیر مس و روی در برگهای درختان اقاقیای سه منطقه با یکدیگر اختلاف معنیدار نداشتند. نتیجهگیری کلی: بهنظر میرسد که اقاقیا برخلاف چنار، تحت تأثیر آلودگی هوا تا اواخر بهار دچار کاهش مقدار کلروفیل و کاروتنوئید نمیشود. این احتمال وجود دارد که یکی از سازوکارهای دفاعی این گیاه، توان افزایش مقدار آنتوسیانین برگها باشد. همچنین، آلودگی هوا، هدایت روزنههای هر دو گیاه را افزایش داد. اقاقیا با کاهش مقاومت روزنه و افزایش رطوبت برگ از خشک شدن برگ در اثر از دست دادن آب جلوگیری میکند، درحالیکه روزنههای برگ چنار چنین واکنشی را نداشتند و علائم نکروزه شدن و خشکی برگ آن بهطور مشخص در منطقه آلودگی طرح ترافیک قابلمشاهده بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آلودگی هوا؛ صفات فیزیولوژیکی؛ فضای سبز؛ مقاومت گیاه؛ فلزات سنگین | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Effects of air pollution on the tolerance of oriental plane (.Platanus orientalis L) and black locust (.Pobinia pseudoacacia L) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Seyyedeh Mahdokht Maddah1؛ Farhang Moraghebi2 | ||
| 1Assistant Prof., Department of Biological Sciences and Technologies, YI.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran | ||
| 2Corresponding author, Associate Prof., Department of Biological Sciences and Technologies, YI.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objectives: Trees in urban environments improve air quality by filtering and absorbing gases and particles. However, these trees may themselves be vulnerable to air pollution. Oriental plane trees (Platanus orientalis L.) were widely used for Tehran's greenery, Iran, but are now gradually deteriorating. Black locust (Robinia pseudoacacia L.), a resistant species adaptable to various climates, is often planted for beautifying green spaces. This study examined physiological leaf characteristics of both species in late spring across three Tehran areas with varying air pollution levels to assess oriental plane sensitivity and black locust resistance. Methodology: Twenty leaves from five trees of each species were collected from three parks: Sadra (District 22), Al-Mahdi (District 9), and Avesta (District 11), spanning western to central Tehran. Based on Tehran Air Quality Control Organization data, Al-Mahdi and Avesta parks were classified as polluted, while Sadra Park was relatively clean. Stomatal conductance (transpiration), stomatal resistance, and relative leaf moisture were measured using a porometer. Chlorophyll and carotenoid contents were determined via the Porra (2002) method, and anthocyanin levels via Mancinelli et al. (1988). Dried leaves and soil samples were extracted using a Digesdahl apparatus per Pichtel and Bradway (2008). Iron, zinc, nickel, and copper concentrations in extracts were analyzed using an ICP atomic absorption spectrometer. The experiment followed a completely randomized design with five replicates; SAS software (version 9.1) was used for analysis, with two-way ANOVA and Duncan's multiple range test for variance and mean comparisons. Results: Soil from the three areas showed minor textural differences, with heavy metal levels below permissible limits. Both species exhibited highest stomatal transpiration in polluted areas and lowest in Sadra Park. Stomatal resistance was highest in Sadra Park for both species, though oriental plane leaf moisture showed no significant differences across areas. Black locust leaf moisture was lowest in Sadra Park (P<0.01). Chlorophyll and carotenoid levels were highest in Sadra Park for oriental plane (P<0.01) and black locust (not significant). Anthocyanin was highest in oriental plane leaves from Sadra Park (P<0.01) and lowest in black locust leaves from Sadra Park (P<0.05). Air pollution did not significantly affect iron, zinc, nickel, or copper in oriental plane leaves, which contained higher zinc and nickel than black locust. Black locust leaves had higher iron and copper, with iron elevated in polluted areas (P<0.01). Nickel was lowest in black locust leaves from Al-Mahdi Park (P<0.05), while copper and zinc showed no significant differences across areas. Conclusion: Unlike oriental plane trees, black locust trees showed no air pollution effects on chlorophyll and carotenoid content through late spring. Black locust may defend against pollution by increasing leaf anthocyanin. Air pollution increased stomatal conductance in both species, but black locust prevented dehydration by reducing stomatal resistance and maintaining leaf moisture, while oriental plane did not, resulting in necrosis and leaf dryness, especially in high-pollution traffic zones. Keywords: Air pollution, green space, heavy metals, physiological traits, plant resistance. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Air pollution, green space, heavy metals, physiological traits, plant resistance | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 344 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 77 |
||