| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شمارهها | 3,168 |
| تعداد مقالات | 35,197 |
| تعداد مشاهده مقاله | 50,932,175 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 90,937,559 |
تحلیل ارتباط ویژگیهای درختان توده حفاظت شده شیشم (.Dalbergia sissoo Roxb) با پدیده سرخشکیدگی در منطقه دیونی شهرستان دزفول | ||
| تحقیقات جنگل و صنوبر ایران | ||
| مقاله 3، دوره 33، شماره 3 - شماره پیاپی 101، آذر 1404، صفحه 207-221 اصل مقاله (1.18 M) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijfpr.2025.367949.2189 | ||
| نویسندگان | ||
| سجاد عالی محمودی سراب* 1؛ محمود نجفی2؛ مهری دیناروند3؛ حسین آرامی4؛ فاطمه علیدادی5 | ||
| 1استادیار، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، | ||
| 2کارشناس پژوهشی، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، | ||
| 3دانشیار، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، | ||
| 4استادیار، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، | ||
| 5کارشناس جنگل و مرتع، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، خوزستان، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: درخت شیشم (.Dalbergia sissoo Roxb) بهعنوان یکی از گونههای مهم خانواده Leguminosae و زیرخانواده Fabaceae، بومی نواحی مختلفی ازجمله نپال، هند، افغانستان و ایران است. در ایران، این گونه بهطور محدود در استانهای خوزستان، کرمان، سیستان و بلوچستان، بوشهر و هرمزگان حضور دارد. درخت شیشم بهعنوان یک گونه خزانکننده شناخته میشود. یکی از مشکلات اساسی جنگلهای طبیعی در مناطق خشک و نیمهخشک، پدیده سرخشکیدگی درختان است که بهعلت عوامل آسیبرسان و ضعف بومشناختی درختان رخ میدهد. این پژوهش با هدف بررسی ارتباط بین ویژگیهای درختان شیشم و پدیده سرخشکیدگی در منطقه دیونی در شهرستان دزفول انجام شده است. مواد و روشها: ویژگیهای کمی درختان شیشم با قطر برابرسینه بیشتر از 5/7 سانتیمتر شامل قطر یقه، قطر برابرسینه، ارتفاع تنه خالص، ارتفاع کل، مساحت تاج و ارتفاع تاج اندازهگیری شد. همچنین، درجه شادابی درختان در دو طبقه سالم و دارای سرخشکیدگی ثبت شد. از آزمون کولموگروف- سمیرنوف برای بررسی نرمال بودن دادهها و آزمونهای همبستگی اسپیرمن و پیرسون برای بررسی ارتباط بین متغیرها استفاده شد. همچنین، از تجزیه واریانس یکطرفه (ANOVA) و آزمون من-ویتنی برای تحلیل ارتباطات بین متغیرهای مستقل و وابسته بهره گرفته شد. نتایج: براساس نتایج بهدستآمده، متوسط قطر یقه، قطر برابرسینه، ارتفاع کل، مساحت تاج، ارتفاع تنه خالص و ارتفاع تاج بهترتیب برابر با 6/18 سانتیمتر، 26/14 سانتیمتر، 82/5 متر، 23/6 متر مربع، 11/2 متر و 7/3 متر بودند. همچنین، نتایج آزمون کولموگروف-سمیرنوف نشان داد که دادههای مربوط به متغیرهای قطر یقه، قطر برابرسینه، ارتفاع درخت، مساحت تاج و ارتفاع تنه خالص از توزیع نرمال پیروی نمیکنند. در مقابل، توزیع دادههای ارتفاع تاج درختان، نرمال ارزیابی شد. تحلیل همبستگی اسپیرمن نشان داد که فقط ارتفاع تنه خالص دارای همبستگی قوی با پدیده سرخشکیدگی بود (ضریب همبستگی 76/0). همچنین، بین متغیرهای قطر یقه و قطر برابرسینه با طبقههای سرخشکیدگی، ارتباط معناداری مشاهده نشد. نتایج آزمون ANOVA نیز نشاندهنده عدم وجود ارتباط معنیدار بین ارتفاع تاج و پدیده سرخشکیدگی بود. آزمون من-ویتنی نشان داد که که بین میانگین ارتفاع تنه خالص و سرخشکیدگی درختان، تفاوتهای معنیداری وجود دارد. همچنین، فقط ارتفاع تنه خالص با سرخشکیدگی، همبستگی قوی و معنادار (ضریب همبستگی 76/0) داشت، درحالیکه ضریبهای معنیداری برای متغیرهای دیگر، کمتر از 5/0 بود. این نتایج نشان میدهد که احتمال بروز سرخشکیدگی در درختان با تنه خالص بلندتر افزایش مییابد. نتیجهگیری کلی: بهطورکلی، درختان شیشم با ارتفاع تنه بیشتر، احتمال بیشتری برای ابتلا به پدیده سرخشکیدگی دارند. این موضوع به تأثیر عوامل محیطی مانند تابشهای خورشیدی و دما مرتبط است. نتایج پژوهش پیشرو نشان داد که با افزایش ارتفاع تنه خالص، احتمال سرخشکیدگی افزایش مییابد. تأثیر حجم و ارتفاع تاج بر سرخشکیدگی ناچیز است. این نتیجه ممکن است به شرایط بومشناختی یا نوع گونه مرتبط باشد. این یافتهها میتوانند به درک بهتر سازگاری درختان شیشم با شرایط محیطی و مدیریت بهینه منابع آبی در بومسازگانهای طبیعی کمک کنند. باتوجهبه اهمیت این گونه و خطر انقراض آن در استان خوزستان، نیاز به پژوهشهای بیشتر برای شناسایی و مدیریت بهتر عوامل مؤثر بر سلامت و بقای این گونه ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سرخشکیدگی؛ شیشم؛ دزفول؛ زیستسنجی درخت | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analysis of relationship between characteristics of Shisham trees (.Dalbergia sissoo Roxb) and dieback in a protected stand, Deyoni region of Dezful County, Iran | ||
| نویسندگان [English] | ||
| S. Alimahmoodi Sarab1؛ M. Najafi2؛ M. Dinarvand3؛ H. Arami4؛ F. Alidadi5 | ||
| 1Assistant Prof., Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Ahvaz, Iran. | ||
| 2Research Expert, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Ahvaz, Iran. | ||
| 3Associate Prof. Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Ahvaz, Iran. | ||
| 4Assistant Prof., Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Ahvaz, Iran. | ||
| 5Expert of the General Directorate of Natural Resources and Watershed Management of Khuzestan province, Ahvaz, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objectives: The Shisham tree (Dalbergia sissoo Roxb.) is a significant species in the Leguminosae family and Fabaceae subfamily. It is native to regions including Nepal, India, Afghanistan, and Iran. In Iran, it occurs in limited numbers in Khuzestan, Kerman, Sistan and Baluchestan, Bushehr, and Hormozgan provinces. Classified as deciduous, Shisham faces major challenges in dry and semi-dry natural forests, particularly tree dieback due to damaging factors and ecological vulnerabilities. This study investigates the relationship between Shisham tree characteristics and dieback occurrence in the Deyoni region of Dezful County, Iran. Methodology: This study measured quantitative characteristics of Shisham trees with diameters greater than 7.5 cm, including collar diameter, diameter at breast height, clear stem height, total height, crown area, and crown height. Tree vitality was categorized as healthy or exhibiting dieback. Data normality was assessed using the Kolmogorov-Smirnov test. Spearman and Pearson correlation tests examined relationships between variables, while one-way ANOVA and the Mann-Whitney test analyzed differences between independent and dependent variables. Results: Average values were 18.6 cm for collar diameter, 14.26 cm for diameter at breast height, 5.82 m for total height, 6.23 m² for crown area, 2.11 m for clear stem height, and 3.7 m for crown height. The Kolmogorov-Smirnov test showed non-normal distributions for collar diameter, diameter at breast height, total height, crown area, and clear stem height, while crown height followed a normal distribution. Spearman correlation revealed a strong relationship between clear stem height and dieback (coefficient = 0.76). No significant relationships emerged between collar diameter, diameter at breast height, or crown height and dieback categories. The Mann-Whitney test confirmed significant differences in clear stem height between healthy and dieback-affected trees. Notably, only clear stem height showed a strong, significant correlation with dieback (0.76), while coefficients for other variables were below 0.5. These results indicate that trees with taller clear stems are more prone to dieback. Conclusion: The research shows that Shisham trees with greater clear stem height are more susceptible to dieback, influenced by environmental factors like solar radiation and temperature. Trees with smaller crowns exhibit greater drought resistance due to lower water needs. Crown volume and height have minimal impact on dieback, possibly linked to ecological conditions or species traits. These findings improve understanding of Shisham adaptability to environmental stresses and guide water resource management in natural ecosystems. Given the species' importance and extinction risk in Khuzestan Province, further research is needed to identify and manage factors affecting tree health and survival. Keywords: Dezful, Dieback, Shisham, tree biometric. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Dezful, Dieback, Shisham, tree biometric | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 629 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 85 |
||