| تعداد نشریات | 282 |
| تعداد نشریات سازمان | 80 |
| تعداد شماره‌ها | 3,272 |
| تعداد مقالات | 36,149 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,713,558 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 94,492,265 |
بررسی تغییرات مشخصه‌های خاک عمقی مجاور درختان شاهد و دچار زوال در جنگل‌های استان کردستان (مطالعه موردی: جنگل‌های مریوان) | ||
| تحقیقات حمایت و حفاظت جنگلها و مراتع ایران | ||
| مقاله 3، دوره 22، شماره 2 - شماره پیاپی 44، اسفند 1403، صفحه 184-198 اصل مقاله (661.28 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22092/ijfrpr.2024.364939.1614 | ||
| نویسندگان | ||
| مازیار حیدری* 1؛ محمد متینی زاده2؛ مهدی پورهاشمی3؛ الهام نوری4؛ سید موسی صادقی5 | ||
| 1استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش | ||
| 2دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 3استاد پژوهش، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 4کارشناس تحقیقات، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 5استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: امروزه پدیده زوال بلوط مهمترین مشکل اساسی اکوسیستم‌های جنگلی زاگرس محسوب می‌شود. اختلال در جذب عناصر غذایی و آب و بیشترشدن این اختلال با افزایش تنش‌های محیطی، موجب ضعیف‌شدن درختان و درنهایت زوال آنها می‌شود. از اصلی‌ترین عوامل تأثیرگذار بر عملکرد رویشگاه‌های جنگلی، می‌توان به مشخصه‌های فیزیکی- شیمیایی خاک اشاره کرد. با توجه به گسترش زوال و سرخشکیدگی درختان بلوط در استان کردستان، ضروری است، عوامل مؤثر مانند مشخصه‌های فیزیکی- شیمیایی خاک بر گسترش زوال بلوط در شهرستان مریوان شناسایی و بررسی شود. بنابراین، هدف از این پژوهش بررسی تغییر مشخصه‌های خاک عمقی درختان سالم (شاهد) و درختان دچار زوال در جنگل‌های شاخه‌زاد شهرستان مریوان در شمال‌غرب استان کردستان بود. مواد و روش‌ها: این پژوهش در توده‌های جنگلی دچار زوال (گاران) و سالم (دوله‌ناو) در شهرستان مریوان انجام شد. در هریک از رویشگاه‌ها در هر دامنه (شمالی و جنوبی)، 10 درخت (پنج درخت سالم و پنج درخت دارای سرخشکیدگی) انتخاب گردید (در کل 30 درخت شامل 10 درخت رویشگاه شاهد و 20 درخت رویشگاه دارای زوال) و در سال 1398 شماره‌گذاری شدند. در سمت شمالی تاج درخت (زیر تاج) در فاصله یک متری از تنه درختان در عمق 20 تا 40 سانتی‌متری، اقدام به نمونه‌برداری خاک شد (در هفته اول مردادماه). در آزمایشگاه، مشخصه‌های درصد رطوبت وزنی، pH، هدایت الکتریکی، فسفر قابل‌جذب، پتاسیم قابل‌جذب، درصد نیتروژن، درصد کربن آلی، درصد آهک معادل، کلسیم قابل‌جذب و منیزیم قابل‌جذب اندازه‌گیری شدند. برای بررسی تأثیر زوال بر مشخصه‌های فیزیکی– شیمیایی خاک، از تجزیه به مؤلفه‌های اصلی با نرم‌افزار Pc-ord 5 استفاده شد. نتایج و یافته‌ها: نتایج نشان داد، بین 10 مشخصه فیزیکی و شیمیایی خاک در شش تیمار مورد‌پژوهش، اختلاف معنی‌دار آماری وجود دارد. برای مشخصه‌های هدایت الکتریکی (با 599 دسی‌زیمنس بر سانتی‌متر)، رطوبت وزنی (با 1/13 درصد)، آهک معادل (با 8/13 درصد)، فسفر موجود (با 13 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و پتاسیم (با 1317 میلی‌گرم بر کیلوگرم)، بیشترین مقادیر میانگین آنها در خاک مجاور درختان دامنه شمالی در توده شاهد (سالم) مشاهده شد. از سویی، برای مشخصه‌های درصد کربن آلی (با 75/3 درصد)، نیتروژن (با 32/0 درصد) و کلسیم قابل‌جذب (با 2/44 میلی اکی‌والان بر ۱۰۰) بیشترین مقدار آنها در درختان سالم در دامنه جنوبی توده شاهد (سالم) تأیید شد. در کل، برای تمامی مشخصه‌های فیزیکی و شیمیایی خاک (به‌جز pH و منیزیم قابل‌جذب)، بیشترین مقادیر آنها در توده‌های شاهد (دامنه شمالی و جنوبی) تأیید گردید، بنابراین، در درختان ، فقر عناصر غذایی و ماکرو مشاهده شد و مقادیر کمتر عناصر در خاک زیر تاج درختان دچار زوال مشاهده شد. بر‌اساس نتایج حاصل از تجزیه مؤلفه‌های درصد هدایت الکتریکی و رطوبت وزنی با بیشترین مقدار مثبت 42/0، کربن آلی و نیتروژن با 41/0 با مؤلفه اول و کلسیم قابل‌جذب، آهک و اسیدیته با بیشترین مقدار مثبت به‌ترتیب 55/0، 53/0 و 49/0 با مؤلفه دوم دسته‌بندی شدند. همچنین، نتایج تجزیـه مؤلفه‌های اصلی حکایت از آن دارد که درختان سالم مورد‌بررسـی در دامنه شمالی دارای رطوبت وزنی خاک بهتری هستند. نتیجه‌گیری: نتایج کلی نشان داد، بیشتر مشخصه‌های فیزیکی– شیمیایی و عناصر ماکرو خاک در مجاور درختان واقع در توده شاهد (سالم) بیشتر از خاک توده متأثر از زوال بود و برای مدیریت بهینه زوال و سرخشکیدگی درختان در منطقه مورد‌پژوهش، غنی‌سازی و تقویت خاک، افزایش اقدامات حفاظتی (کنترل چرای دام و بهره‌برداری‌های سنتی)، افزایش برنامه‌های احیایی و توسعه جنگل در توده‌های (به‌ویژه دامنه جنوبی) و اجرای برش‌های بهداشتی (سرشاخه‌ها و جست‌های درگیر با سرخشکیدگی و زوال) پیشنهاد شدند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| درختان سرخشکیده؛ قطعه‌نمونه گاران؛ عناصر غذایی خاک؛ تجزیه به مؤلفه‌های اصلی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Investigating the changes of deep soil parameters adjacent to control stands and dieback trees in the forests of Kurdistan province (Case study: Marivan county) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| maziar heidari1؛ Mohammad Matinizadeh2؛ Mehdi Pourhashemi3؛ Elham Nouri4؛ Seyed Mosa Sadeghi5 | ||
| 1Assistant Professor, Forests and Rangelands Research Department, Kurdistan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Sanandaj, Iran. Email: m.haidari@areeo.ac.ir | ||
| 2Associate Prof., Forest Research Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, I.R. Iran | ||
| 3Professor, Forest Research Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, I.R. Iran | ||
| 4Research Expert, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, I.R. Iran | ||
| 5Assistant Professor, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objectives: Oak decline is a critical issue in Zagros forest ecosystems. Disruptions in nutrient and water uptake, exacerbated by environmental stress, weaken trees, leading to deterioration. Soil physico-chemical characteristics significantly influence forest habitat performance. Given the spread of dieback trees in Kurdistan province, this study aimed to investigate changes in deep soil parameters associated with control stands (healthy trees) and dieback trees in the coppice stands of Marivan county, northwest Kurdistan province. Methodology: The study was conducted in dieback (Garan) and control (Dolah Naw) forest stands in Marivan county. Within each stand, ten trees (five healthy and five dieback) were selected across north and south aspects (totaling 30 trees: 10 in the control, 20 in the dieback habitat) and numbered in 2018. Soil samples were collected on the northern side of the crown, one meter from the tree trunk at a depth of 20-40 cm (first week of August). Laboratory analyses determined moisture percentage, pH, electrical conductivity, available phosphorus, potassium, nitrogen percentage, organic carbon percentage, lime percentage, calcium, and magnesium. Principal Component Analysis (PCA) using PC-ORD 5 software was employed to assess the effect of deterioration on soil physico-chemical characteristics. Results: Statistically significant differences were observed among the ten physical and chemical parameters across the six treatments. The highest average values for electrical conductivity (599 decisiemens/cm), moisture (13.1%), lime (13.8%), available phosphorus (13 mg/kg), and potassium (1317 mg/kg) were found in soil near trees on the northern slope of control stands. Conversely, the highest levels of organic carbon (3.75%), nitrogen (0.32%), and calcium (44.2 milliequivalents/100g) were observed in soils beneath healthy trees on the southern slope of control stands. Generally, control stands (both northern and southern aspects) exhibited higher values for most soil physico-chemical parameters, except pH and magnesium. Dieback trees showed nutrient and macronutrient deficiencies, with lower element concentrations in the soil under their crowns. PCA revealed that electrical conductivity and moisture had the highest positive loading (0.42) on the first component, while organic carbon and nitrogen loaded at 0.41. Calcium, lime, and pH loaded on the second component with positive values of 0.55, 0.53, and 0.49, respectively. PCA also indicated better soil moisture in healthy trees on the northern slope. Conclusion: Soil physico-chemical parameters and macroelement concentrations were generally higher near trees in control stands compared to dieback-affected stands. For optimal management of dieback trees in the research area, soil enrichment and strengthening, enhanced protection measures (livestock grazing and traditional exploitation control), increased forest restoration and development in dry areas (particularly southern slopes), and sanitary cuts (branches and stems with red cracking and deterioration) are recommended. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Dieback trees, Garan sample plots, Soil nutrients, Principal Component Analysis | ||
| مراجع | ||
|
-Aazami, A., Hosseini, A. and Hoseinzadeh, J., 2018. The effect of depth and aspect on soil moisture in dieback affected Oak forests (Case study: Meleh siah forest, Ilam province). Ecology of Iranian Forest, 6(11): 41-50 (In Persian).
-Amir Ahmadi, B., Zolfaghari, R. and Mirzaei, M.R., 2015. Relation between Dieback of Quercus brantii Lindl. Trees with ecological and sylvicultural factors, (Study area: Dena Protected area). Ecology of Iranian Forest, 3(6): 19-27 (In Persian).
-Azimnezhad, Z., Badehian, Z., Rezaeinejad, A. and Ahmadi, S., 2021. Effect of soil properties on Oak tree dieback (Quercus brantii Lindi.) and its ecophysiological responses to different degrees of dieback (case study: Dadabad in Lorestan province). Forest Research and Development, 2(7): 263-278 (In Persian).
-Bremner, J.M. and Mulvaney, C.S., 1982. Nitrogen-total. In: Page, A.L. Miller, R.H. and Keeney D.R. (Eds.), Methods of Soil Analysis, Part 2. Agronomy, 9: 595-624.
-Ciesla, W.M. and Donaubauer, E., 1994. Decline and dieback of trees and forests, a global overview. FAO Forestry Paper, Rome, 92p.
-Emami, A., 1996. Methods of plant analysis. Technical Journal of Soil and Water Research Institute, 2: 982. 128p (In Persian).
-Haidari, M., Teimouri, M., Pourhashemi, M. and Alizadeh, T., 2022a. Study Changes in biological hndicators in forest stands with different structure in Kurdistan province. Ecology of Iranian Forests, 10(20): 64-72 (in Persian).
-Haidari, M., Teimouri, M., Pourhashemi, M., Alizadeh, T. and Hedayateypour, SMK., 2022b. The effect of forest structure on some physical and chemical soil properties in the forests stands of Kurdistan province. Forest and Wood Products, 74(4): 469-483 (in Persian).
-Haidari, M., Pourhashemi, M. and Jahanbazy Goujani, H., 2022c. Annual changes of oak decline in the forests of Kurdistan province. Iranian Journal of Forests and Rangelands Protection Research, 20(2): 235-247 (In Persian).
-Haidari, M., Jahanbazi Goujani, H. and Pourhashemi, M., 2023a. Annual changes of oak mortality in different crown-dimensions in the forests of Kurdistan province (Case study: Baneh county). Journal of Plant Ecosystem Conservation, 10(21): 68-78 (In Persian).
-Haidari, M., Matinizadeh, M., Pourhashemi, M., Nouri, E. and Keneshloo, F., 2023b. Changes in leaf nutrients of healthy and withered trees in Garan and Dezlei forests in Kurdistan province. Journal of Plant Ecosystem Conservation, 10(2):194-206 (In Persian).
-Hosseini, A., 2017. Variability of nitrogen and phosphorous in Persian oak trees and soil of dieback affected stands in Ilam. Forest and Wood Products, 70(2): 231-240.
-Hosseini, A., Matinizadeh, M., Pourhashemi, M. and Asghari, S., 2022. Effect of slope aspect and crown dieback intensity on leaf and soil nutrient status in Persian oak stands, Quercus brantii Lindl. (Case study, Melah-Siah forests, Ilam province). Iranian Journal of Forests and Rangelands Protection Research, 19(2): 354-367 (In Persian).
-Hosseinzadeh, J. and Pourhashemi, M., 2015. An investigation on the relationship between crown indices and the severity of oak forests decline in Ilam. Iranian Journal of Forest, 7(1): 57-66 (In Persian).
-Hosseinzadeh, J., Aazami, A. and Mohammadpour, M., 2015. Influence of topography on Brant`s oak decline in Meleh-Siah forest, Ilam province. Iranian Journal of Forests and Rangelands Protection Research, 23(1): 190-197 (In Persian).
-Jahanbazi, H., Iranmanesh, Y., Talebi, M., Shirmardi, H.A., Mehnatkesh, A.M., Pourhashemi, M. and Habibi, M., 2020. Effect of physiographic factors on absorption of essential nutritional elements of the leaf in Brant`s oak (Quercus brantii Lindl.) affected by decline (Case study: Helen forest, Chaharmahal & Bakhtiari province). Journal of Plant Research (Iranian Journal of Biology), 33(3): 734-748 (In Persian).
-Jazirehi, M.H. and Ebrahimi Rastaghi, M., 2003. Silviculture in Zagros. Tehran University Press, Tehran, 560p (In Persian).
-Kabrick, J. M., Dey, D. C., Jensen, R. G. and Wallendorf, M., 2008. The role of environmental factors in oak decline and mortality in the Ozark Highlands. Forest Ecology and Management, 255: 1409-417.
-Maleki, S., 2023. Changes in soil microbial respiration in relation to soil temperature and moisture in different directions and distances from the trunk of different Oak species (Case study: Armardeh Forests, Baneh). Environmental Erosion Research, 13(3): 194-211 (In Persian).
-Maleki, S., Pilehvar, B. and Mahmoodi, MA., 2023. Assessing the vegetation diversity of different oak types in relation with soil characteristics in the forests of north Zagros (Case study: Armardeh Baneh). Journal of Natural Environment, 76(3): 413-28 (In Persian).
-Mirzaei, M., Bonyad, A. E., Akhavan, R. and Naghdi, R., 2019. Decline modelling of Quercus brantii under effects of physiographic factors in Dalab forests of Ilam. Forest Research and Development, 5(2): 329-342 (In Persian).
-Olsen, S. R. and Sommers, L.E., 1982. Phosphorus. pp. 403-430, In: Page, A.L. Miller, R.H. and Keeney, D.R. (Eds.), Methods of Soil Analysis. Part 2: Chemical and Microbiological Properties. (2nded.). American Society of Agronomy and Soil Science Society of America, Madison, Wisconsin.
-Pourhashemi, M., Jahanbazi, H., Bordbar, K., Iranmanesh, Y. and Khodakarami, Y., 2017. Background of Zagros oak forest decline. Iranian Nature, 2(1): 37-30 (In Persian).
-Rozas, V. and Sampedro, L., 2013. Soil chemical properties and dieback of Quercus robur in Atlantic wet forests after a weather extreme. Plant and Soil, 373: 673-685.
-Solimani, R., Hosseinzadeh, J., Pourhashemi, M., Rahmani, A., Mohammadpour, M., Jozeyan, E., Siavoshei, K. and Shafeieii, Z., 2014. Investigating the condition of the forest soil in the dieback oak stands of drought-affected areas in Ilam province.
Final report of the research project. Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran, 71p (In Persian).
-Tahmasabi, B., 2018. Multivariate analyzes in environmental sciences and natural resources. Shahrekord University Press, Shahrekord, 179p (In Persian).
-Tofighi, H., 2003. A new method for determination of soil carbonates. Iranian Journal Agriculture Science, 34(3): 517-526.
-Walkley, A. and Black, I.A., 1934. An examination of Degtjareff method for determining soil organic matter and a proposed modification of chromic acid in soil analysis. Soil Science, 79: 459-465.
-Zarafshar, M., Negahdarsaber, M., Jahanbazi Gojani, H., Pourhashemi, M., Bordbar, S.K., Matinizedeh, M. and Abbasi, A., 2020. Dieback in pure stands of Brant`s oak (Quercus brantii Lindl.) in southern Zagros forests, Kohmareh Sorkhi region of Fars province. Iranian Journal of Forest, 12(2): 291-303 (In Persian).
-Zarafshar, M., Teimouri, M., Pourhashemi, M., Alizadeh, T., Bordbar, S.K., Rousta, M.J. and Abbasi, A., 2021. The impact of Brant`s oak (Quercus brantii Lindl.) decline on stand soil characteristics (Case study: Kohmareh Sorkhi, Fars province). Journal of Forest and Wood Products, 74(1): 97-110 (In Persian). | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 855 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 422 |
||