1استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان.
2دانشجوی دکتری گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران
3استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان
4کارشناس برنامه ریزی کشوری، سازمان برنامه و بودجه استان زنجان
5استادیار و عضو هیات علمی گروه مهندسی آب دانشگاه زنجان ایران
چکیده
در این پژوهش وضعیت موجود بهرهوری آب در شش باغ انگور با روش آبیاری سطحی و شش باغ با روش آبیاری قطرهای واقع در استان زنجان پیمایش شد و سپس اثر برنامه آبیاری اصلاح شده در ارتقاء بهرهوری آب در دو باغ منتخب بررسی گردید. میانگین مقدار آب آبیاری در هر هکتار از باغهای انگور با روش آبیاری سطحی و قطرهای به ترتیب 6929 و 5418 مترمکعب بود. همچنین، میانگین شاخصهای عملکرد، سود ناخالص و خالص به ازای واحد حجم آب در باغها با روش آبیاری سطحی به ترتیب برابر 2/9 کیلوگرم بر مترمکعب، 91/5 و 55/4 هزار ریال بر مترمکعب و در باغها با روش آبیاری قطرهای به ترتیب 3/6 کیلوگرم بر مترمکعب، 112/4 و 59 هزار ریال بر مترمکعب بدست آمد. از نظر شاخص بهرهوری آب، روش آبیاری قطرهای نسبت به سطحی دارای برتری نسبی بود. در بیشتر باغهای پیمایش شده، برنامه آبیاری اعمال شده متناسب با نیاز واقعی محصول نبود. نتایج اصلاح برنامه آبیاری نشان داد که میتوان بهرهوری آب را به میزان 7/24% بهبود بخشید.
Estimating Water Productivity in Vineyards under Surface and Drip Irrigation Systems
نویسندگان [English]
Hassan Ojaghlou1؛ Mohammad Mahdi Jafari2؛ Mohammad BabaAkbari Sari3؛ Farhad Ojaghlou4؛ Farhad Misaghi5
1Assistant Prof., Department of Water Sciences and Engineering, Faculty of Agriculture, University of Zanjan.
2Ph.D. Candidate, Dept. of Irrigation and Reclamation Engineering, College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran
3Assist. Prof., Dept. of Soil Sciences and Engineering, Faculty of Agriculture, University of Zanjan
4National Planning Expert, Planning and Budget Organization of Zanjan Province
5Assistant Professor, Department of Water Science and Engineering, Faculty of Agriculture, University of Zanjan, Iran.
چکیده [English]
In this study, water productivity in six vineyards under surface and six under drip irrigation systems was measured in Zanjan Province, then, the effect of modified irrigation schedule to improve water productivity was investigated in two selected vineyards. The average volume of applied irrigation water in vineyards with surface and drip irrigation systems was 6929 and 5418 m3.ha-1, respectively. Also, the average of water productivity indices, Gross Benefit, and Net Benefit were obtained as 2.9 kg.m-3, 91.5, and 55.4 thousand Rials.m-3 in vineyards with surface system and 3.6 kg.m-3, 112.4, and 59 thousand Rials.m-3 in vineyards with drip system. In terms of water productivity index, drip irrigation was relatively superior to the surface method. In most of the monitored vineyards, the applied irrigation schedule was not in accordance with the net irrigation requirement. The results of the modified irrigation schedule indicated that water productivity could be improved by 24.7%.
کلیدواژه‌ها [English]
Grape, Irrigation schedule, Water productivity index
مراجع
امینی ع، پرهمت ج و سدری مح، 1399. بررسی بهرهوری فیزیکی و اقتصادی آب در محصولات عمده زراعی در حوضه تلوار استان کردستان. نشریه مهندسی و مدیریت آبخیز، جلد 12، شماره 2، صفحه های 481 تا 491.
بهرامی م، خلیلیان ص، مرتضوی سا و اسعدی مع، 1397. بررسی بهرهوری فیزیکی مصرف آب کشاورزی در استان‌های منتخب ایران (مطالعه موردی: محصول گندم). نشریه آبیاری و زهکشی ایران، جلد 12، شماره 6، صفحههای 1511 تا 1518.
جلینی م، 1385. بررسی تأثیر روش آبیاری قطرهای و سطوح مختلف آب بر عملکرد و کارایی مصرف آب در انگور. نشریه تحقیقات مهندسی کشاورزی، جلد 7، شماره 28، صفحه های 69 تا 78.
درگاهی ز، نظری ب، رمضانیاعتدالی ه و مازندرانی‌زاده ح، 1397. ارزیابی روشهای نوین آبیاری با مفاهیم بهرهوری اقتصادی آب و راندمان آبیاری در استان قزوین. نشریه آبیاری و زهکشی ایران، جلد 12، شماره 3، صفحههای 683 تا 695.
دولتی بانه ح و نورجو ا، 1390. اثر کمآبیاری بر کمیت، کیفیت میوه و بهرهوری مصرف آب سه رقم انگور. نشریه به زراعی نهال و بذر (نهال و بذر)، جلد 2-27، شماره 4، صفحههای 435 تا 450.
رضوانیمقدم پ، نوروزپور ق، نباتی ج و محمدآبادی عا، 1384. بررسی خصوصیات مورفولوژیک، عملکرد دانه و روغن کنجد در تراکم‌های مختلف بوته و فواصل مختلف آبیاری. نشریه پژوهشهای زراعی ایران، جلد 3، شماره 1، صفحه های 57 تا 68.
زمانی ا، مرتضوی سا و بلالی ح، 1393. بررسی بهرهوری اقتصادی آب در محصولات مختلف زراعی در دشت بهار. نشریه پژوهش آب در کشاورزی (علوم خاک و آب)، جلد 28، شماره 1، صفحه های 51 تا 61.
شاهرخنیا م و کرمی م، 1396. بررسی اثر مقادیر مختلف آب آبیاری بر عملکرد انگور یاقوتی. نشریه فصلنامه علمی و پژوهشی مهندسی آبیاری و آب، جلد 7، شماره 28، صفحههای 108 تا 122.
شایانفر ح، 1382. بررسی بهرهوری آب کشاورزی در تولید اقتصادی محصولات. یازدهمین همایش کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران، تهران، صفحههای 103 تا 112.
عباسی ف، عباسی ن و توکلی عر، 1396. بهرهوری آب در بخش کشاورزی؛ چالشها و چشم‌اندازها. نشریه آب و توسعه پایدار، جلد 4، شماره 1، صفحه های 141 تا 144.
عباسی ف، ناصری ا، رضوانی م، گودرزی م، کریمی م، اسلامی ا، طاهری م، یوسف گمرکچی ا، طایفه رضایی ح، خسروی ح، موسوی فضل سح، قدمی فیروزآبادی ع، باغانی ج، عباسی ن و اکبری م، 1399. ارزیابی آب کاربردی و بهرهوری آب در تاکستانهای کشور. نشریه تحقیقات مهندسی سازههای آبیاری و زهکشی، جلد 21، شماره 80، صفحه های 133 تا 148.
قاصدی یولقونلو س، زارع ابیانه ح، نجاتیان مع، ملکی م و کریمی ر، 1397. اثر تغییر روش آبیاری جویچه‌ای به قطرهای بر صفات فیزیولوژیکی و عملکرد انگور بیدانه سفید (Vitis Vinifera L.). نشریه علوم باغبانی ایران، جلد 49، شماره 3، صفحههای 743 تا 753.
نجفلو پ، عباسی ع و فرهادیان ه، 1396. بررسی رفتار اطلاعیابی انگور کاران استان زنجان و عوامل مؤثر بر آن. نشریه تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، جلد 48، شماره 1، صفحههای 165 تا 178.
نیکانفر ر و رضایی ر، 1394. واکنش درختهای مسن انگور به تغییر روش آبیاری سطحی به قطرهای یا بابلر. نشریه علوم و فنون باغبانی ایران، جلد 16، شماره 2، صفحه های 161 تا 170.
Araujo F, Williams EL and Matthews AM, 1995. A comparative study of young ‘Thompson Seedless’ grapevines (Vitis vinifera L.) under drip and furrow irrigation. II. Growth, water use efficiency and nitrogen partitioning. Scientia Horticulturae 60(3-4): 251-265.
Cancela JJ, Trigo-Córdoba E, Martínez EM, Rey BJ, Bouzas-Cid Y, Fandiño M and Mirás-Avalos JM, 2016. Effects of climate variability on irrigation scheduling in white varieties of Vitis vinifera (L.) of NW Spain. Agricultural Water Management 170: 99-109.
Civit B, Piastrellini R, Curadelli S and Arena AP, 2018. The water consumed in the production of grapes for vinification (Vitis vinifera). Mapping the blue and green water footprint. Ecological Indicators 85: 236-243.
Du TS, Kang SZ, Zhang JH, Li FS and Yan BU, 2008. Water use efficiency and fruit quality of table grape under alternate partial root-zone drip Agricultural Water Management 95: 659– 668.
García JG, Martínez-Cutillas A and Romero P, 2012. Financial analysis of wine grape production using regulated deficit irrigation and partial-root zone drying strategies. Irrigation Science 30(3): 179-188.
Medrano H, Tomás M, Martorell S, Escalona J, Pou A and Fuentes S, 2015. Improving water use efficiency of vineyards in semi-arid regions. A review. Agronomy for Sustainable Development 35: 499–517.
Romero P and Martinez-Cutillas A, 2012. The effects of partial root-zone irrigation and regulated deficit irrigation on the vegetative and reproductive development of fieldgrown Monastrell grapevines. Irrigation Science 30(5): 377-396.
Sheren A, Abed El-Hamied, Zaen El-Deen EMA and El-Hagarey ME, 2017. Management of irrigation systems to improve productivity and quality of grapevine under desert conditions. Journal of Agriculture and Veterinary Science 10(10): 77-90.
Xiaochi Ma, Karen A and Sanguinet W, 2020. Direct root-zone irrigation outperforms surface drip irrigation for grape yield and crop eater use efficiency while restricting root growth. Agriculture water management Journal (231): 105993.
Yan N, Wu B and Zhu W, 2020. Assessment of agricultural water productivity in arid China. Water 12 (4): 1161.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1,127
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 776
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب
